Влада за Национален Спас (српски: Влада народног спаса / Влада narodnog spasa (VNS); германски: Regierung der nationalen Rettung), исто така позната и како Влада на Недиќ (Недићева влада) или Режимот на Недиќ (Недићев режим) — втората српска соработка со Нацистичка Германија, по Владата на Комесарот, основана на територијата на Србија, која била окупирана за време на Втората светска војна. Владата била назначена од германскиот воен командант во Србија и оперирала од 29 август 1941 година до октомври 1944 година. За разлика од Независна Држава Хрватска, режимот во окупираната Србија никогаш не добил статус во меѓународното право и не уживал формално дипломатско признавање од страна на Силите на ОскатаTomasevich (2001), p. 78..

Владата имала поддршка. Премиер во целина бил генералот Милан Недиќ. Владата била евакуирана од Белград преку Будимпешта до Кицбиел во првата недела од октомври 1944 година пред германското повлекување од Србија.

Историја

Формирање мини|Пропаганден постер од окупирана Србија, во кој се опишува можната иднина на Србија доколку Советскиот Сојуз или Нацистичка Германија победат во војната. По инвазијата на Оската на Југославија во април 1941 година, Германија ја поставила Србија под надлежност на воената влада, но ја задржила контролата врз важните ресурси на земјата. Тие ресурси ги вклучувале двата главни сообраќајни патишта, водниот пат на реката Дунав и железничката линија што ги поврзува Европа со Бугарија и Грција, заедно со обоените метали што ги произведувала Србија. Германците решиле да формираат марионета влада за да не употребат голема количина германска работна сила.Tomasevich (2001), p. 175 Првата марионетска влада била краткотрајната Влада на комесарот, основана на 30 мај 1941 година, под раководство на Милан Аќимовиќ. Тој бил антикомунист и бил во контакт со германската полиција пред војната. Неговиот кабинет се состоел од девет члена, од кои многумина биле поранешни членови на кабинетот под Кралството Југославија и се знаело дека се прогермански ориентирани. Сепак, владата немала вистинска моќ и не била ништо повеќе од инструмент на Германците. Бидејќи комунистичките партизани започнале бунт против германските окупатори и владата на Аџимовиќ, Харалд Тарнер, командант на СС во германската воена администрација, предложил зајакнување и реформа на администрацијата. Генералот Милан Недиќ, поранешен началник на генералниот штаб на Кралската југословенска армија, бил избран за шеф на новата влада.

На 29 август 1941 година, Недиќ бил поставен како премиер по оставката на администрацијата на Комесарската вчлада. Германците се заканиле дека ќе донесат бугарски трупи да ја окупираат цела Србија, вклучително и Белград, доколку тој не ја прифати функцијата.Tomasevich (2001), pp. 177-80 Неговиот прв кабинет вклучувал петнаесет члена. Германците биле особено импресионирани од неговата репутација како човек со авторитет, иако режимот немал меѓународна позиција дури и меѓу силите на Оската. Иако Хајнрих Данкелман, воениот командант во Србија, ветил дека ќе им даде на Недиќ и неговата влада висок степен на авторитет и независност, договорот никогаш не бил запишан, така што усните договори биле неважечки, откако Данкелман бил заменет со генералот Франц Беме. Иако Тарнер се обидел да ги убеди наследниците на Данкелман да и дадат повеќе власт на Владата на национален спас, неговите барања биле игнорирани. Сепак, тие му дозволле да организира Српска државна гарда (Српска дравна стаража, СДС), обединувајќи ја српската жандармерија и други формации.Tomasevich (2001), pp. 182-85

Влијателна моќ Во првото радио обраќање на Радио Белград, Недиќ го осудил отпорот предводен од комунистите и им дал ултиматум да го предадат оружјето. Сепак, Недиќ наскоро ја изгубил контролата врз Државната гарда, кога, на 22 јануари 1942 година, била преземана од страна на генералот Аугуст Мејзнер, Вишиот SS и водач на полицијата во Србија. Владата за национален спаспостепено го изгубила поголемиот дел од својата моќ во корист на Германците, кои интервенирале дури и во најмалите одлуки што ги донесувала владата. На тој начин поддршката кон Недиќ помеѓу Србите дополнително се намалила како резултат на оваа слабост. Тој се обидел да си даде оставка двапати, но и во двата наврати неговата оставка не била прифаќана и тој се предомислувал пред српската јавност. Недиќ, исто така, завршил во реорганизирање на неговиот кабинет, отстранувајќи двајца министри во октомври 1942 година и уште неколку во ноември 1943 година, во кој момент тој ја презел функцијата министер за внатрешни работи.

Димитрије Љотиќ, водачот на еден од најефикасните анти-партизански одреди, Српскиот волонтерски корпус (Српски белбороčачки корпус, СДК), одржувал одреден степен на влијание врз премиерот, иако самиот одбил да заземе државна позиција. Недиќ еднаш му кажал на Тарнер дека тој ќе биде добар наследник во случај на негово заминување. СДК во почетокот не бил дел од Шуцштафел или Вермахтот, наместо тоа, и наместо тоа била директно под контрола на марионетската влада и платена од неа.Tomasevich (2001), pp. 187-90 Како и да е, во 1944 година официјално станала дел од СС-единиците и од приближувањето на крајот на војната немала доволно време, ниту потрошен материјал за опремување на СДК со СС униформи, така што СДК останала со главно италијански / југословенски униформи.

