Дип парпл — англиски рок-бенд формиран во Хартфорд во 1968 година. Се сметаат меѓу пионерите на хеви-металот и модерниот хард-рок, иако некои од членовите на бендот тврдат дека нивната музика не може да биде категоризирана на ниеден жанр. Тие еднаш, од Гинисовата книга на рекорди беа прогласени за „најгласниот бенд на светот“, и имаат продадено над 100 милиони албуми ширум светот,"Jon Lord, keyboard player with seminal hard rock act Deep Purple, dies". CNN. Retrieved 25 July 2012"Deep Purple keyboard player Jon Lord dies aged 71". The Telegraph. Retrieved 25 July 2012"Deep Purple's Jon Lord dies at 71" . MSNBC. Retrieved 25 July 2012 меѓу кои 7,5 милиони во САД.
Бендот има претрпено многу промени на поставата и паузираше осум години (1976-84 година). Поставите од 1968-76 година се нарекувани Марк 1,2 3 и 4. Нивната втора и најкомерцијално успешната постава е Ијан Гилан (вокал), Роџер Гловер (бас), Џон Лорд (клавијатури), Јан Пајс (тапани) и Ричи Блекмор (гитара). Оваа постава беше активна од 1969 до 1973 година, и повторно се обедини од 1984 до 1989 година, и повторно во 1993 година, пред односите меѓу Блекмур и другите членови да станат неподносливи. Моменталната постава (вклучувајќи го гитаристот Стив Морс) е многу постабилна, иако пензионирањето на Лорд од бендот во 2002 година го остави Пајс како единствениот оригинален член на Дип парпл.
Дип парпл беа рангирани на 22 место на рок-програмата за најдобри изведувачи на VH1, a според анкета на радио станицата Planet Rock се наоѓаат на петто место меѓу „највлијателните бендови досега“."Planet Rock: Most Influential Band Ever – The Results". Planet Rock. Retrieved 25 February 2013 Групата ја добила наградата Легенда на Светските музички награди во 2008 година. Deep Purple (односно Блекмор, Лорд, Пејс, Гилан, Гловер, Ковердејл, Еванс и Хјуз) биле примени во Куќата на славата на рокенролот во 2016 година.
Историја
Почетоци (1967-1968) Во 1967 година, поранешниот тапанар на Searchers, Крис Куртис, го контактира лондонскиот стопанственик, Тони Едвардс, со надеж дека ќе може да состави нова група, која ќе се вика Roundabout. Визијата на Куртис беше „супергрупа“ каде што што членовите на бендот ќе варираат (свирејќи), како музичка дигресија. Импресиран од планот, Едвардс се согласи да го финансира неговиот проект со два бизнис-партнери: Џон Колета и Рон Хајр, двата од Hire-Edwards-Coletta (HEC) Enterprises.
Првата постава беше класично-тренираниот свирач на Хамонд органа, Џон Лорд, кој имаше свирено со The Artwoods (предводени од Art Wood, брат на идниот гитарист на Ролинг Стоунс, Рони Вуд ), и Киф Хартли.Eder, Bruce. The Artwoods Allmusic. Retrieved 12 December 2011 Тој беше заменет од гитаристот Ричи Блекмур, кој се врати од Хамбург за да дојде на аудиција за новата група. Блекмур направи име за себеси како студиски гитарист, и исто така беше член на The Outlaws, Screaming Lord Sutch и Neil & The Crusaders. Ексцентричното однесување на Куртис наскоро го присили на заминување од неговиот личен проект, но Лорд и Блекмур сака да продолжат, и продолжија да регрутираат нови членови.Thompson, Dave. Chris Curtis Biography Allmusic. Retrieved 12 December 2011
За бас-гитара, Лорд го предложи неговиот стар другар Ник Симпер, со кој тој свиреше во бенд под името The Flower Pot Men and their Garden (претходно познати под името The Ivy League) во 1967 година. Симпер достигна слава (настрана од Дип парпл) со бендот Johnny Kidd and The Pirates и сообраќајката во која загина Кид. Симпер го познавал Блекмур уште од раните 60 кога неговиот прв бенд, The Renegades, дебитираше истото време како и еден од првите бендови на Блекмур, The Dominators. Боби Вудмен беше првичен избор за тапани, но во текот на аудициите за пејач, Род Еванс дојде со неговиот тапанар, Јан Пајс. Блекмур го имаше гледано Пајс со The Maze во Германија во 1966 година, и беше импресиониран од осумнаесетгодишниот тапанар. Додека Вудман беше да си купи цигари, Блекмур набрзина договори аудиција за Пајс. И Пајс и Еванс ги добија нивните места и поставата беше комплетирана.Welch, Chris. "The Story of Deep Purple." In Deep Purple: HM Photo Book, copyright 1983, Omnibus Press.
