алт=A helmeted figure emerges from behind a fountain, topped with two lions. That is being approached from the other side by an unarmoured rider. Below the horse is a setting sun. Painted underneath this scene are trees shown in different seasons of the year.|десно|мини|300x300пкс|Ахил (лево) го напаѓа Троил (на коњ, десно). Етрурска фреска, Гробница на биковите, Тарквинија, 530–520 п.н.е. Троил (старогрчки: Τρωΐλος, латински: Troilus) — легендарен лик кој е поврзан со приказната за Тројанската војна. Првото зачувано споменување за него е во хомеровата „Илијада“, направена кон крајот на 8 век п.н.е.
Во старогрчката митологија, Троил е млад тројански принц, еден од синовите на кралот Пријам (или Аполон) и Хекуба. Пророштвата ја поврзуваат судбината на Троил со онаа на Троја и според митот, тој бил нападнат од заседа и бил убиен од Ахил. Софокле бил еден од писателите што ја раскажале оваа приказна. Таа била и популарна тема меѓу уметниците од тоа време. Античките писатели го третирале Троил како олицетворение на мртво дете оплакувано од неговите родители. Тој бил сметан и за пример на младешка машка убавина.
Во западноевропските средновековни и ренесансни варијанти на легендата, Троил е најмладиот од петте легитимни синови на Пријам од Хекуба. И покрај својата младост, тој е еден од главните тројански воени водачи. Тој умира во битка од рацете на Ахил. Во популарен додаток на приказната, кој потекнува од 12 век, Троил се вљубува во Кресида, чиј татко Калхант побегнал на страната на Грците. Кресида му се заколнува на Троил, но наскоро ја менува својата наклонетост кон грчкиот јунак Диомед кога е испратен кај нејзиниот татко во размена на заложници. Чосер и Шекспир се меѓу авторите кои напишале дела кои ја раскажуваат приказната за Троил и Кресида. Во рамките на средновековната традиција, Троил се сметал за пример на верен дворски љубовник, а исто така и на добродетелен пагански витез. Откако обичајот за дворска љубов исчезнал, неговата судбина се гледала помалку сочувствително.
Малку внимание се посветувало на ликот во текот на 18 и 19 век. Сепак, Троил се појавил повторно во прераскажувањата на Тројанската војна од 20 и 21 век од автори кои избрале елементи и од класичната и од средновековната варијанта на неговата приказна.
Приказната во античкиот свет алт=One side of a painted bowl. A mounted youth holding a spear rides away from a fountain. A woman runs after him. She is looking back towards the fountain.|десно|мини|350x350пкс|Бегството на Троил и Поликсена. Киликс, од сликарот Ц, околу 570–565 п.н.е., Лувр (CA 6113), црнофигурен Атик. Дека се прикажани два коња еден до друг најјасно може да се види со гледање на нивните нозе и опашки. алт=A helmeted man with a shield is rising. Next to him is a dropped flask. On the far side of a colonnaded fountain can be seen part of a woman who is running away. The water spout in the fountain is set in a lion's head.|десно|мини|350x350пкс|Ахил се спрема да ги гони Троил и Поликсена од својата позиција зад куќата на бунарот
За античките Грци, приказната за Тројанската војна и околните настани се појавила во својата најдефинитивна форма во епскиот циклус од осум наративни песни од архаичниот период во Грција (750 п.н.е. – 480 п.н.е.). Приказната за Троил претставува еден од бројните инциденти кои помогнале да се обезбеди структура на наративот што се протегал во текот на неколку децении и 77 книги од почетокот на Киприја до крајот на Телегонија. Смртта на ликот на почетокот на војната и пророштвата околу него покажале дека сите тројански напори да го одбранат својот дом ќе бидат залудни. Неговото симболично значење е потврдено со лингвистичка анализа на неговото грчко име. Може да се толкува како елизија на имињата Трос и Ил, легендарните основачи на Троја, како деминутивно или омилено име „мал Трос“ или како елизија на Троја и луеин (да се уништи). Овие повеќекратни можности ја нагласуваат врската помеѓу судбините на Троил и на градот каде што живеел.Boitani, (1989: pp.4–5). На друго ниво, судбината на Троил може да се смета и како навестување за последователната смрт на неговиот убиец Ахил и на неговиот внук Астијанакс и сестра му Поликсена, кои, како Троил, умираат на олтарот барем во некои варијанти од нивните приказни.Burgess (2001: pp.144–5).
