Избори за градоначалник на Истанбул (јуни 2019 година)

мини|200x200пкс| Гласање за избори на градоначалник на Истанбул во јуни 2019 година

Изборите за градоначалник на Истанбул во јуни 2019 година — избори за градоначалник на Истанбул, кои се одржале на 23 јуни 2019 година. Изборите биле прегласување на изборите за градоначалник во март 2019 година, кои биле поништени од Врховниот изборен совет (ВИС) на 6 мај 2019 година. Првичните избори резултирале со тесни маргини на победа од 0,2% за опозицискиот кандидат Екрем Имамоглу, предизвикувајќи владејачката Партија на правдата и развојот (АКП на турски, ППР на македонски) успешно да поднесе барање за прегласување.

Националната алијанса (формирана од Републиканската народна партија (ЦХП на турски, РНП на македонски) и Партијата на доброто) го поставиле својот првичен кандидат Екрем Имамоглу, кој водел позитивна кампања под слоганот Her Şey Çok Güzel Olacak (Сè ќе биде во ред). Владејачката Народна алијанса (формирана од АКП и Партијата на националистичкото движење ) повторно го номинирала нивниот првично неуспешен кандидат Бинали Јилдирим. Неврзаната Демократска партија на народите (ХДП) не дала свој кандидат и најавила поддршка за Имамоглу. Пред изборите се одржала телевизиска дебата меѓу двајцата главни кандидати, прва во Турција од 2002 година. Кампањата се фокусирала многу на соперникските обвинувања за лошо однесување за време и по првичните избори во март 2019 година, при што обете страни тврделе дека биле жртва на лудориите на другиот.

Резултатите покажале значителен замав во корист на Имамоглу, кој ја удвоил својата првична разлика од 13.700 гласови, освојувајќи 54,2% од гласовите наспроти 45,0% на Јилдирим. Победата на опозицијата им пркосела на анкетите, кои предвидувале многу потесна победа и била рекорд во историјата на локалните избори во Истанбул, и според народниот глас и според процентот. Исто така, Имамоглу освоил мнозинство во 28 од 39 окрузи во Истанбул. Јилдирим, пак, изгубил 11 области што ги освоил во март и забележал пад од 4 проценти на претходниот удел на гласови, признавајќи го поразот наскоро откако индикативните резултати станале јавни. Резултатот се смета за огромен удар за претседателот Реџеп Таип Ердоган, кој еднаш изјавил дека ако неговата партија „го изгуби Истанбул, ќе ја изгуби и Турција“. Коментаторите сметале дека резултатот е реакција против Ердоган, поради првичното поништување на гласањето во март (што во голема мерка се сметало за антидемократски маневар), економско лошото управување и негативната кампања. Исто така, резултатот дава шанса како последен обид на владата да се вклучи забранетата Курдистанска работничка партија (ПКК) во процесот, каде бил затворен нивниот лидер Абдула Оџалан, во обид да го убеди ХДП гласачите да ги бојкотираат изборите.

Одливот на опозицијата бил окарактеризиран како „почеток на крајот“ за Ердоган, со меѓународните коментатори кои го нарекле прегласувањето огромна погрешна проценка на владата што довела до потенцијална кандидатура на Имамоглу на следните закажани претседателски избори. Се смета дека размерот на поразот на владата може да предизвика реконструкција на кабинетот и предвремени општи избори, кои во моментов се закажани за јуни 2023 година.https://www.cnbc.com/2019/06/24/turkeys-erdogan-suffers-election-blow-but-vote-sparks-hope-for-change.html

Избори на 31 март 2019 година

Резултати од изборите По одржувањето на локалните избори на 31 март 2019 година, претседателот на Врховниот изборен совет, Сади Гувен, објавил дека Екрем Имамоглу добил 4.159.650 гласови и дека тој е пред кандидатот за градоначалник на Истанбул од Партијата за правда и развој (АКП) Бинали Јилдирим. Истанбулската провинциска организација на АКП побарала пребројување на неважечките гласови и корекција на евиденцијата на гласачките ливчиња на 2 април, што било одобрено од Врховниот изборен совет. На крајот од процесот на пребројување на 17 април 2019 година, било објавено дека Екрем Имамоглу ги завршил изборите со 4.169.765 гласа, 13.729 гласови пред неговиот соперник Бинали Јилдирим, кој доби 4.156.036 гласа. Истиот ден, Имамоглу го започнал својот мандат со добивање на потврда за избор од Провинцискиот изборен совет во Истанбул на Врховниот изборен совет.

