десно|мини|345x345пкс|„Дон Кихот" од Сервантес се смета за најзначајното дело во канонот на шпанската книжевност и еден од основачите на западната книжевност. Шпанска книжевност — книжевност (шпанска поезија, проза и драма) напишана на шпански јазик на територијата што денес го сочинува Кралството Шпанија. Нејзиниот развој се совпаѓа и често се пресекува со оној на другите книжевни традиции од региони на истата територија, особено каталонската книжевност, а галициската се пресекува и со латинските, еврејските и арапските книжевни традиции на Пиринејскиот Полуостров. Книжевноста Америка е важна гранка на шпанската литература, книжевностсебни карактеристики што датираат од најраните години на освојувањето на Америка од страна на Шпанија (видете латиноамериканска книжевност).
Преглед Римското освојување и окупација на Пиринејскиот Полуостров, што започнало во 3 век п.н.е. донело латинска култура на шпанските територии. Муслиманската окупација во 711 година од н.е. ги донела културите на Западна Азија и Северна Африка на полуостровот, создавајќи андалузиски книжевни традиции. Во средновековната шпанска книжевност, најраните забележани примери на народна романтична книжевност ја мешале муслиманската, еврејската и христијанската култура. Едно од значајните дела е епската поема „Песна за Сид“, составена некаде помеѓу 1140 и 1207 година. Шпанската проза се здобила популарност во средината на тринаесеттиот век. Лирската поезија во средниот век вклучувала популарни песни и дворска поезија на благородниците. Во текот на 15 век се случила предренесансата и книжевното производство значително се зголемило. За време на ренесансата важни биле поезијата, религиозната литература и прозата.
Во 16 век се појавиле првите шпански романи, Лазариљо де Тормес и Гузман де Алфараче. За време на барокната ера на 17 век, важни дела биле прозата на Франциско де Кеведо и Балтазар Грасијан. Значаен автор бил Мигел де Сервантес, познат по неговото ремек-дело „Дон Кихот“. Во овој роман, Сервантес ја консолидирал формата на книжевноста што пикарскиот роман ја воспоставил во Шпанија во фиктивна нарација што станала образец за многу романописци низ историјата на шпанската книжевност.J.A. Garrido Ardila "A Concise Introduction to the History of the Spanish Novel" A History of the Spanish Novel, Oxford University Press 2015
Во ерата на просветителството од 18 век, меѓу позначајните дела биле прозата на Фејо, Џовеланос и Кадалсо; стиховите на Хуан Мелендез Валдес, Томас де Ириарте и Феликс Марија Саманиего), и театарот, предводен одЛеандро Фернандез де Моратин, Рамон де ла Круз и Висенте Гарсија де ла Хуерта. За време на романтизмот (почеток на 19 век) значајни теми биле: поезијата на Хозе де Еспронседа и други поети; проза; театарот, во кој се истакнале Анхел де Саведра (војводата од Ривас), Хозе Зорила и други автори. Во ерата на реализмот (крајот на 19 век), кој се мешал со натурализмот, најрелевантни книжевни форми биле романот, со Хуан Валера, Хозе Марија де Переда, Бенито Перез Галдос, Емилија Пардо Басан, Леополдо Алас (Кларин), Армандо Паласио Валдеес како најважни романописци Висенте Бласко Ибањес, и поезијата, со Рамон де Кампоамор, Гаспар Нуњез де Арсе и други поети; театарот, со Хосе Ечегарај, Мануел Тамајо и Баус и други драматурзи како централни фигури; и книжевната критика, при што најистакнат книжевен критичар билМенендез Пелајо.
