Наивната уметност обично се дефинира како визуелна уметност која е создадена од лице на кое му недостасува формалното образование и обука што ги поминува професионалниот уметник (во анатомија, историја на уметност, техника, перспектива и начини на гледање). Кога оваа естетика ја имитира обучен уметник, резултатот понекогаш се нарекува примитивизам, псевдонаивна уметност, или лажно наивна уметност.
За разлика од народната уметност, наивната уметност не произлегува нужно од посебен контекст или традиција на народната култура, всушност, барем во развиените економии и од Печатарската револуција, свеста за локалната ликовна традиција е неизбежна, бидејќи се ширела преку популарните печатени материјали и други медиуми. Наивните уметници се свесни за конвенциите на „ликовната уметност“, како што се графичката перспектива и композициските правила, но не се во состојба целосно да ги применат или пак избираат да не го сторат тоа. Спротивно на тоа, маргиналната уметност (art brut) означува дела од сличен контекст, но кои имаат само минимален контакт со мејнстрим уметничкиот свет.
Наивната уметност е препознаена, а честопати имитирана, по својата детска едноставност и искреност. Сликите од овој вид обично имаат рамен стил на прикажување со рудиментарен израз на перспектива. Еден особено влијателен сликар на „наивна уметност“ бил Анри Русо (1844–1910), француски постимпресионист кој бил откриен од Пабло Пикасо.
Дефиницијата на терминот и неговите „граници“ со соседните термини како што се народната уметност и уметноста однадвор, биле предмет на одредена контроверзност. Наивната уметност е термин што обично се користи за формите на ликовна уметност, како што се слики и скулптури, изработени од самоук уметник, додека предметите со практична употреба спаѓаат во народната уметност. Но, оваа разлика е оспорена. Друг термин што може да се користи, особено за слики и архитектура, е „провинциски“, кој во суштина се користи за дела од уметници кои добиле одредена конвенционална обука, но чија работа ненамерно не ги исполнува метрополитенските или дворските стандарди.
Карактеристики
Иако наивната уметностNathalia Brodskaïa L'Art naïf éd. Parkstone International често се сметала (пред дваесеттиот век) за маргинална уметност создадена од лица без формална (или мала) обука или дипломи, таа сега е целосно признат уметнички жанр, претставен во уметнички галерии и академии ширумсветот.
Карактеристиките на наивната уметност имаат непријатна врска со формалните квалитети на сликарството, особено ако не се почитуваат трите правила на перспектибата (како што ги дефинирале прогресивните сликари на ренесансата):
Намалување на големината на предметите пропорционално со растојанието, Пригушување на боите со растојание, Намалување на прецизноста на деталите со растојанието,
Резултатите се:
Ефекти на перспективата геометриски погрешни (непријатен аспект на делата, изглед на детски цртежи или изглед на средновековно сликарство, но споредбата запира тука) Силна употреба на шари, нерафинирана боја на сите планови на композицијата, без слабеење во позадината, Еднаква точност доведена до деталите, вклучувајќи ги и оние од позадината кои треба да бидат засенчени.
Едноставноста, а не суптилноста, се претпоставува дека се одликуваат со наивна уметност. Сепак, наивната уметност станала толку популарна и со препознатлив стил што многу примери би можеле да се наречат псевдонаивни.
Додека наивната уметност идеално го опишува делото на уметник кој не добил формално образование во уметничко училиште или академија, на пример Анри Русо или Алфред Валис, „псевдонаивната“ или „лажно наивната“ уметност го опишува делото на уметник кој работи на поимитативен или самосвесен начин и чие дело може да се смета за поимитативно отколку оригинално.
Малку е веројатно да се најде строга наивност кај современите уметници, со оглед на ширењето на автодидактизмот како облик на образование во денешно време. Категоризациите како „наивни“ не се секогаш добредојдени кај живите уметници,, но ова најверојатно ќе се промени како што стануваат познати признати и достоинствени сигнали. Музеи посветени на наивната уметност денес постојат во Кечкемет, Унгарија, Ковачица, Србија, Рига, Латвија, Хаен, Шпанија, Рио де Жанеиро, Бразил, Вик и Париз, Франција.
„Примитивна уметност“ е друг термин што често се користи за уметност од страна на оние без формално образование, но историски почесто се применува за дела од одредени култури кои биле оценети како социјално или технолошки „примитивни“ од страна на западната академија, како што се уметноста на Индијанците, подсахарска Африка или уметноста на Пацифичките Острови (видете Племенска уметност). Ова се разликува од самосвесното, „примитивно“ инспирирано движење примитивизам. Друг термин поврзан со (но не е целосно синоним за) наивната уметност е народната уметност.
Термините „наивизам“ и „примитивизам“ исто така постојат и обично се применуваат на професионални сликари кои работат во стилот на наивната уметност (како Пол Гоген, Михаил Ларионов и Паул Кле).
Термин и критика Во 1870 година, во својата поема „Во зелено-кабаре, 5 часа навечер“, Артур Рембо го користи зборот наивен за да означи „несмасни“ сликовни претстави: „Размислував за многу наивните теми на таписеријата“, што можеби е случај со потеклото на наивната употреба од страна на Гијом Аполинер некое време подоцна.
Во последниве години, се развива сè покритички поглед на различните, честопати дискриминаторски термини (на пр. „наивна уметност“, „аутсајдерска уметност“, „примитивна уметност“) и одвојувањето на неакадемската од академската уметност. Според историчарката на уметност и кураторка Сузане Фефер, да се биде уметник не е избор, туку судбина, само нечие потекло, пол или класа одредуваат дали некој може да студира уметност и со тоа општествено да биде признаен како уметник. Уметноста што затоа не се одвива во рамките на препознаениот систем обично е отфрлена од овој систем. Поради моќта на дефинирање на системот, која секогаш лежи кај системот, а не кај самите уметници, се користат исклучувачки термини кои никогаш не се наменети да бидат инклузивни.
