Хекла () — стратовулкан во јужниот дел на Исланд со висина од 1488 метри и еден од најактивните вулкани на Исланд. Над 20 ерупции се случиле во и околу вулканот од 874 година наваму. Во средниот век, Европејците вулканот го нарекувале „Порта на пеколот“.
Хекла е дел од вулкански гребен долг 40 километри. Најактивниот дел на овој гребен, 5,5 километри долгиот кратер, се нарекува Хеклугја. Хекла наликува на превртен брод со серија кратери, од кои главно два се најактивни.
Честите и големи ерупции на вулканот го покриле поголемиот дел од Исланд со тефра и овие слоеви може да се користат за датирање на ерупциите на други вулкани во Исланд. Околу 10% тефра создадена во Исланд во последните илјада години потекнува од Хекла (до 5 км3). Кумулативно, вулканот е еден од оние вулкани коишто исфрлиле најголема количини лава во светот во тек на последниот милениум (околу 8 км3).
Репутација десно|мини|Детали од картата на Исланд од 1585 на Абрахам Ортелиј која ја покажува Хекла во ерупција. Текстот преведен од латински гласи: "Хекла, непрестајно осуден на снежни вејавици, плука камења со страшна бучава". десно|мини|Илустрација од книгата на Олаф Магнус Historia de gentibus septentrionalibus, книга 2, 1555 На исландски Хекла е збор за кратка наметка со качулка, и тоа може да се однесуваат на честата покривка од облаци на врвот. Еден постар латински извор, планината ја нарекува Казулa Планина (латински: Mons Casule).Hekla : a notorious volcano, Sigurdur Thorarinsson(1970)
После ерупција во 1104, приказни, кои веројатно намерно се ширеле низ Европа од страна на цистерцијанските монаси, кажувале дека Хекла е вратата на пеколот.Thorarinsson, Hekla, p. 4 Цистерцијанецот Херберт од Клерво во своето дело За чудата (латински: De Miraculis) напишал (без да ја именува Хекла):
Една поема од монахот Бенедит од околу 1120 за патувањата на Свети Брендан ја споменува Хекла како затворот на Јуда. Во Флатејарбок (исландски: Flateyjarbók) било забележано дека во текот на ерупцијата од 1341, луѓето виделе големи и мали птици како летаат во огнот на планината за кои се мислело дека се душите.
Во 16 век, Каспар Пејцер напишал дека портите на пеколот можат да се најдат во "Хекланската бездна без дно". Верувањето дека Хекла е портата на пеколот опстанало до 19 век. Сè уште постои легенда дека вештерки се собираат на Хекла за време на Велигден.
Геологија десно|мини|Карта на вулканскиот систем на Исланд Според морфолошка типизација Хекла е нешто помеѓу кратер и стратовулкан (изграден од мешана лава и тефра ерупции) и се наоѓа на гребен, на крстосницата во подрачје каде се сретнуваат јужната исландска сеизмичка зона и источната вулканска зона. Необичната форма на Хекла постои кај многу малку вулкани во светот, а сличен е Калакви во Чиле. Хекла се наоѓа на долг вулкански гребен каде се наоѓа нејзиниот главен кратер Хеклугја којшто е пукнатина од 5.5 километри. Оваа пукнатина се отвора по целата нејзина должина за време на големите ерупции и се храни од магматскиот резервоар чиј горен дел се проценува дека се наоѓа на 4 километри под површината со центроид 2.5 километри пониско. Тефрата произведена од неговата ерупција е заситена со флуор, отровен за животните. Базалтниот андезит на Хекла генерално содржи над 54% SiO2, во споредба со 45-50% на други преодни алкални базалтни ерупции во близина (види ТАС класификација).Sturkell, Erik. "Hekla Deformation". University of Iceland, Institute of Earth Sciences. Archived from the original on 16 February 2007"Hekla". Global Volcanism Program. Smithsonian Institution. Тоа е единствениот исландски вулкан кој произведува калко-алкални лави. Фенокристалите во лавата на Хекла може да содржат плагиокласи, пироксен, титаномагнетит, оливин и апатит.
Кога не еруптира Хекла често е покриена со снег и мали ледници. Вулканот исто така е невообичаено асеизмичен со активност која започнува само 30-80 минути пред ерупцијата. Хекла се наоѓа на океански гребен, на раб на дивергентна плоча. Хекла се проучува денес во однос на параметри како што се притисок, деформација и други движења и сеизмичка активност. Земјотресите во близина на вулканот главно се под магнитуда 2 ,кога не е активен, и со магнитуда 3 кога еруптира.