Со почетокот на модернизмот се појавиле неколку струи: парнасијанизам, симболизам, футуризам и креационизам. Уништувањето на шпанската флота на Куба од страна на САД во 1898 година предизвикала криза во Шпанија. Група помлади писатели, меѓу кои биле и Мигел де Унамуно, Пио Бароха и Хозе Мартинез Руиз (Азорин), направиле промени во формата и содржината на книжевноста. До 1914 година - годината на избувнувањето на Првата светска војна и објавувањето на првото големо дело на водечкиот глас на генерацијата, Хозе Ортега и Гасет - голем број помлади писатели го зацврстиле своето место во шпанското културно поле. Меѓу водечките гласови биле поетот Хуан Рамон Хименес, академиците и есеистите Рамон Менендез Пидал, Грегорио Марањон, Мануел Азања, Еуџенио д'Орс и Ортега и Гасет, како и романописците Габриел Миро, Рамон Перез де Ајала и Рамон Гомез де ла Серна. Околу 1920 година, помлада група писатели - претежно поети - почнале да објавуваат дела кои од своите почетоци откриле до кој степен помладите уметници ги апсорбирале книжевните експерименти на писателите од 1898 и 1914 година. Поетите биле тесно поврзани со формалната академија. Романсиери како Бенџамин Жарнес, Роза Шасел, Франциско Ајала и Рамон Ж. Сендер биле подеднакво експериментални и академски.
Шпанската граѓанска војна имала разорно влијание врз шпанското пишување. Меѓу малкуте поети и писатели од граѓанската војна, се издвоил Мигел Ернандез. За време на раната диктатура (1939–1955), книжевноста ја следела реакционерната визија на диктаторот Франциско Франко за второ, католичко шпанско златно доба. До средината на 1950-тите, исто како и со романот, созревала нова генерација која ја доживеала Шпанската граѓанска војна само во детството. До почетокот на 1960-тите години, шпанските автори се насочиле кон немирно книжевно експериментирање. Кога Франко починал во 1975 година, важната цел за воспоставување на демократија имала непосредно влијание врз шпанската писменост. Во текот на следните неколку години, многу млади нови писатели, меѓу кои Хуан Хозе Милас, Роза Монтеро, Хавиер Маријас, Луис Матео Диес, Хозе Марија Мерино, Феликс де Азуа, Кристина Фернандес Кубас, Енрике Вила-Матас, Антонио Муњас, и подоцна Карамаме, почнале да си одвојуваат видно место во рамките на шпанското културно поле.
Предсредновековна книжевност Римската окупација на полуостровот, која траела од 3 век п.н.е. до 5 век од н.е., донела целосно развиена латинска култура на шпанските територии. Додека инвазијата на германските племиња во 5 век од н.е. ставила крај на Римска Шпанија, релативниот недостаток на напредна култура кај племињата, вклучително и каков било вид книжевна традиција, значело дека секоја пишана книжевност создадена на Иберискиот Полуостров продолжила по романизирани линии. Меѓу создадените дела се издвојува делото на Свети Исидор Севилски () Etymologiae, обид за сумирање на целото класично знаење. Наречен „последниот научник на античкиот свет“, Свети Исидор напишал теолошки и протонаучни трактати, писма и серија историски дела што послужиле како модели за остатокот од Западна Европа во текот на средниот век.
Пристигнувањето на муслиманските освојувачи во 711 година од н.е. ги донело културите на Блискиот и Далечниот Исток на Пиринејскиот Полуостров и евентуално во цела Европа. За време на ерата на релативна верска толеранција што следела, писатели како еврејскиот теолог Мајмонид (1135–1204) и муслиманскиот полимат (1126–1198) Авероес напишале дела од областа на теологијата, науката, филозофијата и математиката кои иамле трајно влијание врз еврејската и муслиманската филозофија и се покажале како суштински за процутот на европската ренесанса векови подоцна. Иако ниту едно од нивните дела не може да се смета за директен предок на шпанската книжевна традиција, токму од културното опкружување поттикнато од таквата интелектуална енергија се појавиле првите пишани манифестации на вистинската шпанска книжевност.
Средновековна шпанска книжевност
Андалузиска книжевност Периодот на исламско владеење во Иберија од 711 до 1492 година донел многу нови книжевни традиции во Шпанија. Поголемиот дел од книжевноста во тоа време била создавана на стандарден арапски јазик, иако поезијата и другите форми на книжевност од еврејското златно доба нашле израз на јудео-арапски или хебрејски јазик. Мајмонид, на пример, го напишал своето ремек-дело „Водич за збунетите“ на арапски јазик со хебрејско писмо.
