Viralada (Virelade en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Perimètre deu territòri
Toponimia Las fòrmas ancianas son Villa Lata, en latin, en 1253, Villalata, en latin, en 1273, Wylelade, en occitan, en 1278, Villelate, en 1279, Villa Lada, en 1299, Villa Lada, Villa Lata (locus et parochia ~), en 1307-1317 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 374. Per Dauzat e Rostaing, lo prumèir element de Viralada es lo latin villa, « maine rurau », après lo sègle IV, pui « vilatge », après lo sègle IX, pui « vila », e lo segond es l'adjectiu lata, « larga » Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 722; tots los toponimistas son d'acòrd damb aquera origina, en completant eventualament l'idèa de « larga » per la d'« estenduda ». Una petita dificultat es l'evolucion particulara dau prumèir element e donc la preséncia de -r-. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, explica que -r- ven d'una dissimilacion, devuda a la segonda -l- (de -lada). Mès B. Boyrie-Fénié explica l' -r- per l'evolucion « regulara » de -ll- de villa . S'es una causa segura e coneishuda de tots, es que lo latin villa perdut pro lèu son -l- geminada per gardar una -l- simpla afebliment en contèxte pòsttonic en relacion damb una diftongason (villa > vièla) sovent dispareishuda après per latinisme (vièla > vila). Justament, tots los villa gascons an donat vila o vièla, etc, tots los villa catalans an donat vila, shens cap d'excepcions. Viralada seré donc lo sol lòc qu'auré gardat -l- geminada pro longtemps per que se mudèsse en -r- ! Cau donc acceptar l'explicacion de Negre : Vilalada > Viralada (dissimilacion). L'atestacion de 1278, a una epòca que l'evolucion -ll- intervocalica > -r- èra acabada dempui bèra pausa, auré devut gardar l'eminenta toponimista d'una teoria aberranta.
Istòria
Administracion
Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Podençac; es adara dau canton de Les Landes des Graves (en francés), donc de Las Landas de la Grava.
Demografia
En la populacion qu'èra de abitants.
Lòcs e monuments Personalitats ligadas damb la comuna Véder tanben Comunas de Gironda Ligams extèrnes
Nòtas
Categoria:Bordalés Categoria:Comuna de Gasconha o Categoria:Comuna de Guiana Categoria:Comuna de Gironda Categoria:Comuna de la Grava Categoria:Comuna d'Aquitània (Occitània)