Бендот стартува во март 1968 година во Deeves Hall, кантри-клуб во Јужен Мимс, Хартфордшир.Dafydd Rees, Luke Crampton (1999). "Rock stars encyclopedia" p.279. DK Publishing.Frame, Pete (2000). "Pete Frame's Rocking Around Britain" p.54. Music Sales Group, 2000 Бендот свиреше во живо, пишуваше и правеше проби во Deeves Hall, кој беше целосно опремен со најновите засилувачи на Маршал. После кратка турнеја во Данска и Шведска во април, каде настапуваа под името Roundabout, Блекмур предложи ново име: Дип парпл, според омилената песна на неговата баба. Групата го одбра тоа име покрај Concrete God, за кое мислеа дека е премногу грубо.Rock Formations: Categorical Answers to How Band Names Were Formed p.53. Cidermill Books. Retrieved 29 April 2011Tyler, Kieron On The Roundabout With Deep Purple Retrieved 29 April 2011
Mark I (1968–1969) Во мај 1968 година, бендот отиде во студијата „Пај“ во „Марбл Арч“, Лондон, за да го снимат нивниот деби-албум „Shades of Deep Purple“, кој беше издаден во јули.Thompson, Dave (2004). "Smoke on the Water: The Deep Purple Story" pp.41–42. ECW Press. Retrieved 19 February 2012 Групата имаше успех во Северна Америка со преработката од Џо Саут, „Hush“ и до октомври 1968 година песната достигна до 4 место на Billboard Hot 100 во САД и 2 место на канадската RPM топ-листа.Miles, Barry (2009) The British Invasion: The Music, the Times, the Era p.264. Sterling Publishing Company, Inc., 2009The RPM 100: Deep Purple Library and Archives Canada. Retrieved 12 November 2011 Истиот месец, Дип парпл се договорија со Cream, да одат на нивната „Goodbye“ турнеја.
Вториот албум на бендот, „The Book of Taliesyn“ (во кој се најде преработка од песната на Нил Дајмонд, „Kentucky Woman“), беше издаден во Северна Америка во склоп на турнејата, и достигна до 38 место на Билборд, и 21 место на RPM листата, иако во нивната земја нема да биде издаден дури до наредната година. На почетокот на 1969 година Дип парпл го снимија нивниот трет албум, едноставно наречен „Deep Purple“. Албумот содржеше стрингсови на една песна („April“), што го покажа влијанието на класичарите, како што се Бах и Римски-Корсаков, претходници на Лорд. Незадоволни од можностите за сингл од овој албум, бендот исто така ја снимија „Emmaretta“, именувана според Емарета Маркс, тогаш глумица во мјузиклот „Коса“, која Еванс проба да ја заведе.Thompson, Dave (2004). "Smoke on the Water: The Deep Purple Story" p.324. ECW Press Ова ќе биде последната снимка со оригиналната постава.
Продуцентската куќа на Дип парпл, Tetragrammaton од Северна Америка, која имаше некои проблеми го одложи продуцирањето на албумот „Deep Purple“, за после завршувањето на американската турнеја на бендот во 1969 година. Ова, како и недоволната промоција од продуцентската куќа која беше пред распаѓање, предизвика мала продажба на албумот, кој не се ни најде на топ-листата Билборд 100. Кратко по издавањето на третиот албум, Tetragrammaton се распадна и го остави бендот без пари и иднина (средствата од Tetragrammaton беа одземени од Варнер Брос. Рекордс, кои ќе ги издадат албумите на Дип парпл во САД во седумдесеттите). Во текот на американската турнеја во 1969 година, Лорд и Блекмур се состанаа со Пајс да дискутираат за да продолжат со хеви-рок насоката со бендот. Чувствувајќи дека Еванс и Симпер нема добро да се вклопат во хеви-рок стил, ги заменаа тоа лето.Joel Whitburn (2007). "The Billboard Albums: Includes Every Album That Made the Billboard 200 Chart". p.227. Record Research Inc., 2007 Пајс изјави „Мораше да дојде до промена. Ако тие не си заминеа, бендот би бил потполно дезинтегриран“.
