Det alternative britiske omslaget frå promo-gjenutgjevinga i 2000 nytta den opphavlege B-sida «The Wizard».

«Paranoid» er ein song av det engelske heavy metal-bandet Black Sabbath. Han vart gjeven ut i 1970 på det andre studioalbumet til bandet, Paranoid (1970), og var den fyrste singelen frå albumet. «The Wizard» var B-side. Songen vert ofte rekna som ein av dei beste heavy metal-songane gjennom tidene. Han nådde 4.-plass på UK Singles Chart og 61.-plass på den amerikanske Billboard Hot 100, og vart den fyrste Black Sabbath-songen som kom inn på begge listene.«Black Sabbath Chart History». Billboard, vitja 22. juli 2025.

Om songen «Paranoid» var den fyrste singelutgjevinga til Black Sabbath og kom seks månader etter det sjølvtitla debutalbumet Black Sabbath. Bassisten Geezer Butler fortalde dette til magasinet Guitar World i mars 2004:

Mykje av albumet Paranoid vart skrive om lag samstundes som det fyrste albumet vårt, Black Sabbath. Vi spela inn alt på om lag to eller tre dagar, direkte i studio. Songen «Paranoid» vart skriven som ein ettertanke. Vi trong i grunnen ein tre minutt lang utfyllingssong til albumet, og Tony kom med riffet. Eg skreiv teksten i all hast, og Ozzy las han medan han song.

Songen går i e-moll, er pentatonisk og brukar berre kvintakkordar. Gitarsoloen er eit tørt signal i venstre kanal som vert ført gjennom ein ringmodulator og ruta til høgre kanal. Den same effekten vart brukt att på songen «Johnny Blade» frå 1978.

Bevarte tekstark syner at «Paranoid» på eit tidspunkt hadde tittelen «The Paranoid».

Etter kvart vart «Paranoid» òg namnet på albumet. Bandet ville opphavleg kalle albumet War Pigs etter songen med same namn, men plateselskapet overtydde dei om å bruke «Paranoid» fordi denne tittelen var mindre støytande.

«Paranoid» vekte strid fordi songen tilsynelatande oppmoda til sjølvmord, på same vis som den seinare solosongen «Suicide Solution» av Osbourne. Særleg vart tekstlinja «I tell you to enjoy life» feilhøyrd som «I tell you to end your life», ein såkalla mondegreen.

Mottaking Cash Box skildra songen som «musikalsk like stram som 'Whole Lotta Love'» og skreiv at «eit brakande, ustanseleg driv med massevis av bass og trommer, raust krydra med stikkande vokal med ekko og heite gitarfrasar, fører songen framover i eit forrykande tempo».

«Paranoid» vart nummer 34 på lista til VH1 over dei 40 beste metal-songane.«VH1 40 Greatest Metal Songs», 1.–4. mai 2006, TV-kanalen VH1, referert av VH1.com, sist vitja 10. september 2006. I mars 2005 plasserte Q han på 11.-plass på lista over dei 100 beste gitarspora. Rolling Stone plasserte han på 250.-plass på lista si over dei 500 beste songane gjennom tidene«The RS 500 Greatest Songs of All Time». Rolling Stone, Wenner Media, 9. desember 2004. Arkivert 20. august 2006, vitja 31. august 2009. og på 13.-plass på lista «100 Greatest Heavy Metal Songs of All Time» frå 2023.«The 100 Greatest Heavy Metal Songs of All Time». Rolling Stone, 13. mars 2023. Arkivert 13. mars 2023, vitja same dag. Rock – Das Gesamtwerk der größten Rock-Acts im Check rangerte «Paranoid» som den femte beste Black Sabbath-songen. I 2020 plasserte Kerrang! songen på femteplass på lista si over dei 20 beste Black Sabbath-songane, og i 2021 plasserte Louder Sound han på sjetteplass på si liste over dei 40 beste Black Sabbath-songane.

Medverkande Ozzy Osbourne – vokal Tony Iommi – gitar Geezer Butler – bass Bill Ward – trommer

Heider Publikasjon Land Utmerking eller liste ÅrPlass NME Storbritannia «All Time Top 100 Singles» 1976 41 Spin USA «100 Greatest Singles of All Time» 1989 81 Radio Veronica Nederland «Super All-Time List» 1989 16 Rock and Roll Hall of Fame USA «The Rock and Roll Hall of Fame's 500 Songs that Shaped Rock and Roll» 1994 * Guitarist Storbritannia «Top 100 Guitar Solos of All-Time» 1998 84 Rolling Stone USA «500 Greatest Songs of All Time» Alternativ nettadresse 2004 253 Q Storbritannia «1010 Songs You Must Own!» 2004 * Q Storbritannia «100 Greatest Guitar Tracks Ever!» 2005 11 Q Storbritannia «100 Greatest Songs of All Time» 2006 100 VH1 USA «40 Greatest Metal Songs» 2006 1 VH1 USA «100 Greatest Hard Rock Songs» 2008 4 Planet Rock Storbritannia «Top 500 Greatest Rock Songs of All Time» 2026 12

(*) tyder at lista ikkje er rangert.

