Земја во развој

мини|449x449пкс|Светска мапа што претставува категории Индекс на човечки развој (врз основа на податоците од 2019 година, објавени во 2020 година).

Земја во развој (или земја со низок и среден приход ( LMIC ), помалку развиена земја, помалку економски развиена земја ( LEDC ), средноиндустријализирана земја или неразвиена земја) — земја со помалку развиена индустриска база и низок индекс на човечки развој (HDI) во однос на другите земји.. Сепак, оваа дефиниција не е универзално договорена. Исто така, нема јасен договор за тоа кои земји се вклопуваат во оваа категорија. БДП на една држава по глава на жител во споредба со другите нации исто така може да биде референтна точка. Општо земено, Обединетите нации го прифаќаат тврдењето на која било земја дека самата „се развива“.

Постојат полемики околу употребата на овој термин, за кои некои сметаат дека го одржува застарениот концепт на „нас“ и „нив“. Во 2015 година, Светска банка објавила дека „категоризацијата во развој / развиен свет“ станува се помалку релевантна и дека тие ќе ја отстранат употребата на овој поим. Наместо тоа, нивните извештаи би биле со присутни збирки на податоци за региони и за групи приходи.

Терминот „развој“ ја опишува моментално забележаната ситуација и не менувањето на динамичката или очекуваната насока на напредок. Од доцните 1990-ти, земјите во развој имаа тенденција да демонстрираат повисоки стапки на раст од развиените земји. Земјите во развој вклучуваат, во опаѓачки редослед на економски раст или големина на пазарот на капитал: новоиндустриски развиени земји, пазари во развој, пазари на границите, најмалку развиени земји. Затоа, најмалку развиените земји се најсиромашни од земјите во развој.

Земјите во развој имаат тенденција да имаат некои заеднички одлики. На пример, во однос на здравствените ризици, тие обично имаат: ниско ниво на пристап до безбедна вода за пиење, санитарни услови и хигиена ; енергетска сиромаштија; високо ниво на загадување (на пр. загадување на воздухот, загадување на воздухот во затворените простории, загадување на водата ); висок процент на луѓе со тропски и заразни болести ( занемарени тропски болести ); голем број несреќи на сообраќајот на патиштата; и генерално лошата инфраструктура . Честопати, исто така, постои широко распространета сиромаштија, ниско ниво на образование, несоодветен пристап до услуги за планирање на семејството, корупција на сите владини нивоа и недостаток на таканаречено добро управување . Ефектите од глобалното затоплување ( климатските промени ) се очекува да влијаат на земјите во развој повеќе од побогатите земји, бидејќи повеќето од нив имаат голема „ ранливост на климата “.

Целите за одржлив развој на ООН биле воспоставени да помогнат во надминување на многу од овие проблеми. Развојна помош или развојна соработка е финансиска помош што ја даваат владите и другите агенции за поддршка на економскиот, еколошкиот, социјалниот и политичкиот развој на земјите во развој. Дефиниции

ООН признава дека „нема воспоставено конвенција за назначување на„ развиени“ и „во развој“ земји или области. Според неговите таканаречени стандарди M49, објавени во 1999 година:

Ознаките „развиени“ и „во развој“ се наменети за статистичка погодност и не мора да изразуваат пресуда за фазата достигната од одредена земја или област во процесот на развој.

ООН имплицира дека земјите во развој се оние што не се на строго дефинираниот список на развиени земји:

Не постои утврдена конвенција за назначување на „развиени“ и „земји во развој“ или области во системот на Обединетите нации. Вообичаена практика, Јапонија во Азија, Израел на Блискиот Исток, Канада и САД во Северна Америка, Австралија и Нов Зеланд во Океанија и Европа се сметаат за „развиени“ региони или области. Во меѓународната трговска статистика, Јужноафриканската царинска унија исто така се третира како развиен регион и Израел како развиена земја; земјите што излегуваат од поранешна Југославија се третираат како земји во развој; и земјите од источна Европа и од Заедницата на независни држави [поранешниот Советски Сојуз] во Европа не се вклучени ниту во развиените ниту во земјите во развој.