Сепак, Киприја - делот од епскиот циклус што го опфаќа периодот на Тројанската војна на смртта на Троил, денес не е зачуван. Всушност, не е зачуван целосен наратив за неговата приказна од архаичното време или од последователниот класичен период (479–323 п.н.е.). Повеќето книжевни извори од пред хеленистичкиот период (323–330 п.н.е.) што се однесуваат на ликот се изгубени или преживеале само во фрагменти или резимеа. Преживеаните антички и средновековни извори, без разлика дали се книжевни или научни, се противречни едни со други, а многу од нив не се совпаѓаат со формата на митот за кој научниците денес веруваат дека постоел во архаичниот и класичниот период.
Делумно надоместување на исчезнатите текстови се физичките артефакти кои остануваат од архаичниот и класичниот период. Приказната за околностите околу смртта на Троил била популарна тема меѓу грнчарите.Бази на податоци од архивата Бизли достапни од . Линкот е пристапен на 25.12.2007 година. Забелешка: Базите на податоци се наменети само за истражувачка и академска употреба.) (Мрежното место на Архивата Бизли наведува 108 предмети само од атичка грнчарија од 6 до 4 век п.н.е. што содржат слики од ликот.) Троил се појавува и во други уметнички дела и украсени предмети од тие времиња. Вообичаена практика е за оние што пишуваат за приказната за Троил како што постоела во античко време да користат и книжевни извори и артефакти за да изградат разбирање за она што се смета дека била најстандардната форма на митот и неговите варијанти.Примери за оваа практика се делот „Троил и Ликаон“ од Ганц (1993: стр. 597–603) и поглавјето „Антиката и понатаму: Смртта на Троил“ од Бојтани. (1989: pp.1–19). Бруталноста на оваа стандардна форма на митот е истакната од коментатори како што е Алан Сомерштајн, експерт за античка грчка драма, кој ја опишува како „ужасна“ и „[можеби] најзлобна од сите дејствија што традиционално му се припишуваат на Ахил“.Sommerstein (2007: pp. 197,196).
Стандарден мит: убавиот Троил алт=A painted strip running between the handles on the shoulders of a flask. A man wearing a greek-style helmet pulls a naked youth from one of a pair of horses. In the man's other hand is a raised sword. Behind the man, water pours form a lion's head fountain.|лево|мини|350x350пкс|Ахил го зграпчува Троил за коса додека младичот се обидува да побегне од заседата кај фонтаната. Етрурска амфора од понтиската група, околу 540–530 п.н.е. Од Вулчи.
Троил е адолесцентно момче или млад човек, син на Хекуба, кралицата на Троја. Бидејќи е толку убав, Троил се смета за син на богот Аполон.Родителството на Аполон првпат се појавува во текст од 2 век од н.е. Apollod.+3.12.5 Сепак, сопругот на Хекуба, кралот Пријам, се однесува кон него како кон свое многу сакано дете.
Едно пророштво вели дека Троја немало да падне доколку Троил живее до дваесет години. Затоа божицата Атена го охрабрува грчкиот воин Ахил да го побара на почетокот на Тројанската војна. Троил е познат по тоа што многу ужива во своите коњи. Ахил го гледа него и неговата сестра Поликсена како јаваат и го чека кај бунар во Тимбра - област надвор од Троја каде што има храм на Аполон.
Гркот е воодушевен од убавината на двајцата Тројанци и е исполнет со похота. БрзоногиотОвој хомерски епитет е издвоен како применлив за Ахил во овој контекст и кај Марш (1998: стр. 389) и во Сомерштајн (2007: стр. 197). Ахил го фаќа Троил кој не успева да побегне, влечејќи го за коса од коњот. Младиот принц одбива да се предаде на сексуалните интереси на Ахил и некако успева да побегне, наоѓајќи засолниште во блискиот храм. Но, воинот го следи и го обезглавува пред олтарот пред да стигне помошта. Тагата на Тројанците по смртта на Троил потоа е голема.
Ова светогрдие води до сопствената смрт на Ахил, кога Аполон се одмаздува помагајќи му на Парис да го погоди Ахил со стрелата што му ја прободува петата.
