Кошутњак е парк-шума и урбана населба во Белград, главниот град на Србија. Поделен е на општините Чукарица (горниот и централниот дел) и Раковица (долниот дел). Со соседниот Топчидер, колоквијално е наречен „Београдска фабрика за кислород“. Генералниот план на Белград од 1923 година, во кој еден од главните проекти во однос на зелените површини беше пошумување на просторот меѓу Топчидер и градот, предвидуваше континуирана зелена површина Сењак – Топчидерско Брдо – Парк Хајд – Топчидер – Кошутњак, која беше формирана од 1930-тите. Оваа континуирана пошумена површина го прави најголемиот „зелен масив“ во непосредна близина на урбаното ткиво на Белград.
Етимологија Името, кошутњак, потекнува од средновековните ловечки шуми на српското благородништво, што значи одгледувач на срна. (На српски, кошутс значи срна), како што живеела слободно во паркот до Првата светска војна. Името за прв пат се споменува во 1831 година.
Географија Ридот Кошутњак е 250 метри високо и целиот шумски комплекс зафаќа површина од 330 ha.
Кошутањак има неколку геолошки природни споменици. Тие вклучуваат неколку поморски сртови од периодот креда на „Бурдељ“, „Тасин Мајдан“ и „Баремски“, на местото на атентатот на принцот Михаил и геолошки профил каде денес се наоѓа ковачницата.
Локација Кошутњак се наоѓа на 6 км југозападно од центарот на Белград. Се граничи со населбите Топчидер на север и запад, Канарево Брдо на северозапад, Раковица и Скојевско Насеље на југ и Жарково (со проширувањата на Церак, Церак II, Репиште) и Баново Брдо (со проширувањето на Сунчана Падина) на исток. Филмски град (на југозапад) и Голф Насеље (на северозапад) се поднаселби на Кошутњак.
Историја десно|мини|250x250пкс| Зима во Кошутњак Во 19 век, Кошутњак бил оградено ловиште и кралско место за излет на членовите на династијата Обреновиќи. Инженерот, урбанист и професор на белградскиот ликеј, Атанасије Николиќ добил задача да ја уредува шумата. Тој, исто така, го уредил соседниот парк Топчидер и неговата градина и авениите покрај главните улици и плоштади во градот. До Првата светска војна областа била под квалитетна дабова шума. Документ од 1849 година вели дека во Кошутњак имало 48 елени, 13 бикови и 35 елени. Во 1884 година, низ шумата била изградена првата железница во Србија, која ги поврзувала Белград и Ниш. Во 1908 година, белгискиот архитект Албан Шамбон изготвил нов генерален урбанистички план (ГУП) со кој во 1908 година Кошутњак станал јавен парк.
Кошутњак стекнал некаква историска слава бидејќи принцот на Србија, Михаило Обреновиќ III и неговата братучетка Анка Константиновиќ биле убиени додека шетале во паркот на 10 јуни 1868 година, и кога Иван Стамболиќ, политичкиот противник на Слободан Милошевиќ бил киднапиран од паркот на 25 август 2000 година, а подоцна бил убиен и погребан во Фрушка Гора. Има и остатоци од германските гробишта и спомениците на српските војници што ги подигнале нивните противници, германските војници, во Првата светска војна.
По убиството на принцот Михаило, Одборот за подигање на споменикот бил формиран веќе на 14 јуни 1868 година и одлучил да собере донации за изградба и на спомен црквата во Кошутњак, на местото на атентатот, и на монументалната скулптура во градот. Рускиот вајар Михаил Микешин го изработил дизајнот за меморијалната црква или капелата во Кошутњак. По изложувањето на граѓаните очигледно им се допадна дизајнот и ја одобриле градбата. Сликарот Стеван Тодоровиќ наредил литографите да се направат во Виена. Меѓутоа, процесот на градење на спомениците се одолговлекувал и во 1871 година предлозите на Микешин биле отфрлени. Исто така, во 1871 година, владата одлучи да го изгради само споменикот во градот, што резултирало со споменикот на принцот Михаило на модерниот Плоштад на Републиката. Споменикот, едноставно означувајќи го местото, подоцна бил поставен во Кошутњак. Реновиран е во 1912 и 2020 година.
