mini|«Beseiringa av Leviatan», illustrasjon av Gustave Doré frå 1865. På teikninga drep Gud det drakeliknande urhavsuhyret som nemnd i Bibelen.Salmenes bok 74,14Jesajaboken 27,1 mini|Det greske sjøuhyret Skylla framstilt på ein raudfigur-kratér frå Boiotia omkring 450-425 f. Kr. høgre|mini|Teikning frå 1801 utført av malakologisten Pierre Denys de Montfort etter skildringane til franske sjøfolk av ein kjempeblekksprut utanfor kysten av Angola. Sjøuhyre og havmonster blir brukt i mytologi, folketru og litteratur om ulike typar oppdikta, farlege skapningar som skal leva i havet. Det finst forteljingar frå store delar av verda om overnaturlege monster og fabeldyr i sjøen. Sjøuhyre blir ofte skildra som enormt store. I norsk tradisjon har ein blant anna førestillingar om sjøormar.
Det finst også døme på forteljingar om vasslevande monster i elvar og innsjøar, sjå innsjøuhyre.
Døme
I mytologi og folketru
Hafgufa, kjempestort sjøuhyre eller gigantisk kval («kjempefisk») omtalt i norrøn litteratur Hydra («Uhyret frå Lerna»), kjempestort sjøuhyre med ni hovud i gresk mytologi Iku-Turso, sjøuhyre i finsk mytologi, i form av ein kolossal blekksprut eller kvalross Kharybdis, sjøuhyre i gresk mytologi som skapar ein livsfarleg malstraum Krake, stort sjøuhyre («trollkval») i nordisk tradisjon, i blant tolka som ein enorm kval eller blekksprut Leviatan, vondt sjøuhyre som i jødisk mytologi og dikting blir tukta av GudSalmenes bok 74,14Jesajaboken 27,1 Margyge, kvinneleg havuhyre i norrøn mytologi Midgardsormen (Jørmungandr), eit frykteleg sjøuhyre i nordisk mytologi som ligg på botnen av verdshavet i ein ring omkring alle land Ryujin, havgud som blir forbunden med tidvatn og uvêr i japansk mytologi Sjøhest (havhest, hippokamp) Sjøorm, kjempeslange eller orm som ifølgje gamle segner lever i innsjøar eller i havet Skylla, sjøuhyre med seks hovud i gresk mytologi Tiamat, kvinneleg saltvassmonster i mesopotamisk mytologi Umibōzu, havånd som kantrar båtar i japansk mytologi
I forteljingar, populærkultur og kryptozoologi mini|Reklameplakat for Godzilla, ein japansk skrekkfilm frå 1954 om eit kjempestort monster frå Stillehavet. Sjøuhyrer opptrer òg i eventyr, forteljingar, populærkultur og kryptozoologi. Blant anna har den svenske biskopen Olaus Magnus fleire fantasifulle skildringar av nordiske havmonster i Carta Marina frå 1539, eit illustrert kart over Norden og havområda omkring, og Historia til dei nordiske folka frå 1555. I nyare tid kan sjøuhyre omfatta alt frå den kvite kvalen i Herman Melville sin roman Moby Dick frå 1851 til gigantiske drakemonster i fantasiuniverset rundt filmane om Godzilla frå 1954 og framover.
Galleri
Sjå òg
Havvette, overnaturleg vesen (vette) som lever i havet Vassguddom Monster Havgud
Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sjøuhyre» frå , den 30. august 2021.
Kategori:Kryptozoologi Kategori:Oppdikta dyr Kategori:Fabeldyr