Незаборавка или споменче () — род цветни растенија од семејството Boraginaceae. На северната полутопка, тие се колоквијално познати како незаборавки или споменчиња. Незаборавката е официјален цвет на Алјаска и Далсланд, Шведска.
Името потекнува од старогрчкиот збор „глувчово уво“, затоа што се смета дека лисјето му наликуваат. Растенијата од родот не треба да се мешаат со сродниот род Myosotidium и неговиот единствен вид Myosotidium hortensia што се наоѓа на Четемските Острови.
Опис Родот првично го опишал Карл Линеј. Видот е блатната незаборавка (Myosotis scorpioides). Видовите од овој род се едногодишни или повеќегодишни, тревни, цветни растенија со петомерни актиноморфни цветови.
Незаборавките се едногодишни, двегодишни или повеќегодишни тревести растенија. Базалните листови обично се собрани во розета, приседнати или со покуси или подолги дршки; стеблените листови се наизменични. Цветовите се актиноморфни, собрани во срповидни соцветија кои обично се без прицветници или понекогаш со прицветници во основата на соцветието. Чашката е yвончевидна, всечена од 1/3 – 2/3 на 5 сегменти, при образување на плодот се зголемува. Венчето обично е со куса венечна трубичка и со рамно или благо чиниесто до инковидно вдлабнат проширен дел од венчето, со 5 обли венечни сегменти, обично сино (понекогаш бело или жолтеникаво), со 5 жолтеникави или бели голи грлени лушпи. Прашниците обично затворени во венечната трубичка, филаментите се прицврстени во средината на венечната трубичка. Столпчето со главичесто задебелен жиг, затворено во венечната трубичка. Оревчињата 4, јајцевидни или малку сплескани, мазни, сјајни, кафеави до црни, често со јасно развиен раб, и со бела сунѓереста лузна во основата со која се прикрепуваат за чашката.
Корените им се главно распрснати. Тие обично цветаат напролет или набргу по топењето на снегот во алпските екосистеми.
лево|мини|Шумска незаборавка (Myosotis sylvatica) Семето се содржи во мали мешунки во облик на лале по должината на стеблото до цветот. Мешунките се закачуваат за облеката кога се допрат до неа и на крајот паѓаат, оставајќи го малото семе во мешунката да ’рти на друго место. Семе може да се собере со поставување лист хартија под растението и протресување на мешунките врз хартијата.
Распространетост Родот е во голема мера ограничен на Западна Евроазија, со над 60 потврдени видови, и Нов Зеланд со околу 40 ендемски видови. Неколку видови се јавуваат на други места, вклучувајќи ги Северна Америка, Јужна Америка и Папуа Нова Гвинеја. И покрај ова, видовите на незаборавка сега се вообичаени низ умерените географски широчини поради воведувањето на сорти и туѓи видови. Многу од нив се популарни во хортикултурата. Тие претпочитаат влажни живеалишта. На места каде што не се автохтони, тие често бегаат во мочуришта и речни брегови.
Еден или два европски вида, особено шумската незаборавка (Myosotis sylvatica), се воведени во повеќето умерени области на Европа, Азија и Америка.
Генетската анализа покажува дека родот потекнува од северната полутопка и дека автохтоните видови во Нов Зеланд, Австралија, Нова Гвинеја и Јужна Америка образуваат лоза на тесно поврзани видови кои веројатно потекнуваат од еден настан на расејување на јужната полутопка.
Екологија мини|Осолика мува (Sphaerophoria scripta) се храни со цвет на незаборавка. Видовите незаборавка се храна за ларвите на некои видови пеперуги, вклучувајќи го и Xestia c-nigrum. Многу од видовите во Нов Зеланд се загрозени.
Таксономија алт=Woodland forget-me-not (Myosotis sylvatica)|мини|Шумска незаборавка (Myosotis sylvatica) Од повеќе од 510 регистрирани имиња на видови, само 156 вида денес се прифатени, наведени подолу. Останатите се или синоними или хибриди на денес прифатени или предложени имиња.
