Kotsjari er ein armensk folkedans som har opphav i det armenske høglandet. I dag blir han dansa av armenarar, medan nærskylde variantar òg finst blant assyrarar, aserbajdsjanarar og pontiske grekarar. Dansen er ei form for ringdans.
Tradisjonelt hadde dei ulike regionane i det armenske høglandet sine eigne variantar av kotsjari, med særmerkte dansesteg og musikalske uttrykk.
Etymologi På armensk blir «kotsjari» vanlegvis forklart som ei samansetjing som bokstaveleg kan forståast som «kom med kneet». Գուճ (gutsj eller goudj) tyder «kne», medan արի (ari) tyder ‘kom’. På aserbajdsjansk tyder «köç» ‘å flytte’ og kan brukast både som verb og substantiv. Som substantiv blir ordet særleg brukt i samband med flyttingane til nomadane. «Köçəri» kan brukast både som adjektiv og substantiv og tyder høvesvis ‘nomadisk’ og ‘nomade’. På pontisk gresk blir namnet «kótsari» knytt til ordet «κότσι» (på pontisk gresk «κοτς»), som tyder ‘hæl’, frå bysantinsk gresk «κόττιον» med same tyding, kombinert med «αίρω», ‘å løfte’. Namnet kan dermed forståast som ‘å løfte hælen’, med tilvising til at hælen blir rekna som ein sentral del av fotrørsla i dansen.
Dansen Musikkforskaren John Blacking skildrar kotsjari som «ein gruppedans der dansarane etterliknar rørsler som hos hoppande geiter. Dansarane står side ved side og held kvarandre i hendene. Tempoet kan variere frå moderat til raskt. Hukande rørsler og rørsler som etterliknar støyt mot ein tenkt motstandar, kan bli etterfølgde av kraftige hopp.»
Armensk kotsjari Armenarar har dansa kotsjari i meir enn tusen år.Kochari // Music encyclopedic dictionary / Yu.V. Keldysh, M.G. Aranovsky, L.Z. Korabelnikova — Great Soviet Encyclopedia, 1990, s. 275. Dansen blir utført både av menn og kvinner og har tradisjonelt hatt eit kraftfullt og markant uttrykk. I nyare variantar har det mellom anna kome til eit såkalla «tremolo-steg», der dansaren ristar heile kroppen. Kotsjari spreidde seg til dei austlege delane av Armenia etter det armenske folkemordet. I 2017 blei den armenske kotsjaridansen ført opp på UNESCO-lista over immateriell kulturarv som treng umiddelbart vern.
Aserbajdsjansk kotsjari I dag blir kotsjari mellom anna dansa i Nakhitsjevan. Folkloregrupper frå områda Sharur, Sadarak, Kangarli, Julfa og Shahbuz framfører dansen, mellom anna i bryllaup. Kotsjari og tenzere blei i november 2018 førte opp på UNESCO-lista over immateriell kulturarv som treng umiddelbart vern, som variantar av den tradisjonelle yalli-dansen.
Pontisk gresk kótsari Pontiske grekarar og armenarar har ei rekkje energiske og kraftfulle dansar med krigersk preg, mellom anna kotsjari.Greece, s. 67 av Paul Hellander, Kate Armstrong, Michael Clark, Des Hannigan, Victoria Kyriakopoulos, Miriam Raphael, Andrew Ston I motsetnad til mange andre pontiske dansar går kótsari i ein jamn taktart på 2/4. Dansen blei opphavleg utført i ein lukka sirkel.
Galleri
Merknadar
Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kotsjari» frå , den 24. september 2026.
Bakgrunnsstoff
Kotsjari-musikk - Armenian sample; Assyrian sample; Pontic sample ;Turkish sample Kotsjaridans - UNESCO video
Kategori:Armensk kultur Kategori:Aserbajdsjansk kultur Kategori:Assyrisk kultur Kategori:Gresk kultur Kategori:Folkedans Kategori:Immateriell kulturarv