Патрис Емери Лумумба (; — ) бил конгоански политичар и независен водач, кој бил првиот премиер на независна Демократска Република Конго (тогаш Република Конго) од јуни до септември 1960 година. Тој одиграл значајна улога во трансформацијата на Конго од колонија на Белгија во независна република. Идеолошки бил африкански националист и панафриканист и ја водел партијата Движењето на националистите конгоанци (MNK) од 1958 година до неговото убиство.
Кратко време по конгоанската независност во 1960 година, бунт избувнал во војската, по повод одбележувањето на почетокот на конгоанската криза. Лумумба апелирал до САД и Обединетите нации за помош за да се потиснат белгиски поддржаните сецесионисти. Двете одбиле, па Лумумба се свртел кон Советскиот Сојуз за поддршка. Ова довело до растечки разлики со претседателот Јосиф Каса-Вубу и шефот на персоналот Јосиф-Дезире Мобуту, како и со САД и Белгија.
Лумумба бил последователно затворен од страна на државните органи на Мобуту и погубен со стрелачки одред под команда на катангански органи. По неговата смрт, тој бил гледан како маченик за поширокото панафриканско движење.
Ран живот и кариера
Патрис Лулумба е роден на 2 јули 1925 година, како син на земјоделец, Франсоа Толенга Отетшима, и неговата сопруга Јулиен Вамато Ломендја, во Оналуа во регионот Катакомбе во провинцијата Касаи на Белгиско Конго. Тој бил член на етничката група Тетела и е роден со името Елијас Окит’Асомбо. Неговото оригинално презиме значи „наследникот на проклетството“ и потекнува од Тетела зборовите okitá/okitɔ ('наследник, следбеник') и asombó ('проколнати или маѓепсани луѓе кои ќе умрат брзо'). Тој имал тројца браќа (Ијан Кларк, Емилие Калема и Луис Онема Пене Лумумба) и еден полубрат (Толенга Жан). Израснат во католичко семејство, тој се образовал во протестантско основно училиште, католичко мисионерско училиште и конечно во владино поштенско училиште, каде тој ја поминал едногодишната обука со одлики. Лумумба зборувал тетела, француски, лингала, свахили и тшилуба.
Белешки
Наводи
Надворешни врски
Говори и текстови од Патрис Лумумба документарен филм за животот и делото на Лумумба Јанис Рицос, „Црниот светец“ (поема посветена на Лумумба) во „Пет поеми“, Скопје, 2014.
Категорија:Родени во 1925 година Категорија:Починати во 1961 година Категорија:Африкански револуционери Категорија:Конгоанци (Демократска Република Конго) Категорија:Погубени политичари