Jean Ferrat, de son nom vertadièr Jean Tenenbaum (Vaucresson, França, 26 de decembre de 1930 - Aubenàs (Vivarés), 13 de març de 2010) foguèt un cantaire (cantautor), musician amai escrivan francés.
Èra lo filh d'un deportat josieu executat a Auschwitz. Del costat de sa maire, es de soca occitana, vist que sa menina, Antoinette Geneix, e son pepin, Pierre Malon, venon d'Auvèrnhe : Antoinette es nascuda en 1851 a Sartiaus, e Pierre es nascut en 1848 a Sant Simon, ont se son maridats en 1876.https://www.rfgenealogie.com/infos/jean-ferrat-les-origines-d-un-poete
Jean Ferrat foguèt politicament engatjat al costat del partit comunista francés mas pas jamai ne foguèt sòci.
Son nom d'artista li ven de la vila occitana de Sant Joan de Cap Ferrat (còsta Niça) que la se descubriguèt mainadòt. En 1964, quita la region parisenca e s'installa en Occitània a Entraigas, en Vivarés. Aquí, i compausa la cançon benlèu la mai coneguda de son repertòri, La montagne (La montanha).
Biografia citacions l'Òme citacions l'Òbra citacions las siás cançons màgers Totas cançons reviradas per en Patric Sans, trobador multifoncions abertzale occi25 px25 pxtalan
De l'autor...
Nuèch e nebla (1963)
thumb|300 px|right
Vint e cent qu'èran de milherats n'èran Nusets e magròts tremolaires dins aquels vagons plombadasses Qu'esquiçavan la nuèch amb sas onglas batentas Qu'èran de milherats vint e cent n'èran Se ne cresián èsser òmes èran sonque de nombres Dempuèi bèl temps fasiá li avián tirat sos dats Tre que la man retomba ne sòbra sonqu'una ombra Se devián jamai pus tornar veire un estiu
La fugida sens briu e sens prèissa del temps Ne subreviure un jorn d'una orada 'ncara a tengut Quantes de torns de ròdas amai aplantadas partenças Que pas jamai n'acaban de destilar l'espèr Li ne disián Jean-Pierre o Natàsha Samuel D'unes pregavan Jès Jehova o Vishnó D'autres pregavan ges mas de qu'enchaut lo cèl Ne volián simplament pus viure de genolhs
N'abastavan cap totes a la fin del viatge Los que si ne tornèron s'aüroses pòdon èsser N'assajan d'oblidar estonats qu'al siu atge Las venas de sos braces li venguèron tan blavas Los alemands gachavan d'als miradors estant La luna se calava coma vautres parièr vos calavetz En s'agachar al luènh en s'agachar defòra Vòstra carn èra tendra pels sius cans policièrs
Çò me dison qu'adara mos mots son fòra mòda Que plan melhor ne val cantar cançons d'amor Que la sang seca aviat en s'adintrar l'istòria Que servís per pas res de prene una guitarra Mas qual fant de chichorla me ne pòt arrestar L'ombra venguèt umana e ne ven uèi d'estivejar Twistejariái los mots los calguèsse twistar Per qu'un jorn los pichons sapiguèssen cu èretz
Vint e cent qu'èretz de milherats n'èretz Nusets e magròts tremolaires dins aquels vagons plombadasses Qu'esquiçavetz la nuèch amb las vòstras onglas batentas Qu'èretz de milherats vint e cent n'èretz
La montanha (1964) thumb|500 px|right|... Entraigas de Vivarés...
