Бавнопулсирачка ѕвезда од типот B

Бавнопулсирачка ѕвезда од типот B (крат. SPB, од анг. slowly pulsating B-type star; порано наречена променлива ѕвезда од типот на 53 Персеј) — вид пулсирачка променлива ѕвезда. Ваквите ѕвезди можат да се наречат и долгопериодични пулсирачки ѕвезди од типот B (LPB). Ова се ѕвезди во главната низа од спектрален тип B2 до B9 (3 до 9 пати помасивни од Сонцето) кои пулсираат со периоди помеѓу половина ден и пет дена, но највеќето имаат повеќекратни периоди на пулсирање. Покажуваат променливост како во светлината, така и во профилот на спектралната линија. Величинските промени обично се помали од 0,1 величина, поради што променливоста тешко се забележува со око. Таа се зголемува со намалувањето на брановата должина, што значи дека промените се повоочливи во улравиолетовиот спектар отколку од видливата светлина. Пулсирањата се нерадијални, поради што пулсирањата се промена на обликот.

Овие ѕвезди за првпат се препознаени како одделна група во 1985 г. додека астрономите Кристофел Валкенс и Фреди Руфенер ја анализирале променливоста на врели сини ѕвезди. Со подобрувањата во фотометрија, помалите величински промени станале полесно забележливи, со што тие заклучиле дека голем дел од врелите ѕвезди се по природа променливи. Ги нарекле ѕвезди од типот на 53 Персеј, според нивниот прототип — 53 Персеј (53 Per). До 1993 г. откриени се десет такви ѕвезди, иако сега Валкенс не бил сигурен дали прототипот навистина е член на групата, па затоа препорачал да се наречат бавнопулсирачки B-ѕвезди (SPB). Општиот каталог на променливи ѕвезди го користи акронимот LPB за „споредбено долгопериодични пулсирачки B-ѕвезди (периоди поголеми од еден ден)“, иако оваа терминологија ретко се среќава на друго место.

Сличните променливи од типот на Бета Кефеј (бета-кефеиди) имаат пократки периоди и пулсираат на p-начин, додека пак SPB-ѕвездите пулсираат на g-начин. Во 2007 г. била позната 51 SPB-ѕвезда, а други 65 се укажани како можни. Кај шест ѕвезди — Јота Херкул, 53 Риби, Ни Еридан, Гама Пегаз, HD 13745 (V354 Персеј) и 53 Овен — е забележана истовремено бетакефеидска и SPB-променливост.

Список Следува список на избрани бавнопулсирачки ѕвезди од типот B кои се од особен интерес за аматерската и професионалната астрономија. Сите величини се во V-појасот, освен ако не е поинаку наведено. Ѕвезда Просечнавеличина Спектралентип Период(денови) Оддалеченост(парсеци) Гама Пегаз 2,84 B2IV Воедно и бета-кефеида 113 Зета Пегаз 3,41 B8V 0,96 63 Омикрон Едро 3,63 B3IV 2,80 151 Јота Херкул 3,80 B3IV 3,49 139 Гама Мува 3,88 B3V 2,73 100 Тау Херкул 3,90 B5IV 1,25 94 Ни Еридан 3,92 B2III 207 Ми Еридан 4,00 B5IV Воедно и алголска променлива 160 Ро Волк 4,05 B5V 0,45 97 HD 105382 4,47 B6IIIe 1,30 134 Тау8 Еридан 4,63 B5V 0,86 116 Ни Паун 4,64 B7III 0,86 135 HY Едро 4,82 B3IV 1,55 148 HD 131120 5,01 B7IIIp 1,57 151 HR 5780 5,17 B5V 1,26 122 3 Лисица 5,19 B6III 1,26 120 12 Гуштер 5,23 B2III 411 WZ Гулаб 5,29 B9,5V 1,38 131 V575 Персеј 5,30 B5V 166 Кси Октант 5,31 B6V 1,77 151 40 Бик 5,33 B5V 1,53 196 25 Змија 5,39 B8III 0,87 188 GU Еридан 5,43 B5IV 1,87 200 HR 3600 5,54 B5V 132 KL Едро 5,56 B8 2,91 212 HD 1976 5,58 B5IV 1,06 307 V450 Кобилица 5,64 B9III+B8V 1,65 151 EO Лав 5,66 B2V 2,78 289 V539 Олтар 5,71 B2/B3Vnn 303 HD 128207 5,73 B8V 0,48 147 HD 27563 5,84 B5III 3,80 242 26 Големо Куче 5,90 B2IV/V 2,73 257 16 Еднорог 5,92 B3V 1,94 263 V335 Едро 5,93 B,25III 3,76 704 V869 Кентаур 5,96 B9IV 1,46 251 V363 Крма 5,97 B2,5V+B9V 0,70 278 V433 Кочијаш 5,99 B2IV-V 4,64 325 V1141 Бик 6,00 B8IV-V 0,62 170 HD 206540 6,05 B5IV 1,39 215 HR 1397 6,07 B6IV 1,26 198 V576 Персеј 6,09 B7V 0,84 159 V2100 Лебед 6,11 B5III 2,61 239 HR 2517 6,15 B2,5III 2,56 2500 V492 Кобилица 6,18 B3V 1,06 370 HR 1328 6,20 B9V 0,38 121 V4199 Стрелец 6,26 B5III 1,24 240 HR 3562 6,26 B3IV 370 V4198 Стрелец 6,28 B8V 1,19 186 V377 Гуштер 6,32 B7III 2,62 305 DY Жирафа 6,32 B8IV 0,97 236 HR 2680 6,33 B3V 258 V473 Кобилица 6,35 B5V 0,95 218 V405 Гуштер 6,37 B5V 1,02 170 HD 34798 6,39 B5Vs 1,28 263 HD 176582 6,40 B5V 1,58 292 V1377 Орион 6,41 B3III 1,01 476 HR 8768 6,42 B2V 3,25 326 GY Еридан 6,42 B3V 1,33 220 QZ Едро 6,49 B1IIIn 1,03 813 V550 Лира 6,49 B3V 1,69 379 HD 208727 6,50 B8V 0,32 330 HD 43317 6,61 B3IV 369 23 Секстант 6,64 B3,2IV 769 HD 33331 6,90 B5III 1,15 296 HD 163868 7,36 B5Ve Воедно и обвивна ѕвезда 588 HD 163899 8,30 B2Ib/II 23,20 HD 50209 8,36 B9Ve 0,67 694

Белешки

Наводи