мини|Кварц – Јапонски близнак мини|Дијаграм на двојни кристали на албит. На посовршеното расцепување, кое е паралелно со базалната рамнина (P), се наоѓа систем од фини ленти, паралелни со второто расцепување (M). Сраснување на кристалите или близнење се случува кога два или повеќе соседни кристали од истиот минерал се ориентирани така што делат некои од истите точки на кристалната решетка на симетричен начин. Резултатот претставува меѓусебно растење на два одделни кристали кои се цврсто поврзани еден со друг. Површината по која точките на решетката се делат кај кристалните близнаци се нарекува површина на составот или двојна рамнина.
Во кристалографијата, близнењето е опишано со голем број закони за сраснување, кои се специфични за кристалната структура. Видот на сраснување може да биде дијагностичка алатка во распознавање на минералите. Постојат три главни типа на сраснување. Првиот е растечко сраснување кое може да се појави и кај многу големи и кај многу мали честички. Вториот е преобразбено сраснување, каде што има промена во кристалната структура. Третиот е деформациско сраснување, при што близнењето се развива во кристал како одговор на стрес на смолкнување и е важен механизам за трајни промени во обликот на кристалот.
Дефиниција мини|Двојна решетка (2D). Долгата хоризонтална црвена линија е рамнината на составот каде што се спојуваат двата кристални сегменти. Горната кристална решетка е одраз на долната кристална решетка. Црвените точки се точките на споделената кристална решетка. Сраснувањето е форма на симетрично меѓурастење помеѓу два или повеќе соседни кристали од истиот минерал. Се разликува од обичното случајно меѓурастење на минерални зрна во минерален нанос, бидејќи релативните ориентации на двата кристални сегменти покажуваат фиксен однос што е карактеристичен за минералната структура. Односот е дефиниран со симетриска операција наречена двојна операција.
Двојната операција не е една од нормалните операции на симетрија на непрекинатата кристална структура. На пример, двојната операција може да биде одбивање низ рамнина која не е рамнина на симетрија на монокристалот.
На микроскопско ниво, границата на близнаците се карактеризира со збир на атомски местоположби во кристалната решетка што се споделуваат помеѓу двете ориентации. Овие споделени точки на решетката му даваат на спојот помеѓу кристалните сегменти многу поголема цврстина отколку помеѓу случајно ориентирани зрна, така што двојните кристали не се распаѓаат лесно.
Паралелниот раст опишува форма на кристален раст што создава појава на кластер од подредени кристали кое може да се помеша со близнењето. Деталното испитување открива дека кластерот е всушност еден кристал. Ова не е сраснување, бидејќи кристалната решетка е постојана низ целиот кластер. Паралелниот раст веројатно се одвива бидејќи ја намалува енергијата на системот.
Закони Законите за сраснувањето се операции на симетрија кои ја дефинираат ориентацијата помеѓу сегментите од близначкиот кристал. Тие се карактеристични за минералот како и аглите на неговата кристална површина. На пример, кристалите на ставролит покажуваат сраснување под агли од речиси точно 90 степени или 30 степени. Закон за сраснување не е симетрична операција на целиот сет на базни точки.
Законите вклучуваат операции на одбивање, операции на вртење и операција на преместување. Одбивното сраснување е опишано со Милеровите показатели на близначката рамнина (т.е. {hkl}), додека вртежното сраснување е опишано со насоката на оската на близнакот (т.е. <hkl>). Преместувачкото сраснување е обично еквивалентно на симетрија на одбивање или вртење.
Вртежните закони за сраснување се речиси секогаш двократни вртења, иако е можна која било друга дозволена вртежна симетрија (3-кратна, 4-кратна, 5-кратна или 6-кратна). Оската на близнаците ќе биде нормална на рамнината на решетката. Можно е вртежниот закон да ја дели истата оска како вртежната симетрија на поединечниот кристал доколку законот за близнаци е двократно вртење, а симетричната операција е трократно вртење. Ова е случај за сраснување според шпинелов закон на <111>: шпинеловата структура има трократна вртежна симетрија на <111> и шпинелот е најчесто сраснат со двократен вртеж на <111>.
Границата помеѓу кристалните сегменти се нарекува површинска композиција или, доколку е рамнинска, рамнинска композиција. Рамнинската композиција е често, иако не секогаш, паралелна со рамнината на законот за сраснување на законот за одбивање. Доколку е тоа случај, рамнината за близнаци е секогаш паралелна со можната кристална површина.
Заеднички закони мини|Контактно сраснување според шпинелов закон. Монокристал е прикажан лево со рамнината на композицијата во црвена боја. Десно, кристалот е ефикасно исечен на рамнината на композицијата, а предната половина е завртена за 180° за да се добие допирен близнак. Ова создава повторни влезови на горниот, долниот лев и долниот десен дел од рамнината на композицијата. Во изометрискиот систем, најчестите типови на сраснување се Шпинеловиот закон (рамнина на близнаци, паралелна со октаедар) <111>, каде што оската на близнаците е нормална на октаедарска површина, и Железниот крст <001>, што е прикажување на два пиритоедари, подтип на додекаедар.
Во шестоаголниот систем, калцитот ги покажува законите за контактни близнаци {0001} и {0112}. Кварцот го покажува Бразилскиот закон {1120} и Дофинеовиот закон <0001>, кои се пенетрациски близнаци предизвикани од преобразба, и Јапонскиот закон {1122}, кој често е предизвикан од несреќи за време на растот.
Во тетрагоналниот систем, цикличните допирни близнаци се најчесто забележаниот тип на близнаци, како на пример кај рутил титаниум диоксид и каситерит калај оксид.
