Дубровничките ѕидини () се низа одбранбени камени ѕидови што го опкружуваат градот Дубровник во јужна Хрватска.

Ѕидовите биле изградени во периферните области на градот, вклучувајќи ги и планинските падини како дел од збир статуи од 1272 година. Постојните градски ѕидини биле изградени главно во текот на 13 век па се до 17 век и се протегаат по непрекинат тек од приближно 1,940м во должина, опкружувајќи го поголемиот дел од стариот град и достигнувајќи максимална висина од околу 25м.

Бегалците од уништените градови како што бил Епидаурус, избегале во она што подоцна станало одбранбена населба Дубровник (подоцна познат и како Рагуза), која станала засолниште на многумина со изградбата на градските ѕидини.

Ѕидовите биле зајакнати со три кружни и 14 четириаголни кули, како и пет бастиони (бедеми), две аголни утврдувања и големата тврдина Свети Јован. Копнените ѕидови биле дополнително зајакнати со еден поголем бастион и девет помали полукружни, како што е казематната тврдина Бокар, најстарата зачувана тврдина од тој вид во Европа.

Ровот што се протегал околу надворешниот дел од градските ѕидини, кои биле вооружени со повеќе од 120 топови, обезбедувал одлични одбранбени способности на градот.

Во 1979 година, стариот град Дубровник, кој вклучува значителен дел од старите ѕидини на Дубровник, се приклучи на списокот на светско наследство на УНЕСКО, а денес, ѕидините на Дубровник се една од најпопуларните туристички атракции во Хрватска, со повеќе од 1,2 милиони посетители само во 2019 година.

Поранешни градски ѕидини мини|Поглед од југ на градските ѕидини и градот. Сегашниот облик на ѕидините бил дефиниран по разорниот пожар од 1292 година. Изградбата на првите варовнички тврдини околу градот започнала во раниот среден век, кон крајот на 8 век. Но, „старите хроники“ велат дека на полуостровот Лаве сигурно постоел некаков замок доста долго пред тоа.

Градот прво се проширил кон ненаселениот источен дел од островчето, што објаснувало зошто сегашното име за југоисточниот дел од градот, во близина на тврдината Свети Јован, се нарекувал Пустијерна. Самото името „Пустијерна“ доаѓа од латинската изјава „post terra“, што значело „надвор од градот“.

Во 9 и 10 век, одбранбениот ѕид го затворил источниот дел од градот. Кога морскиот канал што го одделувал градот од копното бил исполнет со земја во 11 век, градот се споил со населбата на копно, и наскоро, бил изграден еден ѕид околу областа на денешното градско јадро.

Во истиот овој временски период, Дубровник и околината биле опишани како дел од хрватскиот (Грвасија) ентитет, во едно од делата на познатиот арапски географ Мухамед а л-Идриси.

Во својата книга „Нузхат ал-Мушатак фи ихтирак ал-афак“ (анг. „Радост за оние кои сакаат да пловат низ светот“) од 1154 година, тој го споменува Дубровник како најјужниот град на „земјата Хрватска и Далмација“.

Современи градски ѕидини

Градските ѕидини се за среќа сеуште зачувани до ден-денес, не само поради знаењето на квалификуваните градежни работници и постојаната грижа што ја обезбедувале жителите на градот кои ги одржувале и обновувале структурите по потреба, туку и поради брилијантно реномираната дипломатија во Рагуза, која во многу наврати успеала да избегне опасни мерки преземени од непријателите против Дубровничка Република.

Сегашниот облик на ѕидините е дизајниран според основен градски план кој датирал од 1292 година, кога пристанишниот град бил повторно изграден по пожарот и кога Дубровник бил под Венецијанска Република;

Врвот на изградбата траел од почетокот на 15 век па се до втората половина на 16 век, а за време на ерата на независната Дубровничка Република бил ренесансно дело на италијански и хрватски архитекти и градители.

Бидејќи се изградени многу цврсто, ѕидините генерално не биле погодени од силен земјотрес што се случил во 1667 година. Најголемиот стимул за континуиран развој и итни поправки и работи на рагузанските тврдини дошол како резултат на опасноста од неочекуваниот напад од турските воени сили, особено откако го освоиле Цариград во 1453 година.