Одредени земји кои станале „развиени“ во последните 20 години од скоро сите економски мерила, сепак инсистираат да бидат класифицирани како „земји во развој“, бидејќи им дава право на повластен третман на СТО, земји како Брунеи, Хонгконг, Кувајт, Макао, Катар, Сингапур и Обединетите Арапски Емирати биле цитирани и критикувани за овој самопрогласен статус.

Сепак, според други критериуми, некои земји се во средна фаза на развој или, како што ги нарекол Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), по падот на Советскиот Сојуз, „земји во транзиција“: сите оние од Средна и Источна Европа (вклучително и држави од Средна Европа кои сè уште припаѓаа на „Групата Источна Европа“ во институциите на ООН); земјите од поранешниот Советски Сојуз (СССР) во Средна Азија (Казахстан, Узбекистан, Киргистан, Таџикистан и Туркменистан ); и Монголија. До 2009 година, Светските економски изгледи на ММФ ги класифицирале земјите како напредни, нови или во развој, во зависност од „(1) ниво на приход по глава на жител, (2) диверзификација на извозот - така што извозниците на нафта што имаат висок БДП по глава на жител не би ја направиле напредната класификација бидејќи околу 70% од нивниот извоз е нафта и (3) степен на интеграција во глобалниот финансиски систем“ Заедно со сегашното ниво на развој, земјите исто така можат да се класифицираат според тоа колку нивното ниво на развој се променило за одреден временски период.

Во изданието за индикаторите за светски развој во 2016 година, Светската банка донела одлука повеќе да не прави разлика помеѓу „развиените“ и „земјите во развој“ при презентирањето на своите податоци, сметајќи дека разликата во двете категории е застарена. Наместо тоа, Светска банка ги класифицира земјите во четири групи, засновани на Бруто-националниот приход по глава на жител, поставени секоја година на 1 јули. Во 2019 година, четирите категории во американски долари биле:

Земји со ниски примања: 1.035 долари или помалку. Земји со понизок среден приход: 1.036 до 4.045 американски долари. Земји со висок среден приход: 4.046 до 12.535 долари. Земји со висок приход : 12.535 долари или повеќе

Мерка и концепт на развој

мини|Земјите од 2019по БДП по жителData from the United Nations is used. Кофи Анан, поранешен генерален секретар на Обединетите нации, ја дефинирал развиената земја како „земја што им овозможува на сите нејзини граѓани да уживаат слободен и здрав живот во безбедна средина“.

Развојот може да се мери со економски или човечки фактори. Земјите во развој се, генерално, земји кои немаат постигнато значителен степен на индустријализација во однос на нивното население и во повеќето случаи имаат среден и низок животен стандард.. Постои асоцијација помеѓу ниски примања и висок раст на населението. Развојот на една земја се мери со статистички индекси како што се приход по глава на жител (по лице), бруто-домашен производ по глава на жител, животен век, стапка на писменост, индекс на слобода и други. ООН го разви Индексот на човечки развој (ХДИ), сложен индикатор за некои од горенаведените статистички податоци, за да се измери нивото на човечки развој за земјите каде што се достапни податоци. ООН ги поставил милениумските развојни цели од нацрт развиен од сите светски земји и водечки развојни институции, со цел да се оцени растот.. Овие цели завршиле во 2015 година, за да бидат заменети со Целите за одржлив развој.

Концептот на нацијата во развој се среќава, под еден или друг термин, во бројни теоретски системи со различни насоки - на пример, теории за деколонизација, ослободување, марксизам, анти-империјализам, модернизација, социјални промени и политичка економија. Друг важен индикатор се секторските промени што се случиле уште од фазата на развој на земјата. Во просек, земјите со 50% придонес од секундарниот сектор (производство) значително се зголемиле. Слично на тоа, земјите со упориште на терцијарен сектор исто така гледаат поголема стапка на економски развој.