Историја на ерупциите десно|мини|Тефра хоризонти во југоцентрален Исланд. Густата и светла боја слојот во средина е риолитска тефра од Хекла. Најстарата забележана ерупција на Хекла се случила во 1104. Од тогаш имало помеѓу дваесет и триесет значителни ерупции, кои понекогаш останувале активни и до шест години со малку пауза. Ерупции во Хекла се различни и тешко е да се предвидат. Некои од нив се многу кратки (недела до десет дена), додека други можат да траат со месеци и години (ерупцијата во 1947 започнала на 29 март 1947 година, а завршила во април 1948). Но, постои општа корелација: што подолго Хекла спие, толку поголема и покатастрофална е првичната ерупција. Најновата ерупција била на 26 февруари 2000 година.
Праисториски ерупции десно|мини|Хекла над снежнa област од вулкански пепел Една од најголемите холоценски ерупции на Исланд била Хекла 3 (или Х3) ерупцијата околу 1000 пред новата ера, која исфрлила околу 7.3 км3 вулканска карпа во атмосферата, со показател на вулканска избувност VEI-5. Поради оваа ерупција, температурите во северните делови на светот следните неколку години биле пониски. Траги на оваа ерупција биле идентификувани во шкотскиот тресет и во Ирска. Студија за староста надрвените прстени од овој период покажала занемарлив раст на дрвениот прстен во текот на една деценија.Pg 68 + Главни ерупции во праисторијата: Ерупција Година Х-5 5050 п.н.е Х-Sv 3900 п.н.е Х-4 2310±20 п.н.е Х-3 950 п.н.е Датумите на ерупција се од Глобалната Вулканите Програма, други извори не се согласуваат.
Хекла 3, 4, и 5 произведуваат огромни количини на риолитски пепел и тефра, кои опфаќаат 80% од Исланд и обезбедуваат корисни датум маркери во почвата и во другите делови на Европа, како на Оркниски Острови Скандинавија и на други места. Х3 Х4 произвеле најголеми слоеви на тефра на Исланд од последното ледено време. Во текот на последните 7,000 години, една третина од вулканската пепел наталожена во Скандинавија, Германија, Ирска и Обединетото Кралство потекнува од Хекла.
1104 до 1878 1104 (Х1) десно|мини|Главната зграда на репликата на Стенг, кој бил закопан под вулкански пепел од ерупцијата во 1104 Хекла бил заспан најмалку 250 години кога избил експлозивно во 1104 (веројатно есента) покривајќи повеќе од половина од Исланд (55,000 км2) со 1,2 км3 / 2.5 км3 на риодацидна тефра. Ова била втора најголема тефра ерупција во земјата во минатото со VEI-5. Фарми близу до вулканот во долината Тјоурсаудалур (на 15 км оддалеченост), Хрунаманафретур (50 километри) и езерото Хвитаурватн (70 километри) биле напуштени поради штетите. По ерупцијата Хекла станала позната во цела Европа.Thorarinsson, p. 11 1158 Ерупција со VEI-4 започнала на 19 јануари 1158 произведувајќи над 0.15 км3 лава и 0.2 км3 тефра. Веројатно тоа е изворот на Ефраволшраунската лава на запад на Хекла. 1206 Ерупција со VEI-3 започнала на 4 декември. 1222 Ерупција со VEI-2 и ерупцијата од 1206 произвеле околу 0.24 км3 тефра, главно, на североисток.Thorarinsson, p. 12 1300-1301 десно|мини|Хекла во 2006 година и исландски коњ Оваа ерупција со VEI-4 која започнала на 11 јули и траела една година, е втора по големина тефранска ерупција на Хекла од населувањето на Исланд, покривајќи 30.000 км2 земјиште со 0.31 км3 тефра. Истекла над 0.5 км3 лава. Тефрата предизвикала значителна штета на населбите Скагафјердур и Фљот, со над 500 смртни случаи таа зима.Thorarinsson, p. 14 Материјалот излезен од оваа ерупција имал SiO2 нивоа помеѓу 56% и 64%, и освен малото изобилство на оливин, лавата била типична за Хекланските ерупции. 1341 Мала ерупција (VEI-3) започнала на 19 мај и наталожила околу 5×107 м3 тефра над области на запад и југозапад од Хекла, што довело до угинување на стоката, веројатно од флуороза. 