Други главни книжевни фигури од тоа време ги вклучуваат Ибн Араби, Ал-Мутамид ибн Абад, Ибн ал-Хатиб, Ибн Зајдун и Хафса Бинт ал-Хаџ ал-Рукунија .
Важни книжевни стилови биле муваша, макама и навба.
Важни дела биле „Уникатниот ѓердан“, „Приказната за Хаја, синот на Јакзан“, „Некохерентноста на некохерентноста“ и „Приказната за Бајад и Ријад“.
Харџии Најраните забележани примери на народна романтична книжевност датираат од истото време и место, богатата мешавина од муслимански, еврејски и христијански култури во муслиманска Шпанија, во која твореле Мајмонид, Авероес и други. Јархасите, кои датираат од 9 до 12 век од н.е., биле кратки песни изговорени на локални разговорни хиспано-романски дијалекти, познати како мозарабски, но напишани со арапско писмо. Јархасите се додавале на крајот од подолга поезија напишана на арапски или хебрејски позната како мувашшах, што претставувала долги објаснувања на идеите изразени во џархасите. Типично изговорени од жена, џархасите ги изразувале грижите за љубовта, особено за нејзината загуба.
Оваа комбинација на хиспано-романтичен израз со арапско писмо, откриена дури во 1948 година, го лоцира подемот на шпанската книжевна традиција во културната хетерогеност што го карактеризирала средновековното шпанско општество и политика. Сепак, мозарабскиот јазик на џархасите се чини дека бил посебен романски јазик чија еволуција од вулгарниот латински била паралелна со онаа на кастилскиот шпански, наместо да произлегува од или да се спојува со вториот. Оттука, иако релативно неодамнешното откривање на џархасите ја оспорува гордоста за хронолошкото место што толку долго ѝ припаѓало на Песна за Сид (El Cantar de mío Cid; 1140 г.н.е.) во историјата на шпанската книжевност, тие не можат да се сметаат за претходник на големата шпанска епска поема. Она што откривањето на џархасите го разјаснува е дека од своето потекло, книжевноста на Шпанија произлегла и родила сведок на богата, хетерогена мешавина од култури и јазици.Linda Fish Compton: Review of Andalusian Lyrical Poetry and Old Spanish Love Songs: The "Muwashshah" and Its "Kharja." by S. G. Armistead", Hispanic Review, Vol. 46, No. 1. (Winter, 1978), pp. 92-95 : "The use of Mozarabic should not be limited to "Christians and Jews living under Muslim rulers", since it is clear that most Hispano-Moslems also spoke [it]"LIPSKI, John M.: "Review of El Mozarabe de Valencia by Leopoldo Penarroja Torrejon", International Journal of Middle East Studies.Vol. 24, No. 3 (Aug., 1992), pp. 519-521 CASTRO, Américo: "Mozarabic Poetry and Castile", Comparative Literature. Vol. 4, No. 2 (Spring, 1952), pp. 188-189.: "[...] The new-found Mozarabic poetry is not written in Castilian, and that therefore its existence cannot be used to prove that there was a lyric poetry in Castile"
Песна за Сид десно|мини|Песна за Сид е најстариот зачуван шпански кантар де геста. Епската поема „Песна за Сид“ била напишана за вистински човек - неговите битки, освојувања и секојдневниот живот. Поетот, чие име е непознато, го напишал епот околу 1140 година, а Сид наводно починал четириесет години претходно, во 1099 година. Овој еп претставува реализам, бидејќи ништо не е преувеличено, а деталите се многу реални, дури и географијата правилно ги прикажува областите во кои патувал и живеел Сид. За разлика од другите европски епови, поемата не е идеализирана и нема присуство на натприродни суштества. Има асонанса наместо рима, а нејзините стихови варираат по должина, а најчестата должина е четиринаесет слога. Овој вид стих е познат како mester de juglaria (стиховна форма на минстрелите). Епот е поделен на три дела, познати како cantos.
Стиховна форма на минстрелите Средновековните шпански поети го препознавале „Mester de Juglaría“ како книжевна форма користена од минстрелите (juglares), составена од различна должина на стиховите и со употреба на асонанса наместо рима. Овие песни биле пеени пред необразована публика, благородници и селани.
Стиховна форма на свештениците