Technical Ecstasy er det sjuande studioalbumet til det engelske heavy metal-bandet Black Sabbath. Det vart produsert av gitaristen Tony Iommi og kom ut i oktober 1976 på Warner Bros. Records i USA og Canada og på Vertigo Records andre stader.

På albumet freista bandet å eksperimentere og utforske andre musikalske område. Technical Ecstasy har meir varierte og komplekse songar enn dei tidlegare platene, med framtredande bruk av tangentinstrument og effektar. Poppballaden «It's Alright» vert sungen av trommeslagaren Bill Ward og vart den første songen til bandet utan frontfiguren Ozzy Osbourne på vokal. Han kom som singel i november 1976, medan «Gypsy» kom som singel i Nederland i 1977.

Komposisjon og innspeling Etter dei frustrerande rettsstridane som følgde innspelinga av Sabotage frå 1975, valde Sabbath Criteria Studios i Miami til arbeidet med Technical Ecstasy. Albumet førte bandet vidare bort frå undergangen og mørket som hadde kjenneteikna dei tidlegare albuma. Iommi sa at nokre kanskje hadde høyrt bandet i 1970 og tenkte at dei ikkje ville høyre meir, men at dei truleg kunne like den nye musikken.

Dan Epstein skreiv i Guitar World i juli 2001 at innspelinga var svært avslappande for alle utanom Iommi. Han måtte passe produksjonen medan dei andre sola seg på stranda. Iommi forklarte til bladet i 1992 at ingen ville ta ansvar for produksjonen då dei spelte inn i Miami. Ingen ville hente inn ein utanforståande, og ingen ville at heile bandet skulle produsere. Difor overlet dei alt til han.

I omslagsheftet til konsertalbumet Reunion frå 1998 skreiv Phil Alexander at medan bandet sleit med å gjere albumet ferdig, hadde rocken fostra ein ny generasjon ikonoklastar i Sex Pistols, The Clash og The Damned. Brått var Sabbath usikre på den musikalske retninga og vart omtalt som avdanka. Butler forklarte til Uncut i 2014 at ein den gongen måtte freiste å vere moderne og halde følgje, ikkje berre gje ut eit heavy metal-album fordi ein var eit heavy metal-band. Punken var svært stor, og bandet kjende at deira eiga tid var forbi.

Situasjonen vart verre då manageren Don Arden brukte meir tid på ein annan artist han representerte, Electric Light Orchestra. Albumet deira Face the Music frå 1975 var det første dei fekk inn på topp ti i USA. Nokre meinte Iommi tok feil då han ville føre Sabbath i ei ny retning. Mick Wall skreiv i boka Black Sabbath: Symptom of the Universe frå 2013 at dei framtidige millionseljarane innan softrock, Hotel California og Rumours, var like rundt hjørnet. Å tvinge den stilen på Black Sabbath var som å trekkje saueull over ei rustning; det fungerte ikkje og gledde ingen.

I sjølvbiografien I Am Ozzy vedgjekk vokalisten Ozzy Osbourne at han byrja å vurdere å slutte i bandet på denne tida. Han fekk til og med laga ei T-skjorte med «Blizzard of Ozz» på framsida. Samstundes sa Tony stadig i studio at dei måtte låte som Foreigner eller Queen. Osbourne tykte det var merkeleg at banda dei sjølve hadde påverka, no påverka dei. Han skreiv òg at innspelinga i Florida kosta astronomiske summar, og at han mista kontrollen over alkohol- og narkotikabruken under arbeidet med Technical Ecstasy. Då han kom tilbake til England, la han seg til slutt inn ved Stafford County Asylum.

Bassisten Geezer Butler vedgjekk til Guitar World i 2001 at dette var byrjinga på slutten. Bandet styrte seg sjølv fordi dei ikkje stolte på nokon. Alle freista å lure dei, også advokatane dei hadde leigd for å få dei ut av dei juridiske problema. Situasjonen tappa dei, dei visste ikkje kva dei dreiv med, musikken leid, og ein kunne kjenne at alt fall frå kvarandre.

Medan bandet spela inn albumet, arbeidde Eagles med Hotel California i eit nabostudio ved Criteria Studios. Geezer fortalde Uncut i 2014 at dei måtte skrape kokain ut av miksepulten før dei kunne byrje, og meinte Eagles hadde late att om lag eit halvt kilo i pulten. Eagles måtte stanse innspelinga mange gonger fordi Sabbath spela så høgt at lyden kom gjennom veggen.