1389 При крајот на 1389, Хекла избила повторно (VEI-3), почнувајќи со големо исфрлање на тефра на југоисток. Подоцна "еруптивната пукнатина се преселила надвор од планината во шумата малку над Скард". Скард и друга блиска фарма биле уништени од голем лавин поток што сега формира 12,5 км2 на Нордурхраун. Вкупно биле произведени околу 0,3 км3 лава и 5×107 м3 тефра. 1440 Ерупција веројатно се случила околу 1440 кај Рауделдер. Иако е блиску до Хекла, ова не е класифицирано како ерупција на Хекла врз основа на SiO2 содржината на лавата.Thorarinsson, p. 18 1510 десно|мини|17 см долга вулкански бомба пронајдена во лавините области на Хекла Детали од ерупцијата во 1510 ерупција биле запишани дури еден век подоцна. Таа започнала на 25 јули и била особено силна (VEI-4), исфрлајќи вулкански бомби дури до Вердуфел, 40 км западно. Тефра вкупно 0.2 км3 се наталожила над Рангарвелир, Холт и Ландејар. Во Ландсвејт, загинал еден човек. 1597 Ерупција со VEI-4 започнала на 3 јануари и траела повеќе од 6 месеци, со 0.15 км3 наталожена тефра на југ-југоисток, правејќи штети во Мирдалур. 1636-1637 Мала (VEI-3) ерупција започнала на 8 мај 1636 и траела повеќе од една година. 5×107 м3 тефра од ерупцијата го оштетила пасиштето на североисток предизвикувајќи смрт на добитокот.Thorarinsson, p. 15 1693 Започнувајќи на 13 јануари и траејќи повеќе од 7 месеци оваа ерупција на Хекла била една од најдеструктивните (VEI-4). Првично било произведено 60,000 м3·s−1 тефра, а 0.18 км3 во тек на целата ерупција која исто така предизвикала лахари и цунами. Тефра била наталожена на северозапад, уништувајќи и оштетувајќи фарми во Тјорсаурдалур, Ланд, Хрепар и Бискупстунгур. Ситна пепел од ерупцијата стигнала до Норвешка. Имало штета на дивиот свет со значителен број на угинување на пастрмка, лосос и кај домашните животни. 1725 Многу мала ерупција, можеби само VEI-1, се случила на 2 април 1725 а лава течела од локации околу Хекла кои од тогаш се покриени со подоцнежни лавини текови. Овие ерупции не се класифицирани како Хеклански врз основа на SiO2 содржината на лавата. 1766-1768 Ерупцијата во 1766 била голема (VEI-4) и го произвела вториот по големина лавин проток, 1.3 км3 покривајќи 65 км2, а трет по големина тефрански волумен, 0.24 км3, на било кој исландски вулкан во текот на населената ера. Ерупцијата започнала во околу 3:30 часот на 5 април 1766 и престанала во мај 1768. Првично се наталожил слој од 2 до 4 см тефра над Аустур-Хунаватнсисла и Скагафјердур, што резултирало со смрт на рибите и стоката. Рангарвелир, Ланд и Хрепар исто така претрпеле штета. За време на ерупција до 0.5 метри лавини бомби биле исфрлени на 15-20 километри, и била предизвикана поплава од ненадејното топење на снегот и мраз на падините на Хекла. 1845-1846 десно|мини|Хекла околу 1851 Хекла била заспана повеќе од шеесет години пред 1845, кога одеднаш испукала на 2 септември во 9 часот изутрина:Ерупцијата престанала околу 5 април 1846. На почетокот на оваа ВЕИ 4 ерупција се произвело 20,000 м3·s−1 тефра. Таложењето на тефра (0.17 км3) главно било на исток-југоисток. Веднаш на исток од Хекла слојот бил 20-40 см длабок. Ситен пепел стигнал до Фарските , Шетландските и Оркниските Острови. Лавиниот тек кон запад и северозапад покрил површина од 25 км2 со 0.63 км3 со лава. Големи количини на темна пепел биле наталожени на пасиштето во истите насоки што довело до многу смртни случаи кај добитокот од флуороза во следните две години.Thorarinsson, p. 17 1878 десно|мини|Хекла околу 1893 година Мала ерупција (VEI-2) се случила меѓу 27 февруари 1878 година и април 1878 година, околу 10 километри источно од Хекла, и произвела 0.2 км3 лава од две паралелни пукнатини покривајќи 15.5 км2.
Од 1913 до 1948 година десно|мини|Хекла околу 1904 година Мала ерупција (VEI-2) се случила помеѓу 25 април 1913 година и 18 мај 1913 година, околу 10 километри источно од Хекла, и предизвикала големи пукнатини во Мундафел и Ламбафит кои произвеле 3.8 и 6.3 км2 лава. 1947-1948