Процес на приговори

31 март 2019 година: Одржани се локалните избори во Турција. 2 април 2019 година: Нарачани пребројувања во 9 окрузи во Истанбул како резултат на приговорите на АКП. 7 април 2019 година: Врховниот изборен совет го негира барањето на АКП за пребројување во сите 38 области во Истанбул. 9 април 2019 година: Партијата за националистичко движење (МХП) поднела барање до Врховниот изборен совет за поништување на резултатите во областа Малтепе во Истанбул. 17 април 2019 година: Провинцискиот изборен одбор во Истанбул го доставил уверението за избор на Екрем Имамоглу. АКП се спротивставила на ова, давајќи му на Врховниот изборен совет извештај од 44 страници и три куфери со документи. 20 април 2019 година: АКП дала дополнителен приговор во врска со лицата отстранети од Врховниот изборен совет. Ова било одбиено. 6 мај 2019 година: Врховниот изборен совет донел одлука изборите за градоначалник на Истанбул да бидат поништени и повторени на 23 јуни 2019 година. 8 мај 2019 година: Републиканската народна партија (ЦХП) и Партијата на доброто, покрај изборите за градоначалник, се обратиле до Врховниот изборен совет за поништување на сите избори во Истанбул. 13 мај 2019 година: Врховниот изборен совет го одбил барањето на двете партии за поништување на сите избори во Истанбул. 22 мај 2019 година: Врховниот изборен совет ја објавил деталната пресуда во врска со поништување на изборите за градоначалник во Истанбул.

Поништување на изборите На 6 мај 2019 година, со одлука од 7 спрема 4, Врховниот изборен совет донел одлука изборите за градоначалник на Истанбул да бидат поништени и повторени на 23 јуни 2019 година. Оваа одлука се засновала на приговорите изнесени од АКП во врска со фактот дека и покрај законот, некои претседатели и членови на комисиите за гласање не биле јавни службеници. И покрај одлуката, претседателот на Врховниот изборен совет Сади Гувен бил еден од четворицата членови кои гласале против поништувањето. Подоцна тој јавно изјавил дека не бил за обновување на изборите.

Распоред на изборите Врховниот изборен совет го утврдил изборниот распоред врз основа на неговата одлука на 6 мај 2019 година за поништување на првичните избори и повторување на 23 јуни 2019 година:

15 мај 2019 година: Краен рок за доставување список на сите јавни службеници што ќе служат во секоја област до соодветните центри на изборниот одбор. 20 мај 2019 година: Одредување, засновано на лотарија, на претседателите и членовите на комисиите за гласање, меѓу поднесениот список на јавни службеници. 21 мај 2019 година: Дистрибуција на списокот на претседатели и членови на гласачките одбори на политичките партии, доколку се побара. 23-24 мај 2019 година: Краен рок за доставување можни приговори во врска со составот на комисиите за гласање. 24 мај 2019 година: Краен рок за периодот во кој политичките партии можат да ги сменат своите кандидати. 25 мај 2019 година: Краен рок за донесување одлуки од окружните изборни совети во врска со приговорите за составувањето на комисиите за гласање. 26 мај 2019 година: Краен рок за приговори во врска со одлуките донесени од окружните изборни совети да бидат доставени до Истанбулскиот покраински изборен совет. 27 мај 2019 година: Објавување на конечните списоци на кандидати, печатење на обединетите гласачки ливчиња и нивно дистрибуирање до обласните изборни совети и почеток на дистрибуција на документите за информациите на гласачите. 29 мај 2019 година: Завршување на формирањето на комитетите за гласање. 13 јуни 2019 година: Почеток на изборна пропаганда и одредени забрани. 16 јуни 2019 година: Краен рок за завршување на дистрибуцијата на документите за информации за гласачите. 18 јуни 2019 година: Забелешка за информации во врска со ограничените гласачи на избирачките списоци. 19 јуни 2019 година: Завршување на репликите на списоците на гласачи на гласачките кутии. 22 јуни 2019 година: Крај на изборната кампања во 18:00 часот. 23 јуни 2019 година: Почеток на процесот на гласање во 8:00 часот, а неговото завршување во 17:00 часот.