Un a cha un daissan país Per se n'anar ganhar la tonha Luènh d'a la tèrra onte naissèron Dempuèi fòrça temps ne somiavan De la vila e dels sius secrets Del formicà e del ciné Los vièlhs n'èra pas cap original Quand s'eissugavan maquinal D'un revèrs de marga las pòtas Mas ne sabián totes e plan Se tuar catla o perdigal E manjar la toma de cabra
Pr'aquò la montanha es tan bèla Cossí se n'imaginar ne podem En tot veire un vòl d'irondonas Que ven just de tardorejar
Amb las mans dessubre'ls sius caps Se n'èran montadas parets paredonas Fins al cimèl de la colina De qu'enchautan e jorns e annadas Dins totes l'arma racejava Noselosa coma un pè de vit Las vits son a córrer en per la forèst Lo vin serà pas mai tirat Qu'èra un vinassàs dels pus òrres Mas te fasiá de centenaris Qu'un tal abondi t'asondava Se ne viravas pas canturla
Pr'aquò la montanha es tan bèla Cossí se n'imaginar ne podem En tot veire un vòl d'irondonas Que ven just de tardorejar
Doas cabras amai d'unes motons Bona una annada l'autra ges E sens vacanças e sens sortidas Las joventas dançar que ne vòlon I a pas res al mond mai normal Que de voler viure sa vida Lor vida ne seràn flics o foncionaris De qué s'esperar sens tròp lagui L'ora de la retirada O cal saber çò que l'òm s'aima E tornat dins son hlm Manjar de pol claufit d'ormonas
Pr'aquò la montanha es tan bèla Cossí se n'imaginar ne podem En tot veire un vòl d'irondonas Que ven just de tardorejar
Ieu ne canti ges per passar lo temps (1965)
Saique benlèu vo'n desagradi En pintrar la realitat Mas se o fau ieu pro desliure Me'n devi ges desencusar Lo mond dubert a ma finestra Que ne tampessi o pas l'aubiaga Se contunha el de m'aparéisser Cossí ne fariái autrament
Ieu ne canti ges per passar lo temps
Lo mond dubert a ma finestra Coma a l'aiga clara lo gaudre Coma al ventre lo nenin per nàisser E nèu la flor de primavèra Lo mond dubert a ma finestra Amb sa dulia sas orrors Amb las siás armas e'ls sius sicaris Amb lo siu bruch la siá furor
Ieu ne canti ges per passar lo temps
Mon Dieu mon Dieu tot o assumir L'odor del pan mai de la ròsa Lo pes de la man que se pausa Testimònia de çò mal d'aimar Lo crit que se confla lo pitre D'un Lorca o un Maiakovskii Dels Poètas que los s'assassinan O lo's tuan perdequé per quales
ieu ne canti ges per passar lo temps
Lo mond dubert a ma finestra Ne trenquessi o pas cap la glaça Se contunha el de m'aparéisser De qué ne voletz ieu i fague Mon còr còr miu se tu t'arrestas Coma piano que lo's desacòrdan Me ne sòbre un sola còrda Per qu'a la fin mon cant clantigue
Ieu ne canti ges per passar lo temps
La libertat es de viatge (1966)
Amb de plumetas blavas De peisses dins son lièch E lo guit garrelàs Que me fa companhiá Amb un trocet de zan Dos mètres de ficela Un còp de ran plan plan Mai un zèst de ma bèla
Tampatz las relhas tampatz las gàbias La libertat es de viatge
Subre l'aire de las gapetas E dels traïns de banlèga Lo temps d'un risolet Ont ne voles e quora o voldràs Amb 'n acordeonet Un chicolonet de vin blanc Amai l'escarpoleta Ai sacatz-me-i dedins
Tampatz las relhas tampatz las gàbias La libertat es de viatge
Amb l'escana-ronhassa Lo paure Harry Cow L'inutil grandaràs E sos cacaracàs Amb lo coniflassàs Los esquicha-perrècs Los oncles cracinaires E los conifletòts
Tampatz las relhas tampatz las gàbias La libertat es de viatge
Amb lo pingoïnàs malve Que's minja los maishants Los pensaires dels uèlhs cappelats Los Sòrre Miá ben pensadors Amb un crocodilàs Que breça los pichons Amb çò indelebil Que maca fins al sang
Tampatz las relhas tampatz las gàbias La libertat es de viatge
Amb zoli zolinets Tos prigonds reindibus Tas palmas lapidus E ton aucelonet Amb ta flamba moreta E la sorga al mitan Amb ieu te'n pregui Dieu E ta man dins ma gàbia
Tampatz las relhas tampatz las gàbias La libertat es de viatge
Amb çò de polit çò de lag Çò de drech mai çò de torsut Amb sopeta de lach E lo res va pas pus Amb d'unes Nom de Dius Amai de noms de flors De noms pichons de fòc Mai d'escaisses de còr
Tampatz las relhas tampatz las gàbias La libertat es de viatge
Ma França (1969)
De planas en forèsts de combèls en serrats D'a la prima per nàisser a tas mòrtas sasons D'ailò tot que'm vivèri fins a çò qu'imagini Quitarai pas jamai d'escriure ta cançon Ma França
Al solelhàs d'estiu que se clina Provença D'al ginestar breton 'ntrò las brugas d'Ardescha D'un quicomet dins l'aire t'a aquel trelusir Aquel gost tot bonaür que m'eisseca las pòtas Ma França
