Франтишек Александер Зах (чешки: František Alexandr Zach; Оломоуц, 19 април 1807 — Брно, 2 јануари 1892) бил чешки правник, воен теоретичар, панславист и генерал во српската војска. Најпознат е по својата политичка и воена дејност во Србија, каде што бил еден од основоположниците на современото српско воено образование, управник на Артилериската школа во Белград и прв началник на Генералштабот на српската војска. Бил активен застапник на словенската заемност и на политичката соработка меѓу Чесите и Јужните Словени.
Биографија Зах студирал право на Виенскиот универзитет, а во текот на 1830-тите се поврзал со полската емиграција во Франција и со кругот на полскиот благородник и политички дејец Адам Јежи Чарториски. По задушувањето на Полското Ноемвриско востание од 1830–1831 година, Зах се посветил на воената теорија и на панславистичките идеи. Во 1843 година пристигнал во Белград, каде што воспоставил контакти со водечките српски политички кругови и особено се зближил со Илија Гарашанин.
Во Србија Зах имал значајна улога во формулирањето на нејзината надворешнополитичка програма. Во 1844 година го составил „Планот на словенската политика на Србија“, документ во кој се застапувала идејата за обединување на јужнословенските народи со Србија како политичко јадро. Планот бил доставен до Гарашанин и послужил како една од основите врз кои било изработено „Начертанието“, српската политичка програма од 1844 година. Сепак, Гарашанин го изменил Заховиот концепт, отстранувајќи дел од неговата полско-панславистичка ориентација и ставајќи поголем акцент врз српските државни интереси.
По враќањето во Србија во 1849 година, Зах се посветил на создавањето и модернизацијата на српското воено образование. Во 1850 година станал управник и наставник на Артилериската школа во Белград, која подоцна прераснала во Воена академија. На оваа должност, со прекини, останал до 1874 година. Тој придонел и за развојот на српската воена индустрија, а во периодот 1865–1868 година бил управник на српскиот арсенал во Крагуевац.
Зах учествувал и во поширокото словенско политичко движење. Во 1848 година бил член на чешко-словачката делегација на Словенскиот конгрес во Прага. По револуционерните настани во Прага се приклучил кон словачките доброволци во борбите за ослободување на Словачка. Неговата политичка дејност била поврзана со идејата за соработка и заемност меѓу различните словенски народи, а особено со развојот на чешко-српските односи.
Во српската војска Зах постепено напредувал во чин. Во 1850 година бил капетан, во 1857 година мајор, во 1862 година потполковник, во 1870 година полковник, а во 1875 година бил унапреден во генерал. Во 1876 година, за време на Српско-турската војна, бил поставен за началник на Генералштабот на српската војска и командувал со Ибарската војска. Во текот на борбите бил тешко ранет и ја загубил ногата, по што бил повлечен од активното командување.
По завршувањето на воената кариера во Србија, Зах се пензионирал во 1880-тите и се вратил во Брно, каде што починал во 1892 година. Бил одликуван со повеќе српски и странски одликувања, меѓу кои Орденот на Белиот орел и Орденот на Таковскиот крст. Неговото име денес е поврзано со развојот на српското воено образование и со историјата на чешко-српските односи во XIX век.
Во историографијата Зах особено се разгледува во контекст на панславизмот, полската емиграција и создавањето на српската национална и државна политика во XIX век. Неговиот „План на словенската политика на Србија“ претставува важен документ за разбирањето на интелектуалната и политичката средина од која произлегло „Начертанието“.
Категорија:Српско-турски војни (1876–1878)