Llanos de Moxos, òg kjend som Beni-savannen og Moxos-slettene, er ein tropisk savanneøkoregion i Beni-departementet i det nordlege Bolivia.
Geografi, klima og natur Llanos de Moxos dekkjer eit areal på 126 100 km² i låglandet i det nordlege Bolivia, med mindre delar i nabolanda Brasil og Peru. Det meste av Llanos de Moxos ligg innanfor departementa Beni, Cochabamba, La Paz, Pando og Santa Cruz. Området ligg i det sørvestlege hjørnet av Amazonasbekkenet, og er gjennomskore av ei rekkje elvar som drenerer austsida av Andesfjella. Det lågtliggjande og flate landskapet, saman med nedbøren i regntida og snøsmeltinga i Andes, fører til at opptil halvparten av landområdet vert overfløymt delar av året.
Llanos de Moxos er omgjeve av tropisk regnskog. I nord, vest og sør grensar området til økoregionen sørvestleg amazonsk fuktig skog, medan det i aust grensar til Madeira–Tapajós fuktige skogar.
Klimaet i Llanos de Moxos er tropisk, med tydelege regn- og tørketider. Regntida varer vanlegvis frå desember til mai. Årsnedbøren varierer frå 1300 mm i aust til 2500 mm i vest.
Økoregionen består av ein mosaikk av savannar og våtmarker, med skogkledde øyar og galleriskogar langs elvane. Oversymjingar og brannar er viktige økologiske faktorar.
Den store papegøyen blåstrupeara (Ara glaucogularis), som er kritisk truga, er endemisk for Llanos de Moxos.
Folkesetnad og historie
Llanos de Moxos var eit viktig område for jordbruk i førkolumbisk tid, og ser ut til å ha vore eit tidleg senter for domestisering av plantar. Innbyggjarane bygde omfattande jordbruksanlegg, mellom anna opphøgde åkrar, vegar, kanalar og om lag 4700 skogkledde jordhaugar innanfor eit område på 50 000 km². Fleire av dei domestiserte kulturplantane, mellom anna maniok, squash, jordnøtter, visse chilivariantar og nokre bønnesortar, er genetisk svært nærskylde ville artar som veks i Llanos de Moxos. Dette tyder på at dei vart domestiserte i området. Folket laga dekorert keramikk, vov bomullsstoff og gravla somme stader dei døde i store gravurner. Dei eldste dateringane for kultivering av plantar i området er frå meir enn 8000 år før vår tidsrekning.
Casarabe-kulturen eksisterte i Llanos de Moxos frå om lag 400 til 1400 e.Kr. I denne perioden etablerte han omfattande busetjingar. Årsakene til at kulturen gjekk tilbake, er framleis uklåre, men miljøendringar kan ha spela ei rolle.
Sjølv om europearane kom til Sør-Amerika mot slutten av 1400-talet, byrja dei ikkje å busetje seg i Llanos de Moxos før ca. 200 år seinare. Misjonsstasjonane som jesuittmisjonærar grunnla på 1600- og 1700-talet, utvikla seg etter kvart til mange av dei moderne byane i regionen.
Vern og trugsmål
I 2013 vart Llanos de Moxos utpeikt til eit verna våtmarksområde under Ramsarkonvensjonen. På det tidspunktet var det det største verna våtmarksområdet i verda.
Ei vurdering frå 2017 viste at 96 126 km², eller 77 % av økoregionen, låg innanfor verna område.
Kjelder
Denne artikkelen er ei omsetjing av delar av artikkelen «Llanos de Moxos» frå , den 1. november 2026
Bakgrunnsstoff
Kategori:Økoregionar i Sør-Amerika Kategori:Boliviansk geografi