Градот бил исто така под латентна опасност од напад од страна на Венецијанците. Со векови жителите на Дубровник биле во можност да го зачуваат својот град-република со вешто маневрирање помеѓу Исток и Запад . Стратешкиот договор со Турција ја заштитил слободата на Рагуза и ја одржал можноста за голема трговска улога меѓу Отоманската империја и Европа.

Неправилниот паралелограм што го опкружувал Дубровник се состоел од четири силни тврдини на неговите најзначајни точки, така на север се наоѓала силната кружна кула Минчета, а на источната страна од градското пристаниште се наоѓала тврдината Ревелин, додека западниот влез во градот е заштитен од силната и убаво обликувана тврдина Бокар, а силната, самостојна тврдина Свети Лаврентиј (исто така позната како Ловријенац) ја штитела западната страна на градот од можни копнени и морски напади, како и големата и комплексна тврдина Свети Јован која се наоѓала на југоисточната страна од градот.

Копнени ѕидови Главниот ѕид на копното е околу 4м до 6м дебелина, а на одредени локации, ѕидовите достигнувале и до 25м во висина, а ѕидовите се протегале од тврдината Бокар на запад до одвоената тврдина Ревелин на исток.

На копнената страна, ѕидот е заштитен со дополнителен низ од коси потпорни ѕидови како одбрана од артилериски оган, особено од можни отомански напади.

Порти мини|241x241пкс|Западниот ѕид и Портата на Пил Градот имал четири градски порти: две што воделе до пристаништето и две (со подвижни мостови) што воделе до копното, а во периодот кога Австриската империја ја заземала контролата врз градот, во ѕидот биле отворени уште две порти.

Комуникацијата со надворешниот свет од копнената страна се одржувал со градот преку две главни добро заштитени градски порти, од кои едната поставена на западната страна од градот, а другата на источната страна.

Овие влезови биле изградени така што комуникацијата со градот не можела да се врши директно; гласникот морал да влезе низ повеќе врати и да оди по кривулест премин, што е доказ за безбедносните мерки преземени како последна одбрана од можноста за ненадејно пробивање или влегување на неочекувани посетители.

Порта на Пил десно|мини|200x200пкс|Утврден комплекс на Портата на Пиле Пилските порти биле добро утврден комплекс со повеќе врати, бранети од тврдината Бокар и ровот што се протегал околу надворешниот дел од градските ѕидини. На влезната порта во Стариот град, на западната страна од копнените ѕидини, имало камен мост помеѓу два готски лака, кои биле дизајнирани од архитектот Паскоје Миличевиќ во 1471 година и кој се поврзувал со друг дрвен подвижен мост кој можел да се подигне.

За време на републиканската ера, дрвениот подвижен мост до Пиле Гејт се подигнувал секоја вечер со значителна помпезност на церемонија на која клучевите од градот му се предавале на рагузанскиот ректор, а денес, тој се протега на сув ров чија градина нуди одмор од толпите. Над мостовите, над лакот на главната градска порта, има статуа на градскиот патрон Свети Власијиј (), со модел на ренесансниот град. Откако ќе поминете покрај оригиналната готска внатрешна порта на Пиле Портата, можно е да се стигне до една од трите пристапни точки до градските ѕидини.

Портата на Плоче десно|мини|300x300пкс|Портата на Плоче, на источната страна од копнените ѕидини, служи како втор голем влез во градот. десно|мини|200x200пкс|Внатрешниот дел од портата Плоче На источната страна од копнените ѕидини се наоѓал вториот главен влез во градот, познат под името Портата на Плоче. Оваа порта била заштитена од самостојната тврдина Ревелин, која била поврзана со дрвен подвижен мост и камен мост со два распони што се протегал преку заштитен ров.

Надворешната порта на Плоче била дизајнирана и изградена од архитектот Михајло Храњац во 1628 година, додека двата моста до тврдината Ревелин биле изградени во 15 век од Паскоје Миличевиќ, кој воедно и ги дизајнирал мостовите на Пилеската порта, што ги објаснува сличностите меѓу мостовите. Над мостот, исто како и кај Пилеската порта, се наоѓа статуата на Свети Власијиј, светецот-заштитник на Дубровник.