Барајќи вокална замена, на Блекмур му се допадна деветнаесетгодишниот пејач Тери Рид, кој одби слична можност да пее во ново-формираните Лед Цепелин, една година порано. Иако Рид ја сметаше оваа понуда како да му „ласкаат“, сепак беше обврзан да го исполни договорот со неговиот продуцент Мики Мост и беше повеќе заинтересиран за неговата соло-кариера. Блекмур немаше друг избор освен да бара на друго место. Бендот го „улови“ Ијан Гилан, од Episode Six, бенд кој имаше издадено повеќе синглови во Велика Британија, без да достигнат комерцијален успех. Гилан еднаш разговарал со Ник Симпер кога Дип парпл се формирале, но Гилам му рекол дека проектот Roundabout нема да стигне никаде, додека чувсвуваше дека Епизоуд сикс ќе доживее голем успех. Тапанарот на Сикс, Мик Андервуд, - стар пријател на Блекмур од неговите дена во Севиџ – на бендот им ги претстави Гилан и басисот Роџер Гловер. Ова делотворно ги уби Епизоуд сикс и му наби комплекс на вина на Андервуд, што траеше скоро една деценија, додека Гилан го регрутира за неговиот пост-Парпл бенд во доцните седумдесетти. Ова ја создаде поставата Mark II на Дип парпл, чиј прв сингл беше „Hallelujah“.Bloom, Jerry (2008). "Black Knight: Ritchie Blackmore" p.128. Omnibus Press, 2008 И покрај тоа што се појавија на телевизија за да го промовираат синглот во Велика Британија, песната пропадна. Блекмур им имаше речено на Рекорд Мирор дека тие „треба да имаат комерцијален сингл во Британија“, и ја опиша песната како „нешто измеѓу“ – медиумски повеќе отколку што бендот би направил без додаден комерцијален мотив.
Mark II (1969–1973) Бендот стекна многу потревен публицитет во септември 1969 година, со „Концертот за група и оркестар“, дело во три дела, компонирано од Лорд како соло проект и изведен од бендот во Ројал Алберт Хол со Кралскиот филхармониски оркестар, диригиран од Малколм Арнолд. Заедно со Five Bridges од the Nice, тоа беше едно од првите соработки меѓу рок бенд и оркестар. Овој жив албум, „Концерт за група и оркестар“ беше нивниот прв албум кој доживеа успех и достигна на топ-листите во Велика Британија. Меѓутоа, Гилан и Блекмур беа помалку од среќни што бендот беше нарекуван „група што свири со оркестри“ во тоа време; а тие во тоа време сакаа да го одведат бендот во потежок, хард-рок стил. Без оглед на ова, Лорд го напиша Gemini Suite, уште една соработка на оркестар/група во ист стил, за бендот во доцните седумдесетти. Роџер Гловер подоцна изјави дека Џон Лорд беше водачот на бендот во раните години.
Кратко по оркестралниот албум, Дип парпл тргнаа на избрзана турнеја и снимање што им остави малку време за одмор во наредните три години. Нивниот прв студиски албум во овој период, издаден на средина од седумдесеттите, беше „In Rock“, кој ги содржеше тогаш концертните „Speed King“, „Into The Fire“ и „Child in Time“. Бендот исто така го издаде синглот „Black Night“, кој беше помеѓу првите десет на листата во Велика Британија.Roberts, David (2006). British Hit Singles & Albums. London: Guinness World Records Limited Солирањето на гитара на Блекмур и дистрозираната органа на Лорд, заедно со „завивачките“ вокали на Гилан и ритам секцијата на Гловер и Пајс, сега почнаа да имаат уникатен идентитет што подоцна го одвои бендот од раните албуми.Charlton, Katherine (2003). Rock Music Styles: A History. p. 241. McGraw Hill. Заедно со албумите Led Zeppelin II од Led Zeppelin и Paranoid од Black Sabbath, „In Rock“ го дефинираа хеви-метал жанрот.
Вториот албум на поставата Mark II, креативно прогресивниот „Fireball“, беше издаден во летото 1971 година. Насловната песна „Fireball“ беше издаден како сингл, како и „Strange Kind of Woman“, не од албумот, но снимени за време на истите сесии (иако таа ја замена „Demon’s Eye“ на американската верзија од албумот).Deep Purple: Fireball, AllMusic. Retrieved 12 November 2011