Во 1903 година, поранешното кралско ловиште било отворено за јавноста, со што Кошутањак станал екскурзиска област во Белград. Во Кошутњак беше отворен првиот летен санаториум за градските деца во Србија. Во 1911 година, Министерството за градежништво го смислило планот за мрежата на количките и пешачките патишта, кои се шират од железничката станица Топчидер до широката ливада на едно од висорамнините на Кошутњак. На оваа локација денес се наоѓа Пионирски град. Генералниот план на Белград од 1923 година предвидувал пошумување на Топчидерско Брдо и Сењак, формирање на новиот парк и воспоставување на континуирана зелена површина со Топчидер и Кошутњак. Проектот започнал во 1926 година, додека Хајд Паркот бил завршен во 1930-тите.
До Втората светска војна и фазаните ги имало во изобилство и во овој период Кошутњак бил лековита дестинација за многу градски деца. Откако градските урбанисти во 1945 година сметале дека начинот на кој се постапувал комплексот Топчидер-Кошутњак е погрешен, особено проширувањето на железничката станица во разградниот двор и изградбата на Филмски Град (и двете особено му наштетиле на привлечноста на Кошутњак), така што белградскиот ГУП во 1950-тите го проектирал целосно отстранување на железничките објекти од долината Топчидер, но тоа никогаш не било извршено.
По Втората светска војна, пред да се изградат скијачки објекти на планините подалеку од Белград, падините на Баново Брдо (како Калемегдан, Баново Брдо и Авала), белграѓани ги користеле за скијање.
Од јуни 1945 до декември 1946 година, Кошутњак бил едно од 5-те административни маала во белградскиот Реон VII.
Во 1980-тите, Кошутњак бил домаќин на еден од најпопуларните белградски диско клубови, „Панорама“.
Див свет
Растенија мини|250x250пкс| Чинари во паркот Кошутњак е дом на многу растителни и животински видови, од кои некои се под строга заштита. Има 521 растителен вид, меѓу кои липа, стежер, обичен габер, цер, сладун, европска тиса, сладок костен, цреша ловор, копривка и турски лешник. Околу 5% од шумата е населена со четинари, претежно кедар, црн бор и бел бор. Во 2015 година, просечната возраст на дрвјата се проценува на 60-70 години. Исто така во 2015 година околу 50 хектари од Кошутњак е повторно пошумен со 4.400 садници од обичниот јасен и горски јавор.
Животни Животни кои живеат во шумата се верверички, ежови, клукајдрвци и лилјаци.
Во Кошутњак се наоѓа експериментален пчеларник, именуван по шумата. Во мај 2020 година се проценува дека повеќе од 3.000 пчелни роеви останале сирачиња во Белград, шетајќи низ градот, обидувајќи се да се гнездат во олуците за дожд, под стреите или дури и во станбените куќи, така што проектот за изградба на пчелни засолништа во комплексот беше завршен во јули.
Важност Кошутњак е едно од најпопуларните рекреативни места во Белград. Со , Спортскиот центар Кошутњак е еден од најголемите и најразновидните во градот (стадиони, базени итн.), додека паркот има и авто-камп, модерни населби Филмски Град и Пионирски град, големи студија на националниот радиодифузен сервис Радио телевизија на Србија, многу популарни ресторани и уредени патеки кои ја вкрстуваат шумата. Има и патеки за џогирање и ски патека.
Во долните делови заедно растеле шумите Кошутњак и Топчидер, додека во горните делови ги дели реката Топчидерска река и пругата што минува низ долината на реката (и Кошутњак и Топчидер имаат свои, посебни железнички станици).
Нобеловецот Иво Андриќ напиша: „Само се закачувате за Топчидер и Кошутњак. . . Топчидер е моето омилено место каде што јадев леб и пиев вино на најсладок и најмирен начин“. Долгогодишната пријателка на Андриќ, сликарката Лепосава Бела Павловиќ, направи две слики на Кошутњак во 1943 година. Едната, насловена „Кошутњак, 1943“ само ја прикажува природата и денес е изложена во Меморијалниот музеј на Иво Андриќ. На другата „Во Кошутњак за време на окупацијата“ ги наслика Андриќ, Милица Бабиќ-Јовановиќ (идната сопруга на Андриќ) и Ненад Јовановиќ. Оваа слика се наоѓа во Националниот музеј на Србија.