Портата на Бужа Портата Бужа (што во превод значи „дупка“) се наоѓа на северната страна од копнените ѕидини и била релативно нова во споредба со другите порти, бидејќи била изградена во раните 1900 години.

Морски ѕидови Главниот ѕид на Дубровник од страната што гледа кон морето се протега од: тврдината Бокар на запад па се до тврдината Свети Јован на југ, како и до тврдината Ревелин на копнената страна.

Овие ѕидови биле од 1.5м до 5м дебели, во зависност од нивната локација и нивното стратешко значење, а целта на овие ѕидови била да помогнат во одбраната на градот од морски напади, особено од Венецијанската Република, која честопати се сметала за закана за безбедноста на Дубровник.

Градско пристаниште Како еден од најстарите сектори на Дубровник, пристаништето било изградено околу доцноантички замок покрај морето и кој се протегал малку повеќе кон копното отколку што е денес, а била изграден е на местото на предроманската катедрала и Ректорската палата, со што го опкружува градското пристаниште.

Пристаништето е дизајнирано и изградено од инженерот Паскоје Миличевиќ кон крајот на 15 век и имено пристаништето е забележливо насликано на дланката на Свети Власијиј во триптих насликан од уметникот Никола Божидаревиќ околу 1500 година.

Најистакнатиот дел од пристаништето биле трите огромни лакови, а четвртиот оригинален лак бил заѕидан од голем арсенал изграден кон крајот на 12 век и проширен кон втората половина на 15 век, а воедно пристаништето претставувало и најстарото бродоградилиште во градот и сè уште е во употреба.

Порпорела е изградена во 1873 година, веднаш до тврдината „Свети Јован“. Пристаништето Касе (Каше Брановиште) било изградено во 1485 година, според проектот на Паскоје Миличевиќ, со цел да се одбрани пристаништето и да се заштити од југоисточни ветрови и бранови. Така, брановиштето го скратило гломазниот синџир на пристаништето што се протегал ноќе од тврдината „Свети Јован“ до кулата „Свети Лука“. Било изградено од огромни камени блокови поставени врз дрвени темели без врзивно средство.

Денес, во арсеналот се наоѓаат Градското кафе и кино, додека и пристаништето и Порпорела станале пријатни шеталишта и туристички атракции.

Порти Во градското пристаниште, една од најзначајните области на поморскиот трговски град, имало два влеза, првиот бил Портата Понте (пристаниште), а вториот Портата Рибниот Пазар, а целиот распоред на улиците на Дубровник, како и низа проширувања, бил наменет за брза и ефикасна комуникација со тврдините на градските ѕидини.

Портата на Понте Портата Понте била изградена во 1476 година и се наоѓа западно од Големиот Арсенал. Градскиот ѕид, изграден во истиот период, води од Портата до тврдината Свети Јован. Денешната улица Дамјан Јуда е формирана во 15 век кога е завршен канализациониот систем, а градењето куќи покрај западниот градски ѕид повеќе не било дозволено.

Портата на Рибниот пазар Портата на Рибниот пазар, изградена во 1381 година, се наоѓа источно од Големиот Арсенал. Трите лакови од Малиот Арсенал од 15 век, каде што се поправале мали чамци, се наоѓаат малку подалеку. Старата кула на Свети Лука го штити пристаништето на исток, а влезот во пристаништето е опкружен и чуван од тврдината Ревелин.

Тврдини

Тврдини во рамките на ѕидините По Падот на Цариград во 1453 година под Османлиите бил многу јасен знак за претпазливите граѓани на Дубровник дека се потребни итни мерки за одбрана, а зајакнувањето на неговите одбранбени структури бил најважниот проблем.

Така со Падот на Босна, кој следел наскоро во 1463 година, само ги забрзала работите и како резултат на тоа, Републиката го поканила архитектот Микелоцо ди Бартоломео од Фиренца да го води подобрувањето на одбраната на градот. Неговата работа во Дубровник резултирала со изградба и проширување на бројни згради од клучно значење за одбраната на Дубровник.

Кула Минчета