Singelversjonar 7-tommarsingel (Vertigo 6059 010) «Paranoid» – 2:45 «The Wizard» – 4:20

7-tommarsingel (Vertigo 6059 014) «Paranoid» – 2:50 «Rat Salad» – 2:30

7-tommarsingel (Vertigo AS 109) «Paranoid» – 2:50 «Happy Being Me» – 15:54

7-tommars gjenutgjeving frå 1977 (Immediate 103 466) «Paranoid» – 2:50 «Evil Woman» – 3:25

7-tommars gjenutgjeving frå 1977 (Nems SRS 510.044) «Paranoid» – 2:50 «Tomorrow's Dream» – 3:11

7-tommars gjenutgjeving frå 1980 (Spiegelei INT 110.604) «Paranoid» – 2:45 «Snowblind» – 5:25

Digital singel (promosingel for Reunion Live) «Paranoid» (konsertopptak frå NEC i Birmingham, Storbritannia, desember 1997) – 3:49 «Psycho Man» (radioversjon) – 4:03 «Psycho Man» (Danny Saber-remiks, kortversjon) – 4:14

Listeplasseringar Vekelister + Vekevise listeplasseringar for «Paranoid» Liste (1970–1971) Høgaste plassering Australske Go-Set National Top 60 18 Austerrike 3 Canada 54 Danmark 1 Frankrike 7 Tyskland 1 Irland 12 Italia 9 Noreg 6 Sørafrikanske Springbok Radio Top 20 3 Sveits 2 Storbritannia 4 USA, Billboard Hot 100 61 USA, Cashbox Top 100 79

+ Listeplassering i 1980 Liste Høgaste plassering Storbritannia 14

Liste (2023) Høgaste plassering

+ Listeplasseringar i 2025 Liste Høgaste plassering Hellas, internasjonal (IFPI) 61 Irland 28 Japan Hot Overseas (Billboard Japan) 10 New Zealand (Recorded Music NZ) 34 Noreg (IFPI Noreg) 48 Polen (Polish Streaming Top 100)Vel veka 25.07.2025–31.07.2025. 46 Portugal (AFP) 175 Russland, strøyming (TopHit) 97 Sverige (Sverigetopplistan) 21

Årslister + Årslisteplassering i 1970 Liste Plass Nederland (Dutch Top 40) 9

+ Årslisteplassering i 2025 Liste Plass USA, Hot Rock & Alternative Songs (Billboard)«Hot Rock & Alternative Songs – Year-End 2025». Billboard, vitja 11. desember 2025. 78

Salstrofé

Coverversjonar Cindy & Bert-versjonen I 1971 spela den tyske slagerduoen Cindy & Bert inn songen som «Der Hund von Baskerville», med ein tekst bygd på Hunden frå Baskerville av Arthur Conan Doyle. Den uventa coverversjonen har mykje Hammond-orgel. I eit fjernsynsprogram stod ein liten pekingesar inne som «hund», medan dansarane vart viste attende til seta sine. Versjonen har vorte ein raritet for samlarar og eit dokument over tidsanda i 1971.

The Dickies-versjonen Den amerikanske pønkrockgruppa The Dickies spela inn songen til debutalbumet The Incredible Shrinking Dickies (1979). Han vart gjeven ut som singel og nådde 45.-plass i Storbritannia.

Megadeth-versjonen Megadeth sin coverversjon av «Paranoid» til hyllestalbumet Nativity in Black: A Tribute to Black Sabbath vart Grammy-nominert i 1995 i klassen beste metalframføring. Sporet endar òg på kjend vis med at trommeslagaren Nick Menza gløymer å avslutte songen og held fram med å spele medan Dave Mustaine ropar namnet hans fleire gonger.

Ettermæle 5. juli 2025 heldt Ozzy Osbourne og Black Sabbath den siste konsertframføringa si, Back to the Beginning. «Paranoid» var den siste songen dei spela. Osbourne døydde 17 dagar etter konserten, 76 år gammal. Band of the Coldstream Guards framførte songen som ei hylling til Osbourne under vaktskiftet ved Buckingham Palace i London den dagen gravferdsfølgjet hans gjekk gjennom Aston i Birmingham, 30. juli.

I populærkulturen I Finland har «Paranoid» same status som «Free Bird» av Lynyrd Skynyrd har i USA: ein song publikum synest det er morosamt å be om på konsert. Same kva band eller musikksjanger det er tale om, kan nokon rope «Soittakaa 'Paranoid'!» («Spel 'Paranoid'!») under konserten.Timo Rautio: Rokatessa roiskuu osa 3 (2004)Walter De Camp: «Sisäpiiri: Walter De Campin tutkimuksia – Extreme-seksin maantiede», City-lehti, 2006, nr. 20, s. 26.

Notar

Kjelder

Litteratur

Bakgrunnsstoff

Kategori:Songar frå 1970 Kategori:Singlar frå 1970 Kategori:Black Sabbath-songar Kategori:Nummer-ein-singlar i Tyskland Kategori:Songar skrivne av Ozzy Osbourne Kategori:Songar skrivne av Tony Iommi Kategori:Songar skrivne av Geezer Butler Kategori:Songar skrivne av Bill Ward Kategori:Vertigo Records-singlar Kategori:Weezer-songar