Антички книжевни извори Хомер и исчезнатите текстови од архаичниот и класичниот период Најраниот зачуван книжевен осврт за Троил е во хомеровата Илијада, која претставува еден дел од епскиот циклус. Се верува дека името Троил не го измислил Хомер и дека варијанта на неговата приказна веќе постоела.Burgess (2001: p.64). Доцна во поемата, Пријам ги прекорува своите преживеани синови и ги споредува неповолно со нивните мртви браќа, вклучувајќи го и Троилон (Trôïlon hippiocharmên).Homer Iliad (XXIV, 257) The text for the whole passage in Greek, with hotlinks to parallel English translations, is available at . (Verified 1 August 2007.) Толкувањето на hippiocharmên е спорно, но коренот хип- покажува врска со коњите. За потребите на варијантата на митот дадена погоре, зборот е земен како значење „уживање во коњите“. Сомерштајн верува дека Хомер сака да прикаже дека Троил бил убиен во битка, но тврди дека подоцнежниот опис на Ахил од страна на Пријам како andros paidophonoio („човек кој убива момче“) укажува дека Хомер бил свесен за приказната за Троил како убиено дете;Карпентер (1991: стр.17), Марч (1998: стр.389), Ганц (1993: стр.597) и преводот на Латимор на (и можеби Вудфорд (1993: стр.55) го толкува зборот „hippiocharmên“ како љубител на коњи; Бојтани (1989: стр.1), кој го цитира преводот на „Илијада“ од Александар Поуп и лексиконот и преводите на Лидел и Скот достапни на Проектот Персеј (проверено на 1 август 2007 година) го толкуваат зборот како воин во кочија. Сомерштајн (2007) се колеба помеѓу двете значења, давајќи го секое на различни места во истата книга (стр.44, стр.197). Конфузијата околу значењето датира од античко време. Шхолија D (достапна на грчки на (линк проверен на 14 август 2007 година) вели дека зборот може да значи или коњски воин или некој што ужива во коњите (стр. 579). Други схолии тврдат дека Хомер не можел да го смета Троил за момче, или затоа што се смета за еден од најдобрите или затоа што е опишан како воин на коњ. (Схолиите S-I24257a и S-I24257b соодветно, достапни на грчки на . Линкот е проверен на 14 август 2007 година.) Сомерштајн верува дека Хомер овде игра со двосмисленоста на коренот паидо -Homer Iliad 24.506. што значи момче и во смисла на млад маж и во смисла на син.Sommerstein (2007: pp. 44, 197–8).
Антични извори за ТроилАвторДелоДатаЦелосни описи во митолошката книжевностСтасин?Кипријадоцен 7 век п.н.е. (изгубено)ФринихТроил6-7 век п.н.е. 7 век п.н.е. (изгубено)Софокле Троил5 век п.н.е. (изгубено)СтратисТроил4-5 век п.н.е. (изгубено)Дарет ФригискиПриказната за падот на Тројаделови напишени помеѓу 1-6 век ?Briefer references in mythological literatureХомерИлијада8-7 век п.н.е. Стесихорверојатно „Разрушувањето на Троја“7-6 век п.н.е. (изгубено)Ибикнепознат текст од кој се зачувани само неколку зборовидоцен 6 век п.н.е.СофоклеПоликсен5 век п.н.е. (изгубено)ЛикофронАлександра3 век п.н.е.?ВиргилијЕнеида29–19 н.е.Сенека Помладиот Агамемнон1 векДиктис КритскиЕфемериди од Тројанската војна1-3 векДецим Магн АвсонијЕпитафи4 векКвинт СмиренскиПо Хомердоцен 4 векКнижевни алузии на ТроилИбикПоликартова поема доцен 6 векКалимахЕпиграми3 векПлатонБахиди2-3 векЦицеронТускуланските споровиоколу 45 п.н.е.ХорацијОди книга 223 п.н.е.СтацијШумидоцен 1 векДион ХрисостомДискурсите1-2 векКлиментКлементинска книжевност2 век ?Антички и средновековни академски коментари и резимеа на античката книжевност.анонимни авториСхолија (Илијада)5-9 век ?Гај Јулиј ХигинФабули1 век п.н.е. - 1 век н.е.Псевдо-АполодорБиблиотека1-2 векЕвтихиј?Хрестоматија2 век ?Мавро Сервиј ХоноратСхолија (Енеида)доцен 4 век ?Ватикански митографиМитографија9-11 век ?Евстатиј СолунскиСхолија (Илијада)12 векЈован ЦецесСхолија (Александра)12 век