Musikalske stilar og songar Med Technical Ecstasy freista Black Sabbath å modnast som gruppe og utforske nye musikalske retningar. Songane er meir eklektiske, komplekse og utsmykka enn på dei tidlegare albuma, og studiovirkemiddel og synthesizerar har ein framtredande plass. Greg Prato i AllMusic skildrar det som at bandet flytta seg stadig lenger frå den opphavlege musikalske retninga og byrja å eksperimentere med den kjennemerkelege sludge metal-stilen. Han nemner den funkprega «All Moving Parts (Stand Still)» og den melodiske «It's Alright», sungen av Bill Ward, som døme. Sistnemnde var første gongen Osbourne ikkje hadde hovudvokalen på eit Black Sabbath-spor. Songen er samanlikna med arbeidet til Paul McCartney og Badfinger, og tilhengjarane er usamde om han høyrer heime på albumet. Den framtredande rolla til gjestetangentspelaren Gerald Woodroffe gjennom albumet vart rekna som ei overraskande vending. Steven Rosen i Sounds meinte likevel bidraget hans var utfyllande, og at dei nye synthlydane var fine så lenge han heldt fram i ei støtterolle. Då burde Sabbath-tilhengjarane lett kunne godta han.

Butler har skildra Technical Ecstasy som eit svar på punkrock. Musikkjournalisten Michael Hann var usamd. Sidan albumet vart spelt inn i juni 1976, meinte han at bandet anten måtte ha vore langt framfor utviklinga, eller at Butler tok feil. I eit intervju frå 2021 viste Ward til Technical Ecstasy då han hevda at bandet hadde truverd innan både punk og progressiv rock. Han beundra punken fordi han sjølv kom frå eit valdeleg band, og sa dei aldri laga musikk for å passe inn i noko eller nå ei bestemt målgruppe. Om at Iommi var det einaste medlemmet som var fast bestemt på å arbeide med albumet, skreiv Peter Watts i Uncut at Technical Ecstasy er lyden av Tony Iommi åleine og dregen i fleire retningar samstundes. Watts meinte han ønskte å leggje heavy metal bak seg til fordel for hardrock, samstundes som han nikka til punk og softrock, men framleis lét som typisk Black Sabbath. Resultatet kombinerte sider ved alle dei tidlegare albuma, frå framdrifta i dei første utgjevingane til eksperimenteringa på Sabbath Bloody Sabbath frå 1973, i tillegg til ein rein popsong med Ward på vokal.

Tekstane på Technical Ecstasy tek opp ulike emne. Sjølvbiografien til Tony Iommi, Iron Man: My Journey Through Heaven & Hell with Black Sabbath, fortel at «Dirty Women» handla om prostituerte Butler hadde sett rundt om i Florida. Butler fortalde biografen Mick Wall i 2013 at «All Moving Parts (Stand Still)» handlar om ein transvestitt som vert president i USA, fordi Amerika var eit svært kvinnefiendtleg samfunn på den tida. Som på dei to føregåande albuma eksperimenterte bandet vidare med tangentinstrument og synthesizerar. Musikken var mindre mørk og meir utypisk enn før, særleg på balladane «It's Alright» og «She's Gone».

Trommeslagaren Bill Ward skreiv og song «It's Alright». Først nølte han med å syngje av frykt for å fornærme Osbourne, men Iommi og Butler oppmoda han til å gjere det. I sjølvbiografien rosa Osbourne framføringa. Han meinte Bill hadde ei svært god røyst, og var meir enn nøgd med at Ward song. Songen kom som singel fordi bandet ønskte å nå så langt ut som mogleg og difor hadde bestemt seg for å satse på singelmarknaden, ifølgje Iommi. Guns N’ Roses spela han på konsertalbumet Live Era '87–'93. Songen er òg med i filmen It's Kind of a Funny Story frå 2010.

Plateomslag Hipgnosis utforma omslaget. Osbourne skildra det ein gong som to robotar som har sex på ei rulletrapp. Storm Thorgerson frå Hipgnosis, som fekk hjelp av grafikaren George Hardie, snakka om omslaget med Zoom i 1979.«All About Hipgnosis», Zoom, the International Magazine, nr. 6, New York, 1979. Dei var svært glade i omslaget. Tittelen Technical Ecstasy fekk Thorgerson til å tenkje på noko ekstatisk, ikkje teknisk, og deretter på ekstase i seksuell tyding: ei form for mekanisk samleie som ville vere vanskeleg å framstille. Så såg han føre seg ekstasen ved å forelske seg, kanskje under eit kort møte på ei rulletrapp. Fordi det var «teknisk», vart det to robotar. Den kvinnelege fekk bogar og den mannlege harde, kantete og maskuline linjer. Thorgerson kalla framstillinga stereotyp og ganske sexistisk. Biletet viser kjærleik ved første blikk, men robotane sprutar smørjevæske på kvarandre i staden for å gjere som menneske. Den britiske utgåva hadde eit tosidig innlegg med tekstar og krediteringar.