Изборно однесување Врховниот изборен совет објавил дека изборниот список ќе биде потполно ист со избирачите во март 2019 година. Бидејќи гласањето било повторено, гласачите кои наполниле 18 години од 31 март до 23 јуни 2019 година немало да бидат вклучени во изборниот список. Меѓутоа, Врховниот изборен совет ги отстранил лицата со ментална попреченост од избирачките списоци. Ова се должело на бројните поплаки од сите партии на локалните избори во март, според кои лицата со ментална попреченост, кои не можат да вршат слободно размислување, биле искористени за нивниот глас. Како резултат на тоа, електоратот во Истанбул паднал од 10.570.939 на 10.570.354 (вклучително и смртни случаи и осудувања за ова време).https://t24.com.tr/haber/aksener-den-erdogan-a-ozur-yaniti-millet-iradesini-yok-saymak-senin-haddine-mi,826952

Изборна кампања и партиски ставови мини|Екрем Имамоглу и неговата сопруга Дилек на кампања во Силиври.

Кандидати Номиниран за владејачката Партија на правдата и развојот (АКП) бил Бинали Јилдирим, поранешен премиер на Турција и актуелен член на Големото национално собрание. Како дел од Народниот сојуз, кандидатот на АКП имал безусловна поддршка од Партијата на националистичкото движење (МХП). Екрем Имамоглу бил кандидат на Републиканската народна партија (ЦХП) и поддржан од Партијата на доброто, сојузничка на ЦХП, која е дел од Народната алијанса.

По поништувањето на изборите на 31 март, кандидатот на Демократската лева партија (ДСП) Муамер Ајдин, кандидатот на Партијата на независна Турција (БТП) Селим Котил, кандидатот на Демократската партија Ерсан Ѓокгоз, турскиот комунистички кандидат Зехра Ѓунер Караоглу, независниот кандидат за поддршка на Работничкото движење Озге Акман, независниот кандидат на Турското комунистичко движење Ајсел Текерек и независниот кандидат Хазер Оруч Каја објавиле дека тие нема да се кандитираат на претстојните избори.

Кандидатот на Партијата на среќата Неџдет Ѓокчинар, на Патриотска партија Мустафа Илкер Јуџел, и независните кандидати Доган Думан и Мухамет Али Џанџа, обратно објавиле дека ќе учествуваат на изборите за градоначалник во Истанбул кои ќе се повторат на 23 јуни 2019 година.

На 27.05.2019 година била објавена конечната кандидатска листа за изборите на 23 јуни 2019 година. На списокот објавен од Истанбулскиот изборен совет, имало 17 независни кандидати, освен партиските кандидати Екрем Имамоглу, Бинали Јилдирим, Неџдет Ѓокчинар и Мустафа Олкер Јуџел.

Партија на правдата и развојот Во написите објавени на 9 мај 2019 година во врска со стратегијата на АКП, било речено дека АКП ќе оди од врата до врата за да ги убеди неодлучните гласачи и оние кои не гласале на 31 март, дека АКП ќе ја ублажи својата реторика, дека проектите во врска со Истанбул и неговите окрузи ќе бидат нагласени и дека АКП ќе учествува на заеднички митинзи со МХП. Настрана од овие напори, претседателот и лидер на АКП, Реџеп Таип Ердоган, се придружувал на ифтарските вечери во текот на Рамазан, правел домашни посети на гласачите и одржувал митинзи во секоја од 39-те области на Истанбул. Под опфатот на овие стратегии бил создаден центар за изборна координација, а Мехмет Озхасеки, кандидат на АКП за градоначалник на Анкара од 31 март 2019 година бил избран да ја води оваа операција.

Како дел од нивната изборна кампања, целите на АКП биле следните:

На убедлив начин да им се објаснат на гласачите причините за поништување на изборите. Да се јават на сите 2.300.000 членови на АКП кои имаат право да гласаат во Истанбул по телефон и да се потсетат дека треба да гласаат. Да не се користи името на кандидатот на Алијансата на нацијата, Екрем Имамоглу, туку да се однесува кон него како „кандидатот на ЦХП“.