Независноста на Албанија од 1912 до 1914 година е клучен период во историјата на земјата, означувајќи го нејзиното формирање како суверена држава по векови османлиска власт. Овој период е исполнет со политички, социјални и меѓународни предизвици, бидејќи Албанија се борела да ја консолидира својата независност среде сложените геополитички динамики на Балканот и интересите на големите европски сили.
Позадина лево|мини|Призренската лига Албанските земји биле дел од Отоманската Империја повеќе од четири века. Во XIX и почетокот на XX век се развил албанскиот национализам, поттикнат од културното и политичкото движење познато како Албанска преродба (Рилиндја). И покрај религиозните разлики меѓу муслиманите, православните и католиците, албанските елити сè повеќе ги истакнувале заедничкиот јазик, култура и потребата од национално единство. Важна пресвртница била Призренската лига (1878), основана како реакција на заканите од територијална поделба по руско-турската војна и договорите од Сан Стефано и Берлин. Лигата барала административна автономија на вилаетите со значително албанско население во рамки на Империјата.
По Младотурската револуција од 1908 година, централистичката политика, новите даноци и мерките за асимилација предизвикале низа албански востанија (1910–1912), особено во северните и централните подрачја. Барањата постепено се движеле од автономија кон поизразени национални цели. Првата балканска војна (1912) создала критични услови. Брзиот колапс на османлиската власт и навлегувањето на армиите на Балканската лига во албанските населени области ја зголемиле опасноста од поделба на тие територии, што го забрзало движењето кон независност.
Прогласување на независноста (28 ноември 1912) мини|Исмаил Ќемали и неговиот кабинет за време на прославата на првата годишнина од независноста во Валона на 28 ноември 1913 година|лево На 28 ноември 1912 година, во Валона, Исмаил Ќемали, истакнат албански политичар и дипломат, ја прогласил независноста на Албанија на Собрание составено од 83 делегати од различни делови на земјата. Овој настан се смета за раѓање на модерната албанска држава. Клучни аспекти од прогласувањето вклучуваат:
Собранието во Валона: Делегатите, кои ги претставувале сите региони населени со Албанци, едногласно ја поддржале декларацијата за независност. Исмаил Ќемали бил избран за шеф на привремената влада, а Иса Бољетинец, воен водач од Косово, и други истакнати личности одиграле важна улога во мобилизацијата. Привремената влада: Била формирана привремена влада со цел да управува со новата држава. Оваа влада вклучувала Совет на старешини и неколку министерства, но нејзините можности биле ограничени поради недостаток на финансии, администрација и меѓународно признавање. Знамето: За национално знаме било усвоено црвениот двоглав орел на црвена позадина, симбол на албанскиот национален идентитет, инспириран од знамето на Ѓерѓ Кастриоти Скендербег.
Меѓународен контекст и Лондонската конференција (1912–1913) Иако Албанија ја прогласила својата независност, нејзината судбина во голема мера зависела од одлуките на големите европски сили. Лондонската конференција, одржана од декември 1912 до август 1913 година, била свикана за да се реши исходот од Првата балканска војна и да се утврдат границите на новите држави на Балканот. На 29 јули 1913 година, големите сили (Велика Британија, Франција, Германија, Австро-Унгарија, Русија и Италија) официјално ја признале независноста на Албанија. Ова било голема победа за албанските аспирации, но дошло со компромиси. Лондонскиот договор значително ги намалил териториите што Албанците ги сметале за свои. Значителни делови населени со Албанци, особено Косово, делови од западна Македонија, Чамерија (во денешна Грција) и делови од јужна Црна Гора, биле доделени на Србија, Црна Гора и Грција. Ова предизвикало незадоволство кај Албанците и поставило темели за идни конфликти. мини|Членовите на Меѓународната контролна комисија Големите сили одлучиле Албанија да биде кнежевство под европски принц, а не република. Земјата била ставена под надзор на Меѓународна контролна комисија (МКК), составена од претставници на големите сили и еден Албанец.
Новата албанска држава се соочила со огромни предизвици во консолидирањето на својата независност. Привремената влада на Исмаил Ќемали имала ограничена контрола над земјата. Различни региони биле под влијание на локални водачи (бегови) и племиња, особено во северна Албанија, каде што католичките племиња имале силна автономија. Албанија немала развиена економија, инфраструктура или административен систем. Финансиите биле ограничени, а земјата зависела од странска помош.
Соседните држави, особено Србија и Грција, продолжиле да вршат притисок врз албанските територии. Во 1913 година, српските сили окупирале делови од северна и источна Албанија, додека грчките сили го окупирале јужниот дел (т.н. „Северен Епир“). Овие окупации биле привремени, но предизвикале значителна нестабилност. Албанското општество било поделено по регионални, религиозни и социјални линии. Муслиманите, православните и католиците имале различни интереси, а јужните Албанци (Тоски) и северните (Геги) често имале различни политички приоритети.
Пристигнувањето на принцот Вилхелм фон Вид (1914) мини|Пристигнувањето на принцот Вилхелм фон Вид, кнезот на Албанија во Драч на 7 март 1914 Според одлуката на големите сили, германскиот принц Вилхелм фон Вид бил избран за прв кнез на Албанија. Тој пристигнал во Драч на 7 март 1914 година, означувајќи го почетокот на Кнежевството Албанија. Неговото владеење, сепак, било краткотрајно и полно со предизвици. Вилхелм немал вистинска контрола над земјата. Неговата влада зависела од Меѓународната контролна комисија и од локалните албански лидери, од кои некои, како Есад Паша Топтани, имале свои амбиции за моќ.
Во мај 1914 година избувнало востание во централна Албанија, предводено од муслимански водачи кои биле незадоволни од христијанскиот принц и странското мешање. Востанието било делумно поддржано од Отоманската Империја, која сè уште имала влијание кај некои албански муслимани. Грчките сили продолжиле да го окупираат јужниот дел на Албанија, тврдејќи дека регионот „Северен Епир“ е грчки. Ова дополнително ја ослабило позицијата на Вилхелм.
Падот на Кнежевството и избувнувањето на Првата светска војна мини|Окупацијата на Албанија во Првата светска војна Владеењето на Вилхелм фон Вид завршило на 3 септември 1914 година, кога тој ја напуштил Албанија поради внатрешните востанија и недостатокот на поддршка. Ова го означило крајот на првиот обид за воспоставување стабилна албанска држава. Со избувнувањето на Првата светска војна во јули 1914 година, Албанија влегла во период на хаос.
Земјата била окупирана од различни сили, вклучувајќи ги Србија, Црна Гора, Грција, Италија и Австро-Унгарија, во различни региони. Централната власт се распаднала, а локалните водачи и племиња ја презеле контролата во многу делови на земјата
Наводи
Категорија:Историја на Албанија