Заштита Во 2014 година, градската власт ја прогласи „Шумата Кошутњак“ за заштитено подрачје или споменик на природата. Заштитениот локалитет зафаќа површина од . Кошутњак е природен резерват на педункуларен даб, обичен габер и сребрена липа.
Сепак, кон крајот на 2010-тите, државните и владините власти започнаа обемни градежни работи во шумата, сечејќи десетици дрвја. Жителите најпрвин се обидоа да ја отстранат градежната ограда, но подоцна упаднаа на градилиштата, по престрелките со полицијата и привремено ги прекинаа работите, вклучително и блокирање на необележаните камиони без регистарски таблички кои превезуваа исечени дрва. Организирани се и протестни маршеви, како блокирање на локалната сала на општина Чукарица. Приговорите вклучуваат и тврдења дека многу од објектите веќе постојат во близина и дека има подобри локации, во непосредна близина на постоечкиот спортски центар, каде што нема да биде потребно сечење на дрвјата.
Една локација е избрана како локација за проширениот спортски центар „Кошутњак“, во голем дел од шумата што е уредена од 1960-тите. Проширувањето вклучува висока сала за боречки вештини, проширување на хотелот „Трим“, бунгалови, дополнителни 4 тениски игралишта, стрелиште, затворен базен, 207 паркинг места и пристапни улици. Владата тврди дека проектот ќе чини 12 евра милиони, од кои 1,2 евра милион е за вештачката карпа за качување, која поради цената доби негативна медиумска нагласка. Властите, исто така, тврдеа дека ќе бидат исечени само 20 дрвја, но ќе бидат засадени 100 нови, сепак беа исечени околу 60 борови. Комплексот треба да биде готов на почетокот на 2021 година. Рокот потоа беше поместен до март 2022 година, а градот сега тврди дека се исечени само 10 дрвја, но „засадени се 500 нови“.
Паралелно беа исечени дрвја на спротивната падина, помеѓу ски патеката и гробиштата Топчидер. Откако жителите ја окупираа областа, од градот изјавија дека ги заменуваат дрвјата со нови и здрави. Сечењето на дрвјата дојде како продолжение на постојаното сечење на дрвјата во Белград, вклучително и населбата Ушќе и паркот Калемегдан. Горан Триван, министер за заштита на животната средина, рече дека граѓаните се предраматизираат бидејќи „дрвото е обновлив ресурс“. Како што продолжи сечењето и се зголемуваа протестите, беше откриено дека компанијата на која официјално и е доверено сечењето на дрвјата, припаѓа на еден од највисоките градски функционери и член на владејачката Српска напредна партија, главниот градски урбанист Марко Стојчиќ. Неговата компанија беше единствениот понудувач. Откако ова беше објавено, документ од 2017 година кој го потврдуваше тоа беше брзо отстранет од локацијата на Институтот за спорт, кој е надлежен за проектот. Во јавноста беше објавено и дека исечените дрвја се пренесени во куќата на локален претставник и член на истата партија, кој тврдеше дека „платил за тоа“.
Стојчиќ првично го оспоруваше документот од 2017 година пред подоцна да го признае неговото постоење, но тврдеше дека работата му била доделена веќе во 2014 година, одбивајќи да обезбеди каква било документација. Тој тврдеше дека тогаш немал функција, ниту во градот, ниту во партијата, но во 2014 година веќе бил член на Комисијата за планирање на градот и на Градскиот урбанистички совет, па работата во основа си ја доделил себеси. Стојчиќ додаде дека тука не гледа проблем.
Во февруари 2020 година, граѓаните повторно протестираа бидејќи забележаа континуирано масовно сечење дрвја. Државната компанија „Србијашуме“, која стопанисува со шумите, тврди дека ова било планирано и контролирано сечење на шумите во областите каде дрвјата достигнале 70 години. Погодената територија опфаќа и се тврдеше дека наместо нив ќе бидат засадени 5.400 нови садници.