Aquel buf subreliure qu'en delai las frontièras Los pòbles estrangièrs teniá d'embriagats E que n'usurpatz uèi vosautres lo prestigi Ne repond tostemps ela del nom d'en Robespierre Ma França
La del vielh Hugonet tot tronàs d'a l'exili Des mainats de cinc ans carbonièrs dins las minas La qu'amb totas sas mans montèt vòstras usinas La que lo monsur Tièrs diguèt fusilhatz-la Ma França
Picasso ten lo mond al cap de sa paleta D'a las pòtas d'Eluard s'envòlan de colombas N'acaban pas jamai tos artistas profètas Per afortir qu'es ora ne crebe lo malastre Ma França
Las lors voses ne créisson fins a ne far sonqu'una La que tostemps paga ela vòstres crims las vòstras errors En s'emplenar l'istòria e sas fòssas comunas Que ieu canti per sempre la dels trabalhadors Ma França
La que se ne ten d'aur sonque lo siu desvelh Per la lucha testarda d'aquel temps quotidian D'al jornal que vendem de matin lo dimenge A l'aficha pegada sul mur de l'endeman Ma França
Que poge d'a las minas d'a las còlas davale La que dintre ieu canta la bèla la rebèla Se ten l'avenidor quichat dins sas mans finas La de trenta e sièis a seissanta uèch candèlas Ma França
La femna es òme avenidor (1975)
Lo poèta a sempre rason Que vei el mai luènh que l'asuèlh E lo futur es son reialme Fàcias a la generacion nòstra Ieu declari amb Louis Aragon La femna es òme avenidor
Entre çò ancian çò novèl Vòstra lucha a totes nivèls De la nòstra es indevesibla Dins los òmes que fan las leis Se d'unes cantan per ma votz D'autres decretan per la bíblia
Lo poèta a sempre rason Destrusís l'anciana orason L'imatge d'Èva e de la poma Fàcias a las vièlhas malediccions Ieu declari amb Louis Aragon La femna es òme avenidor
Per jasilhar sens patiment Per contarotlar las naissenças De millenaris nos calguèt Se sortissem de l'edat mejana Vòstres sègles d'infinit servatge Pesugàs pesan 'ncara sus tèrra
Lo poèta a sempre rason Que n'anóncia el la florison D'autras amors en son reialme Torna el quilhar la cançon E declara amb Louis Aragon La femna es òme avenidor
Nos caldrà tornar saber viure Amassa escriure un novèl libre Tornar descubrir çò possible Cada causa enfins partejada Tot dins lo parelh va cambiar D'un biais del tot irreversible
Lo poèta a sempre rason Que vei el mai lunh que l'asuèlh E lo futur es son reialme Fàcias a las autras generacions Ieu declari amb Louis Aragon La femna es ome avenidor
D'autres autors...
Potemkin (1965)
thumb|250 px|right|... Aficha originala de Lo cuirassat Potemkin d'en Sergei Mikhailovich Eisenstein...1925
Se me ne sabretz mal se ieu vos disi un mond Que canta al fons de ieu al bruch de l'ocean Se me ne sabretz mal se clantís la revòlta Dins aquel nom que disi al vent dels quatre vents
Suauda suaudeta canta ma memòria Potemkin
N'èran els de marins durs a la disciplina N'èran els de marins n'èran els de guerrièrs E lo còr d'un marin al ventarràs se n'uscla N'èran els de marins sus un grand cuirassat
En per l'ersam t'imagini Potemkin
Se me ne sabretz mal se ieu vos disi un mond Onte lo qu'a talent va èsser fusilhat Lo crim se n'alestís e la mar es prigonda Que fàcias als rebèls montan los fusilhièrs
Es lo miu fraire que lo s'assassinan Potemkin
Mon fraire mon amic mon filh mon camarada Tu ne tiraràs ges sus qual patís o's planh Mon fraire mon amic ieu te fau mon alcade Marin non tires cap sus un autre marin
E virèron sas carabinas Potemkin
Se me ne sabretz mal se ieu vos disi un mond Ont aital se castiga lo que mòrt vòl balhar Se me ne sabretz mal se ieu vos disi un mond Ont n'es pas tostemps l'òm d'al bàndol del pus fòrt
Ara de ser m'aimi la marina Potemkin
(Paraulas d'en Jòrdi Colonjas...)
La joinessa (1965)
Quand tu n'aplaudiràs sul cendrum de l'estadi Los gojats de l'estiu dels tòrses de colors Quand lo't veiràs vibrar vibrejar en l'estrada Qu'en Vilar e'n Planchon sauta-en-bancas i venguèron Quand tu los te veiràs en de nèus penjadissas Escriure en negre e blanc e lo risc e l'esfòrç Mai la mar riulejaira estacada als sius còsses
Alara capiràs alara t'aimaràs La joinessa la joinessa la joinessa
Quand te n'atissaràn aquels risolets pècs Aquels tarrabastals del ser aquels indecents bosinasses Quand te n'afligiràs del jukebox cretinàs De las danças novèlas que tu las danças pus Quand lo monòm pegòt te barrarà camin Torna-te'n suls tius passes te menan a la prima E ne mormolharàs per la que a tu t'escota Que quand fasiái aquò manjavi ieu dètz e sèt ans
Alara capiràs alara t'aimaràs La joinessa la joinessa la joinessa