Уметничкиот критичар Џери Салц се залага за укинување на поделбата помеѓу „надворешна уметност“ и институционализирана, официјална уметност и вклучување на неакадемска уметност во презентацијата на постојаните колекции во големите музеи. Тој повикувал уметници како Хилма аф Клинт, Бил Трејлор, Адолф Волфли и Џон Кејн да бидат канонизирани, бидејќи нивната дискриминација раскажува лажна и невистинита приказна за историјата на уметноста.
Роберта Смит, уметнички критичар за „ Њујорк тајмс“, исто така се залага за раскинување на одвојувањето на неакадемската и академската уметност и ги повикува музеите подеднакво да ја интегрираат неакадемската уметност во презентациите на своите колекции. Смит укажува на извонредниот уметнички квалитет на делата од самоуки уметници, што бара преработка на уметничкиот канон од 20 век.
Во 2023 и 2024 година, музејот Шпренгел Хановер и Кунстсамлунген Хемниц ја претставиле изложбата Кој модернизам? Внатрешни и аутсајдери на авангардата, со намера да се корегира ставот за „наивните“ уметници како „аутсајдери“ и да се демонстрираат нивните блиски врски со авангардата. Изложбата ја опишала „наивната уметност“ како дел од модернизмот и стилски феномен со рамноправен статус. „Наивните“ уметници го следеле својот стил, влијаејќи врз други уметници и под влијание на други уметници.
Движења
Сликарите на Светото Срце Германскиот колекционер на уметнички дела и критичар Вилхелм Уде е познат како главен организатор на првата изложба на наивна уметност, која се одржала во Париз во 1928 година. Учесници биле Анри Русо, Андре Бошан, Камил Бомбоа, Серафин Луј и Луј Вивин, познати заедно како сликарите на „Сликарите на светото срце“.
Училиште Хлебине Термин што се однесува на хрватските наивни сликари кои работеле во или околу селото Хлебине, во близина на унгарската граница, од околу 1930 година. Во тоа време, според Светската енциклопедија на наивна уметност (1984), селото се состоело малку повеќе од „неколку калливи кривулести улици и еднокатни куќи“, но произвело толку извонредна генерација уметници што станало практично синоним за југословенското наивно сликарство.
Хлебине е мала живописна општина на север од Хрватска, која во 1920-тите станала средина во која група самоуки селани почнале да развиваат уникатен и донекаде револуционерен стил на сликање. Ова било поттикнато од водечки интелектуалци од тоа време, како што се поетот Антун Густав Матош и најголемото име во хрватската литература, Мирослав Крлежа, кои се залагале за индивидуален национален уметнички стил кој ќе биде независен од западните влијанија. Овие идеи ги прифатил еден познат уметник од Хлебине – Крсто Хегедушиќ, кој потоа го основал Уметничкото училиште Хлебине во 1930 година во потрага по национален „рурален уметнички израз“.
Иван Генералиќ бил првиот мајстор на Хлебинската школа и првиот што развил pпрепознатливличен стил, достигнувајќи висок стандард во својата уметност.
По Втората светска војна, следната генерација сликари од Хлебин имале тенденција повеќе да се фокусираат на стилизирани прикази на селскиот живот земени од имагинацијата. Генералиќ продолжил да биде доминантна фигура и ги охрабрувал помладите уметници, вклучувајќи го и неговиот син Јосип Генералиќ.
Училиштето Хлебине станало светски феномен со Венециското биенале во 1952 година и изложбите во Бразил и Брисел. стана светски феномен со Венециското биенале во 1952 година и изложбите во Бразил и Брисел.
Други наивни уметници од школата Хлебине се Драган Гажи, Марија Примаченко, Јосип Генералиќ, Крсто Хегедушиќ, Мијо Ковачиќ, Иван Лацковиќ-Хрват, Фрањо Мраз, Иван Веченај и Мирко Вириус.
Во еврејската уметност Кон крајот на 19-ти и почетокот на 20-ти век, неколку еврејски уметници во Израел биле под влијание на древната уметност на Блискиот Исток и затоа биле инспирирани да сликаат во стил што потсетува на наивна уметност. Моше Мизрахи Шах, рабин од Техеран кој се населил во Сафед кон крајот на 19-ти век, сликал библиски сцени инспирирани од древната уметност, како и од источноевропското еврејско претставување. Во 1920-тите, кога уметникот од Париската школа, Јицак Френкел, пристигнал во Сафед, тој бил под влијание на Шах и создал дела што прикажуваат библиски сцени и фигури, како што е „Врзувањето на Исак“. Делото на Френкел било опишано од израелскиот историчар на уметност Гидеон Офрат како „историска ерецизраелска средба помеѓу популарната уметност и таканаречената „висока уметност“.
Уметници
Музеи и галерии
Хрватски музеј на наивна уметност, Загреб, Хрватска Меѓународен музеј на наивна уметност „Анатол Јаковски“, Ница, Франција Музеј на наивна уметност – Макс Фурни, Париз, Франција Меѓународен музеј на наивна уметност, Вик, Франција Музеј на лоша уметност, Масачусетс Национален музеј на народна декоративна уметност, Киев, Украина
Поврзано
Автодидактицизам Анатол Јаковски Чикашки Имаџисти Неопримитивизам Маргинална уметност
Наводи
Литература
Вокер, Џон. „Наивна уметност“ . Речник на уметност, архитектура и дизајн од 1945 година, 3-ти. ед. (архивирана врска, 11 април 2012 година)
Категорија:Маргинална уметност Категорија:Уметнички правци