Turné På den europeiske turneen for Technical Ecstasy i 1977 var AC/DC oppvarmingsband. Tilhøvet mellom bassisten Geezer Butler og rytmegitaristen Malcolm Young i AC/DC var svært anspent. Gitaristen Tony Iommi hugsa ei tung stemning og at dei to slett ikkje kom overeins. Trommeteknikaren Graham Wright og den personlege assistenten til Osbourne, David Tangye, skreiv i boka How Black Was Our Sabbath frå 2004 at problema byrja etter ein tidlegare konsert dei to banda spela i Sveits. Det oppstod ein konfrontasjon i ein hotellbar då Butler tok ein springknivforma kam frå lomma og opna han. Young trudde det var ein springkniv og at Butler retta han mot seg. I Bon Scott-biografien Highway to Hell: The Life and Times of AC/DC Legend Bon Scott skreiv Clinton Walker at Sabbath i 1976 var langt forbi toppnivået, medan AC/DC nærast blåste dei av scena, og at rusmiddelbruken i bandet var omfattande. Graham og Tangye fortalde òg at Ward byrja å køyre frå konsert til konsert i ein leigd Winnebago fordi han var flyredd.

Osbourne slutta ei kort stund etter Technical Ecstasy Tour. Han kom til slutt tilbake på oppfølgjaren Never Say Die!, men bandet erstatta han mellombels med den tidlegare Savoy Brown-vokalisten Dave Walker. Dei skreiv nokre songar med Walker og framførte ein tidleg versjon av det som vart «Junior's Eyes» med han i BBC-programmet Look Hear.

Mottaking

Albumet fekk blanda meldingar. Phil Alexander skreiv i 1998 at sjølv om ihuga Sabbath-tilhengjarar då forsvarte nokre av dei dristige stega på Technical Ecstasy, var det ei forvirra utgjeving som likevel nådde 13.-plassen i Storbritannia, men berre 52.-plassen i USA. I 2001 var Guitar World hardare og kalla albumet kanskje den minst likte utgjevinga frå originalbesetninga. Bandet freista å strekkje lyden i fleire retningar, utan særleg hell i nokon av dei. Bladet kalla «Rock 'N' Roll Doctor» ein dårleg etterlikning av Kiss og avviste «It's Alright» som ein svak popballade i Paul McCartney-stil. Mojo meinte i 2013 at Technical Ecstasy er lyden av Sabbath som freistar å lage ei vaksen og radiovenleg rockeplate. Nokre stader fungerer det, men stort sett ikkje; spor som «Back Street Kids», «Rock 'N' Roll Doctor» og «Dirty Women» tyr til klisjéfylte og dårleg tilpassa rockegrep. Greg Prato i AllMusic var samd i at albumet ikkje heldt nivået til dei fem framifrå første utgjevingane, men rosa «Dirty Women», den funkprega «All Moving Parts (Stand Still)» og den energiske opningssongen «Back Street Kids».

I The Great Rock Discography frå 2006 beklaga Martin C. Strong den lite gjennomtenkte eksperimenteringa og meinte albumet markerte byrjinga på slutten. The Rolling Stone Album Guide frå 2004 skildra Technical Ecstasy som Sabbath-albumet frå 1970-åra ein sjeldnast finn i samlinga til ein hardrocktilhengjar. Plata var ikkje frykteleg, men meldaren undra seg over om nokon i bandet hugsa at dei laga henne. Kanskje var ho eit mislukka forsøk på å få del i boogierock-pengane Ted Nugent tente, eller kanskje bandet hadde gått tomt for krefter. Gitaren til Tony Iommi var det einaste som framleis levde. Watts skreiv i Uncut at punken var på veg, og at Sabbath prøvde å fornye seg med blanda resultat. Rob Michaels meinte i Spin Alternative Record Guide frå 1995 at Technical Ecstasy var langt dårlegare enn Sabbath-platene rundt henne. Han skreiv at den retningslause synthbruken kanskje var teknisk, men at ekstasen berre kom til dei som brukte omslaget som permanent underlag for å rense cannabis.