Myosotis abyssinica Boiss. & Reut. Myosotis afropalustris C.H. Wright Myosotis albicans Riedl Myosotis albiflora Banks & Sol. ex Hook.f. Myosotis albosericea Hook.f. Myosotis alpestris F.W.Schmidt (алпска незаборавка) Myosotis amabilis Cheeseman Myosotis ambigens (Bég.) Grau Myosotis angustata Cheeseman Myosotis anomala Riedl Myosotis antarctica Hook.f. Myosotis arnoldii L.B.Moore Myosotis arvensis (L.) Hill (полска незаборавка) Myosotis asiatica (Vestergr. ex Hultén) Schischk. & Serg. (азиска незаборавка) Myosotis atlantica Vestergr. Myosotis australis R.Br. Myosotis austrosibirica O.D.Nikif. Myosotis azorica H.C.Watson (азорска незаборавка) Myosotis baicalensis O.D.Nikif. Myosotis balbisiana Jord. Myosotis × bohemica Domin Myosotis × bollandica P.Jeps. Myosotis bothriospermoides Kitag. Myosotis brachypoda Gren. Myosotis brevis de Lange & Barkla Myosotis brockiei L.B.Moore & M.J.A.Simpson Myosotis bryonoma Meudt, Prebble & Thorsen Myosotis butorinae Stepanov Myosotis × cadevallii Myosotis cadmea Kitag Myosotis cameroonensis Cheek & R.Becker Myosotis capitata Hook.f. Myosotis chaffeyorum Lehnebach Myosotis chakassica O.D.Nikif. Myosotis cheesemanii Petrie Myosotis × cinerascens Petrie Myosotis colensoi (Kirk) J.F.Macbr. Myosotis concinna Cheeseman Myosotis congesta Shuttlew. Myosotis corsicana (Fiori) Grau Myosotis czekanowskii (Trautv.) Kamelin & V.N.Tikhom. Myosotis daralaghezica T.N.Popova Myosotis debilis Pomel Myosotis decumbens Host Myosotis densiflora Myosotis diminuta Grau Myosotis discolor Pers. Myosotis densiflora C. Koch Myosotis dissitiflora Baker Myosotis dubia Myosotis ergakensis Stepanov Myosotis exarrhena F. Muell. Myosotis eximia Petrie Myosotis explanata Cheeseman Myosotis forsteri Lehm. Myosotis gallica Vestergr. Myosotis galpinii C.H.Wright Myosotis glabrescens L.B.Moore Myosotis glauca (G.Simpson & J.S.Thomson) de Lange & Barkla Myosotis goyenii Petrie Myosotis graminifolia DC. Myosotis graui Selvi Myosotis guneri A.P.Khokhr. Myosotis heteropoda Trautv. Myosotis hikuwai Meudt, Prebble & G.M.Rogers Myosotis imitata Serg. Myosotis incrassata Guss. Myosotis jenissejensis O.D.Nikif. Myosotis jordanovii N.Andreev & Peev Myosotis × kablikiana Myosotis kamelinii O.D.Nikif. Myosotis kazakhstanica O.D.Nikif. Myosotis kebeshensis Stepanov Myosotis keniensis T.C.E.Fr. Myosotis koelzii Riedl Myosotis kolakovskyi A.P.Khokhr. Myosotis × krajinae Myosotis krasnoborovii O.D.Nikif. & Lomon. Myosotis krylovii Serg. Myosotis kurdica Riedl Myosotis laeta Cheeseman Myosotis laingii Cheeseman Myosotis latifolia Poir. (широколисна незаборавка) Myosotis laxa Lehm. (заливска незаборавка) Myosotis lazica Popov Myosotis lithospermifolia Hornem. Myosotis lithuanica (Schmalh.) Besser ex Dobrocz. Myosotis litoralis Steven ex M.Bieb. Myosotis ludomilae Zaver. Myosotis lyallii Hook.f. Myosotis macrantha (Hook.f.) Benth. & Hook.f. (бронзена незаборавка) Myosotis macrosiphon Font Quer & Maire Myosotis macrosperma Engelm. (големосемена незаборавка) Myosotis magniflora A.P.Khokhr. Myosotis margaritae Štěpánková Myosotis maritima Hochst. ex Seub. Myosotis martini Sennen Myosotis matthewsii L.B.Moore Myosotis michaelae Štěpánková Myosotis micrantha Pall. ex Lehm. Myosotis minutiflora Boiss. & Reut. Myosotis monroi Cheeseman (Монроова незаборавка) Myosotis nemorosa Besser Myosotis nikiforovae Stepanov Myosotis ochotensis O.D.Nikif. Myosotis olympica Boiss. Myosotis oreophila Petrie Myosotis pansa (L.B.Moore) Meudt, Prebble, R.J.Stanley & Thorsen Myosotis × parviflora Myosotis paucipilosa (Grau) Ristow & Hand Myosotis × permixta Myosotis persoonii Georges RouyRouy & E.G.Camus Myosotis petiolata Hook.f. Myosotis platyphylla Boiss. Myosotis popovii Dobrocz. Myosotis pospelovae Myosotis pottsiana (L.B.Moore) Meudt, Prebble, R.J.Stanley & Thorsen Myosotis propinqua (Turcz.) Fisch. & C.A.Mey. Myosotis × pseudohispida Myosotis pulvinaris Hook.f. Myosotis pusilla Loisel. Myosotis radix-palaris A.P.Khokhr. Myosotis rakiura L.B.Moore Myosotis ramosissima