Термини што се користат за класифицирање на нивоата на развој

Постојат неколку термини што се користат за класифицирање на земјите во груби нивоа на развој. Класификацијата на која било дадена земја се разликува помеѓу изворите, а понекогаш и овие класификации или специфичната терминологија што се користи се сметаат за омаловажувачки. Употребата на терминот „пазар“ наместо „земја“ обично укажува на специфичен фокус на одликите на пазарите на капитал на земјите, наспроти целокупната економија.

Развиени земји и развиени пазари Земјите во развој вклучуваат во опаѓачки економски раст или големина на пазарот на капитал: Новоиндустријализирани земји Пазарите во развој Гранични пазари Најмалку развиени земји

Земјите во развој може да се категоризираат по географија: Мали островски држави во развој Земји во развој без излез на море

Другите класификации вклучуваат:

Силно задолжени сиромашни земји, дефиниција според програмата на ММФ и Светска банка Економија во транзиција, преминувајќи од централно планирана во пазарна економија Повеќедимензионален систем на кластерирање: со разбирање дека различни земји имаат различни приоритети за развој и нивоа на пристап до ресурсите и институционалните капацитети и да понудат повеќе нијанса за разбирање на земјите во развој и нивните одлики, научниците ги категоризираат во пет различни групи засновано врз фактори како што се нивото на сиромаштија и нееднаквост, продуктивноста и иновативноста, политичките ограничувања и зависноста од надворешните текови.

Критики и други поими

Постојат критики за употребата на терминот „земја во развој“. Терминот може да подразбира инфериорност на овој вид земја во споредба со развиена земја. Може да претпостави желба да се развие заедно со традиционалниот западен модел на економски развој што неколку земји, како Куба и Бутан, не избираат да го следат. Како важни индикатори се предложени алтернативни мерења, како што е бруто националната среќа .

Една од раните критики што ја доведувало во прашање употребата на поимите „земји во развој“ и „неразвиени“, била искажана во 1973 година од истакнатиот историчар и академик Валтер Родни, кој ги споредил економските, социјалните и политичките параметри помеѓу САД и земјите во Африка и Азија.

„Нема утврдена конвенција“ за дефинирање на „земја во развој“.. Според економистот и експерт за одржлив развој, Џофри Сакс, сегашната поделба меѓу развиените земји и земјите во развој во светот е во голема мера феномен на XX век. Покојниот глобален експерт за здравство Ханс Рослинг се спротивставил на поимите, нарекувајќи го концептот „застарен“.

За да го умерат еуфемистичкиот аспект на зборот „развој“, меѓународните организации почнале да го користат терминот помалку економски развиена земја за најсиромашните нации - што, во ниедна смисла, не може да се смета како развој. Ова нагласува дека стандардот на живеење низ целиот свет во развој многу варира. Други термини што понекогаш се користат се помалку развиени земји, неразвиени нации, земји со низок и среден приход (ЛМИЦ) и неиндустријализирани нации. Спротивно на тоа, развиените земји, повеќето економски развиени земји, индустријализираните нации се спротивниот крај на спектарот.

За да го умерат еуфемистичкиот аспект на зборот „развој“, меѓународните организации почнале да го користат терминот помалку економски развиена земја за најсиромашните нации - што, во ниедна смисла, не може да се смета како развој. Ова нагласува дека стандардот на живеење низ целиот свет во развој многу варира. Други термини што понекогаш се користат се помалку развиени земји, неразвиени нации, земји со низок и среден приход (ЛМИЦ) и неиндустријализирани нации. Спротивно на тоа, развиените земји, повеќето економски развиени земји, индустријализираните нации се спротивниот крај на спектарот.