Односите меѓу српската влада и бугарските окупаторски сили во Србија биле заладени. Полковникот во бугарската 6-та дивизија забележал дека месното население ги мрази Бугарите онолку колку што ги мрази Германците.Tomasevich (2001), pp. 200-01 Недиќ честопати се жалел на нивното присуство пред Германците и барал Бугарите да се повлечат од Србија.Tomasevich (2001), pp. 222-28

Во Банат, бил воспоставен посебен режим, управуван од локалното германско малцинство. Српската влада го признала како цивилна администрација на регионот, под номинална контрола на Белград. Таму бил создаден одред на СДС, Државната гарда во Банат, која ги регрутирала своите членови од локалните етнички Германци, имала 94 офицери и 846 волонтери од март 1942 година.Tomasevich (2001), pp. 205-07

Во март 1942 година, пред растечката непопуларност на владата, Недиќ им испратил меморандум на Германците со предлози за подобрување на состојбата во земјата. Предлозите вклучувале избор за шеф на државата, формирање единствена национална политичка партија, давање на шефот на државната команда над СДС, мешање во повисоките нивоа на српската влада за да им се даде поголема слобода да работат со српскиот народ, и повлекување на бугарските сили од Србија. Генералот Пол Бадер, новиот воен командант во Србија, го критикувал Тарнер и Недиќ, вршејќи притисок врз премиерот да го повлече меморандумот. Поддржан од целиот кабинет, Недиќ одбил да го повлече и побарал меморандумот да биде испратен во Берлин на разгледување. Истиот бил испратен, но германската висока команда го игнорирала истиот. Недиќ се обидел повторно во септември 1942 година, овој пат заканувајќи се дека ќе даде оставка. Германците го одбиле тоа, но го убедиле да остане на функцијата. Офицерите на германскиот Вермахт во Србија, сепак, го сметале Недиќ за лојален и го пофалиле дека е сигурен човек.Tomasevich (2001), pp. 210-12

Односи со четниците десно|мини|160x160пкс| Службен печат. Соработката помеѓу српската марионетска влада и четниците започнала во есента 1941 година, за време на голема германска операција во западна Србија против партизаните. Четниците сакале да ги минимизираат српските жртви од германските репресалии поразувајќи ги партизаните, а подоцна сакале да добијат солидна база во воениот и административниот апарат на режимот на Недиќ, за да можат да ја искористат контролата врз владата пред партизаните на крајот од војната . Многу членови на српската влада одржувале контакти со четниците, вклучувајќи го и министерот за внатрешни работи Милан Аќимовиќ. Подоцна тој служел како врска помеѓу Германците и четничкиот водач Дража Михајловиќ . Неколку четнички единици „се легализирале“ служејќи се со квислинзите на српската марионетска влада, но во исто време, четниците учествувале и во активности против Германците и нивните помошници. Вооружените сили на владата им дала оружје и други резерви на четниците и им обезбедувала разузнавачки информации.Tomasevich (2001), pp. 212-16

Во легализираните четнички сили биле вклучени и Печаначките четници, кои се бореле против партизаните со српските владини сили, започнувајќи во август 1941 година. Германците не им верувале на нив. На врвот на нивната сила во мај 1942 година, легализираните четници броеле 13.400 луѓе. Четничките одреди биле, како и со другите српски сили, под германска команда. Повеќето легализирани четнички одреди биле распуштени кон крајот на 1942 година, а последниот бил распуштен во март 1943 година. Некои од нив се приклучиле на СДС или СДК, но мнозинството се вратило во нелегалните четници на Михајловиќ.Tomasevich (2001), pp. 194-95 Четниците склучиле голем број договори со Германците во 1943 година, заобиколувајќи ја српската влада, што резултирало Недиќ и неговиот режим да изгубат каква било поддршка кај народот. Многу членови на неговата администрација, вклучително и владини службеници, како и воени и полициски службеници, склучиле тајни договори со самите четници. Тука спаѓаат Аџимовиќ, градоначалникот на Белград, Драгомир Јовановиќ и генералот Миодраг Дамјановиќ од државната гарда.

Прифаќање бегалци Една област во којашто Владата имала успех била прифаќањето на српски бегалци кои избегале од соседните држави, особено Независната држава Хрватска (НДХ). Усташите, нацистичка хрватска ултранационалистичка паравоена организација во НДХ, протерала приближно третина од сите етнички Срби во НДХ, додека другите две третини од Србите во НДХ биле убиени или присилно претворени во римокатолицизам. Германците пренеле некои Словенци во српската земја, бидејќи таа територија била вклучена во Нацистичка Германија. Другите бегалци ги вклучувале и оние од Македонија која била окупирана од Бугарија, како и Црна Гора, која била под италијанска управа. Франц Нојхаузен, германскиот ополномоштеник за економски прашања, проценил дека имало околу 420.000 бегалци во Србија. Режимот на Недиќ создал комитет за бегалци во мај 1941 година, со кој раководил Тома Максимовиќ, поранешен фабрички шеф од Борово . Додека комитетот имал тешкотии во наоѓање на доволно храна, домување и други материјали за нив, бегалците биле добро прифатени од српското население. Храната била особено тешко да се обезбеди заради тоа што Германците ја извезувале во Рајхот или на германските сили во Грција. Повеќето од работоспособните бегалци биле вработени, додека децата биле сместени во различни домаќинства или сиропиталишта. Германските власти посочиле дека преносот на луѓе од НДХ во Србија ги зголемиле немирите на територијата, поради фактот што некои бегалци им се придружиле на партизаните или четниците. Српската влада и некои германски службеници сакале да вратат неколку Срби на местата од каде дошле, но тоа било одбиено од воената администрација, заради тешкотиите што ќе бидат присутни за нив во НДХ.Tomasevich (2001), pp. 217-21

Последните денови на режимот