Rochel (рана незаборавка) Myosotis refracta Boiss. Myosotis rehsteineri (Hausm.) Wartm. ex Reut. Myosotis retrorsa Meudt, Prebble & Hindmarsh-Walls Myosotis rivularis (Vestergr.) A.P. Khokhr Myosotis robusta D.Don Myosotis sajanensis O.D.Nikif. Myosotis saxatilis Petrie Myosotis saxosa Hook.f. Myosotis schistosa A.P.Khokhr. Myosotis schmakovii O.D.Nikif. Myosotis scorpioides (L.) (вистинска незаборавка) Myosotis secunda Al.Murray (ползачка незаборавка) Myosotis semiamplexicaulis DC. Myosotis sicula Guss. (Џерсиева незаборавка) Myosotis solange Greuter & Zaffran Myosotis soleirolii Godr. Myosotis sparsiflora J.C.Mikan ex Pohl Myosotis spatulata G.Forst. Myosotis speciosa Pomel Myosotis speluncicola Schott ex Boiss. Myosotis stenophylla Knaf Myosotis stolonifera (J.Gay ex DC.) J.Gay ex Leresche & Levier Myosotis stricta Link ex Roem. & Schult. Myosotis suavis Petrie] Myosotis subcordata Riedl Myosotis × suzae Myosotis sylvatica Ehrh. ex Hoffm. (шумска незаборавка) Myosotis taverae Valdés Myosotis tenericaulis Petrie Myosotis tineoi C.Brullo & Brullo Myosotis traversii Hook.f. Myosotis tuxeniana (O.Bolòs & Vigo) O.Bolòs & Vigo Myosotis ucrainica Czern. Myosotis ultramafica Meudt, Prebble & Rance Myosotis umbrosa Meudt, Prebble & Thorsen Myosotis uniflora Hook.f. Myosotis urceolaris Shuttlew. Myosotis venosa Colenso Myosotis venticola Meudt & Prebble Myosotis verchojanica Myosotis verna Nutt. (пролетна незаборавка) Myosotis vestergrenii Stroh Myosotis welwitschii Boiss. & Reut. Myosotis wumengensis L.Wei
Галерија
Симболизам Малиот, син цвет „незаборавка“ првпат го користела Големата ложа „Zur Sonne“ во 1926 година како масонски амблем на годишната конвенција во Бремен, Германија. Во 1938 година, значката „незаборавка“ - изработена од истата фабрика како и масонската значка - била избрана за годишниот „Winterhilfswerk“ на нацистичката партија, годишната добротворна акција на Националсоцијалистичката народна благосостојба, одгранок за благосостојба на нацистичката партија. Оваа случајност им овозможила на слободните ѕидари да ја носат значката „незаборавка“ како таен знак на членство.
По Втората светска војна, цветот „незаборавка“ повторно бил употребен како масонски амблем во 1948 година на првата годишна конвенција на Обединетите големи ложи на Германија. Значката тогаш ја носеле во реверот на палтото масоните ширум светот за да се сетат на сите што страдале во името на масонството, особено на оние за време на нацистичката ера.
Цветот се користи и како симбол на сеќавање од страна на луѓето од Њуфаундленд и Лабрадор. Се користи за одбележување на оние од покраината кои биле убиени во Првата светска војна и се носи околу 1 јули.
Исто така се користела во Германија за одбележување на паднатите војници од светските војни на сличен начин како користењето на спомен-булките во Велика Британија.
Цветот е исто така симбол за 100-годишнината од ерменскиот геноцид. Дизајнот на цветот е црна точка што го симболизира минатото и страдањето на ерменскиот народ. Светловиолетовите додатоци ја симболизираат сегашноста и единството на Ерменците. Петте виолетови ливчиња ја симболизираат иднината и петте континенти на кои Ерменците избегале. Жолтата боја во средиштето ја симболизира вечноста, а самиот Цицернакаберд ги симболизира 12-те покраини изгубени од Турција.
Во Литванија, цветот станал еден од симболите за одбележување на јануарските настани од 1991 година.
Во Холандија, „незаборавката“ станала симбол на Алцхајмеровиот Недерланд, фондација која се залага за луѓето кои страдаат од деменција.
Во Нов Зеланд, „незаборавката“ е симбол на Алцхајмеровиот Нов Зеланд, фондацијата што се залага за луѓето кои страдаат од Алцхајмерова болест и деменција.
Во Обединетото Кралство, многу здравствени установи ја користат „незаборавката“ како симбол за да се истакне дека некој има деменција; може да се постави на белешки, покрај креветите или на табли за пациенти. Исто така, во Обединетото Кралство, „незаборавката“ е симбол на Здружението за Алцхајмерова болест.