Кjурикиско царство (ерменски: Տաշիր-Ձորագետի Թագավորություն Թագավորություն, Ташир-Џорагети тагаворутјун), алтернативно познато како Лорско царство или Царство Ташир-Џорагет од подоцнежните историчари, било средновековно ерменско царство формирано во 979 година од Кјурикиската династија, гранка на Багратуниската династија, како вазално кралство на Багратидското Ерменско Царство. Првиот главен град на царството бил Матснаберд, денес дел од Азербејџан.

Царството се наоѓало на териториите на денешна северна Ерменија, северозападен Азербејџан и јужна Грузија. Основач на царството и династијата Кјурики бил царот Кјурике I (познат и како Гурген I). Matevosyan, Raphael I. (1976). "Տաշիր-Ձորագետը և Հայաստանի Հյուսիս-Արևմտյան Գավառները IX-XI Դարերում," [Tashir-Dzoraget and the north-western regions of Armenia in the ninth to eleventh centuries] in Հայ Ժողովրդի Պատմություն [History of the Armenian People], eds. Tsatur Aghayan et al. Yerevan: Armenian Academy of Sciences, vol. 3, pp. 100-05.

Во 979 година, кралот Смбат II од Ерменија ја доделил провинцијата Ташир на својот брат Кјурике со титулата цар. Movsesian, Łevond. "Histoire des rois Kurikian de Lori," trans. Frédéric Macler, Revue des Études Arméniennes 7, Pt. 2 (1927), 209ff. Оваа гранка ја надживеала главната во Ани.

Таа станала особено силна за време на владеењето на кралот Давид I Анхогин, кој го наследил неговиот татко Кјурике и владеел помеѓу 989 и 1048 година. Давид I Анхогин освоил некои територии од Емиратите Тбилиси и Гања и го избрал Самшвилде за своја резиденција. Во 1001 година, тој неуспешно се обидел да стекне независност од багратидските кралеви. Откако не успеал, бил казнет од кралот Гагик I, кој му го конфискувал целиот имот. По ова, Давид станал познат како „Анхогин“ што значи „Безземјен“. Давид I бил наследен од неговиот син Кјурике II, кој владеел помеѓу 1048 и 1089 година. По падот на Багратидското царство на Ерменија во 1045 година, Кјурике II ја добил титулата Куропалатес од Византијците и станал независен владетел.

Кјурике II го преместил седиштето од Матснаберд во Лори во 1064 година.Большая советская энциклопедия: За време на инвазијата на Селџуците во Кавказ, Кјурике II станал вазал на Селџучкото царство.

На врвот на својата моќ, Царството Ташир-Џорагет станало сузерен на Тифлискиот ЕмиратArtashes Shahnazaryan. Establishment and development of the Kiurikian kingdom of Tashir-Dzoraget(in armenian.)=Տաշիր-Ձորագետի Կյուրիկյան թագավորության առաջացումն ու հզորացումը//Պատմա-Բանասիրական Հանդես: edition.—2009. — Էջ 224—233.—ISSN 0135-0536.Jerar Dedeyan//Histoire du peuple arménien(History of the Armenian people)//Publisher «Privat» page. 271, Тuluse 2007— и на кралството Кахети-Херети, каде гранка од кјурикиската династија владеела од 1029 до 1105 година.Тumanov Kirill, chapter: «Armenia and Georgia», from: «The Cambridge Medieval History», Cambridge, 1966, vol. IV, pages. 621-622: "The Georgian lands still outside Bagrat IV's realm were the kingdom of Khakhetia and the amirate of Tiflis. In the former, the principate having become hereditary, Kvirike III (1010-29) proclaimed himself king. His daughter was married to David I of Lor'i and their younger son Gagik succeeded in 1029 to Kvirike's throne. The kings of Georgia tried repeatedly to reunite Kakhetia with Iberia; and they, no less than the Kakhetian rulers, made attempts to conquer Tiflis. Bagrat thrice took the city (1046, 1049, 1062), only to lose it again, for his strength was sapped."

Во 1089 година, Давид II го наследил својот татко Кјурике II и владеел до 1118 година кога Ташир-Џорагет бил припоен кон Грузиското царство.

По ова, Кјуриците, зајакнувајќи се во тврдините на Тавуш, Матснаберд и Нор-Берд, успеале да ја задржат својата кралска титула до почетокот на 13 век, кога Монголите го освоиле регионот.Tashir-Dzoraget kingdom//Great Soviet Encyclopedia:[in 30 vol.]/Ch. ed. A.M. Prokhorov-3rd ed.-M.: Soviet Encyclopedia,1969-1978.

За разлика од нивните роднини Багратунидите, кјуриските кралеви биле единствени во ковањето на сопствените монети, со линијата „Господ да му помогне на Кјурике (Ѓорги) Хорапагат (Куропалатес)“ во пет реда испишана на задната страна.See Philip Grierson, "Kiurike I or Kiurike II of Loṛi-Armenia?: A Note on Attributions," American Numismatic Society Museum Notes 10 (1958), pp. 107–12. Тие ја спонзорирале изградбата на голем број цркви и манастири во северна Ерменија, вклучувајќи ги и оние во Санахин, Хагпат и Хагарцин,Ovannes Ghalpakhtchian and Adriano Alpago-Novello (1970), Sanahin, Milan: Ares. каде што биле погребани голем број од членовите на семејството.Manuk-Khaloyan, Armen, "In the Cemetery of their Ancestors: The Royal Burial Tombs of the Bagratuni Kings of Greater Armenia (890-1073/79)," Revue des Études Arméniennes 35 (2013), p. 168, note 124.

Галерија

Наводи

Категорија:Ерменски кралства