Во орторомпскиот систем, кристалите обично се здружуваат на рамнини паралелни со површината на призмата, каде што најчест е {110} близнак, кој произведува циклични близнаци, како на пример кај арагонит, хризоберил и церусит.
Во моноклинскиот кристален систем, близнаците најчесто се јавуваат на рамнините {100} и {001} според Манебаховиот закон {001}, Карловариовиот закон , Бавеновиот закон {021} во ортокласа и близнаците со опашка на ластовица (Манебаховиот закон) {001} во гипс.
Во триклинскиот кристален систем, најчесто сраснатите кристали се фелдспатните минерали плагиоклас и микроклин. Овие минерали ги покажуваат законите на Албит и Периклин.
Најчестите операции со близнаци по кристален систем се прикажани подолу. Овој список не е исцрпен, особено за кристалните системи со најниска симетрија, како што е триклинскиот систем. мини|30° близнак од ставролит мини|90° близнаци од ставролит мини|Крстовиден близнак од железен пирит Систем Право Операција Примери Триклински Албитски закон Периклински закон Карловариов закон Бавенов закон Манебахов закон {010} <010> <001> {021} {001} Плагиокласа Моноклински Карловариов закон Бавенов закон Манебахов закон <001> {021} {001} {100} <031> <231> Ортокласа Гипс Ставролит Орторомпски {110} {101} {011} Арагонит, церузит; често цикличен Тетрагонален {110} {101} {011} Каситерит, рутил Шестоаголен Бразилски закон Дофински закон Јапонски закон {01 2} {0001} {10 1} {11 0} <0001> {11 2} Калцит Кварц Изометриски Шпинелов закон Закон за железен крст <111> {111} {001} <001> Шпинел Пирит
Видови мини|Хризоберил покажува циклично збратимување Кај едноставните кристали најчесто се појавува допирно близнење. Допирното близнење се среќава кај кристали кои се завртени за одреден степен и се допираат (како скратени за една половина) назаедничка рамнина. Плагиокласот, кварцот, гипсот и шпинелот често покажуваат допирно близнење. Мероедралното близнење се јавува кога решетките на допирното близнење се преклопуваат во три димензии, како на пример со релативно вртење на едниот близнак од другиот. Пример е метасеунеритот. Допирното близнење карактеристично создава реинтерантни површини каде што површините на кристалните сегменти се среќаваат на допирната рамнина под агол поголем од 180°.
Вид на близнење кое вклучува врски од 180° се нарекува хемитропизам или хемитропија.
Кај прородното близнење, поединечните кристали имаат изглед на симетрично минување еден низ друг. Ортокласот, ставролитот, пиритот и флуоритот често покажуваат прородно близнење. Површината на составот кај прородното близнење е обично неправилна и се протега до центарот на кристалот.
Допирното близнење може да произлезе од одбивање или вртење, додека прородното близнење обично се произведува со вртење.
Доколку неколку кристални делови се порамнети според истиот закон за близнење, тие се нарекуваат повеќекратно или повторувачко близнење. Доколку ова повеќекратно близнење е порамнето паралелно, тоа се нарекува полисинтетичко близнење. Кога пак овие кристали не се паралелни, тоа се нарекува циклично близнење. Албитот, калцитот и пиритот често покажуваат полисинтетичко близнење. Полисинтетичкото близнење со тесен распоред често се забележува како ленти или фини паралелни линии на кристалната површина. Цикличното близнење се предизвикува од повторувачко близнење околу оска на вртење. Овој тип на близнење се јавува околу три, четири, пет, шест или осумкратни оски, соодветните обрасци се нарекуваат тројки, четирики, петки, шестки и осумки. Шестки се чести кај арагонитот. , pp. 41–43 , p. 39 Рутилот, арагонитот, церуситот и хризоберилот често покажуваат циклично близнење, обично во зрачен модел.
За вртежното близнење, односот помеѓу оската на близнење и рамнината на близнење спаѓа во еден од трите типа:
паралелно близнење, кога оската и композициската рамнина лежат паралелно една со друга, нормално близнење, кога рамнината и композициската рамнина лежат нормално, и комплексно близнење, комбинација од паралелно близнење и нормално близнење на една композициска рамнина.
Начини на формирање мини|Паралелен раст на пироморфит Постојат три начини на формирање на овие кристали.
Растечко близнење е резултат на прекин или промена во решетката за време на формирањето или растот. Ова може да се должи на поголем супституционен јон, статистиката кажува дека енергетската разлика за нуклеирање на нова рамнина на атоми во близначка ориентација е мала, или затоа што близнаците водат до структура со пониска енергија. Преобразно близнење е резултат на промена во кристалниот систем за време на ладењето, бидејќи една форма станува нестабилна и кристалната структура мора да се реорганизира или преобрази во друга постабилна форма. Изобличено или лизгачко близнење е резултат на стрес врз кристалот откако кристалот ќе се формира. Бидејќи растечкото близнење се формира за време на почетниот раст на кристалот, тие се опишуваат како примарни, додека останатите два вида се формираат во постоечки кристал и се опишуваат како секундарни.
Растечко близнење лево|мини|Петкратен близнак во златна наночестичка (микрографија од електронски микроскоп). Постојат два вида на близнење што можат да се појават за време на растот, случајно и онакво каде што сраснатата структура има помала енергија.
При случајно близнење на растот, атом се спојува со кристална површина во помалку идеална положба, формирајќи семе за раст на близнакот. Оригиналниот кристал и неговиот близнак потоа растат заедно и многу личат еден на друг. Ова е доволно карактеристично за одредени минерали за да се прикаже дека е термодинамички или кинетички фаворизиран во услови на брз раст.