Otto Eduard Leopold von Bismarck (1 d'abriu de 1815, Schönhausen – 30 de julhèt de 1898, Friedrichsruh) èra un òme politic prussian puei alemand. Foguèt ministre-president de Prússia de 1862 a 1890, cancelier de la Confederacion d'Alemanha dau Nòrd de 1867 a 1871 e cancelier de l'Empèri alemand de 1871 a 1890. Aguèt un ròtle primordiau dins l'unificacion d'Alemanha entre 1864 e 1871. Per sei servicis au profiech dau rèi de Prússia puei de l'emperaire alemand, venguèt còmte de Bismarck en 1865, prince de Bismarck-Schönhausen en 1871 e enfin duc de Lauenburg en 1890.
Fiu d'un paire junker d'una familha prussiana anciana, Bismarck acomencèt sa carriera coma deputat conservator en 1848. Aquò li permetèt de venir un dei caps dau partit conservator prussian. En 1862, dins un contèxte de crisi entre lo rèi Guilhèm I e lei deputats, foguèt nomat cap dau govèrn prussian per defendre lei prerogativas reialas. S'acomodant dau conflicte intèrn entre son govèrn e la majoritat de l'assemblada, sa politica intèrna foguèt marcada per mai d'un succès entre 1864 e 1871 que li permetèron de fondar l'Empèri alemand en 1871 e d'unificar lo país. Gràcias a aquelei succès, poguèt aumentar sa popularitat e devesir la majoritat dei deputats. Leis annadas 1871-1890 foguèron caracterizadas per de negociacions regularas ambé lei deputats per formar d'alianças provisòrias permetent de desvolopar una politica intèrna per renfòrçar l'Empèri. Leis enemics, vertadiers o supausats, dau Reich foguèron donc pauc a pauc atacats amb un succès variable. Lei liberaus foguèron devesits e afeblits. En revènge, catolics e socialistas resistiguèron.
Au nivèu internacionau, après lei guèrras d'unificacion d'Alemanha, Bismarck comprenguèt lei limits de la poissança alemanda e se preocupèt de gardar l'equilibri europèu. Per aquò, son pensament principau foguèt d'isolar França gràcias a un ret d'alianças complèxas amb Àustria-Ongria, Russia, Itàlia e Reiaume Unit. L'Empèri alemand venguèt lo centre de la diplomàcia internacionala de son epòca e l'arbitre dei conflictes europèus.
Pasmens, a partir de 1888, la mòrt de l'emperaire Guilhèm I afebliguèt la posicion dau cancelier. De tensions apareguèron tanben rapidament ambé son successor Guilhèm II desirós de governar Alemanha sensa Bismarck e opausat a son sistèma d'alianças. En 1890, una crisi entre lei dos òmes entraïnèt la demission de Bismarck que se retirèt a Friedrichsruh. I deguèt faciar mai d'un gèst umiliant de part de l'emperaire e venguèt un critic feròç de la politica imperiala fins a sa mòrt.
Jovença e formacion
Contèxte politic alemand a la naissança de Bismarck
thumb|right|Euròpa politica après lo Congrès de Viena (1815).
Quand Otto von Bismarck nasquèt lo 1 d'abriu de 1815 a Schönhausen, lo continent europèu e Alemanha èran a assistir a la fin d'un periòde de vingt-e-tres annadas de guèrra entraïnadas per la lucha còntra l'expansion francesa de la Revolucion de 1789 e de l'Empèri de Napoleon I. Lo 18 de junh de 1815, la batalha de Waterloo marquèt la fin finala de l'epòca napoleonenca e permetèt la formacion d'una organizacion novèla deis estats europèus au Congrès de Viena (novembre de 1814 - junh de 1815). Enemics deis idèas revolucionàrias, lei negociators de Viena adoptèron lo principi de la legitimat dei princes per dessenhar lei frontieras novèlas e refusèron de reconóisser lo principi dei nacionalitats.
En Alemanha, l'aplicacion d'aquelei reglas foguèt estricta car lei sobeirans venceires de Napoleon èran fòrça mesfisants e lo movement patriotic de revòuta còntra lei Francés de 1813 aguèt pas de consequéncias politicas immediatas sus lo traçat dei limits entre estats. De mai, lei vòtes populars de libertat foguèron tanben generalament rapidàment estofats. Enfin, lo pensament dei poissanças principalas de gardar l'equilibri entre elei èra en oposicion a la formacion d'un estat alemand unic. Ansin, lo Congrès de Viena reconoguèt trenta-e-nòu estats reünits dins una Confederacion Germanica plaçada sota la presidéncia de l'emperaire d'Àustria. Franfort èra lo sèti de la Dieta d'aquela Confederacion.
Pasmens, se la Confederacion Germanica respectava teoricament la sobeiranetat de sei membres, leis inegalitats entre leis estats alemands e la rivalitat entre Àustria e Prússia demorèron. Ansin, la Confederacion venguèt un otís diplomatic au servici dau mantenement dei rapòrts de fòrça entre estats alemands e especialament entre sei doas poissanças principalas qu'èran tanben de poissanças continentalas. Òr, en 1815, la populacion de Prússia èra d'ara endavant quasi egala a la populacion alemanda d'Àustria. A partir de la fin dau decenni, venguèt lo motor economic d'Alemanha e Prússia poguèt crear en 1834 una union doaniera, dicha Zollverein, ambé la màger part deis estats alemands levat de l'Empèri austrian. D'efèct, l'economia d'aqueu darrier èra tròp febla per rivalizar e lei caps austrians crenhèron d'aumentar l'instabilitat de l'Empèri dins lo cas d'una intrada de Vièna dins aquela union. Dins leis annadas 1840, aquela union permetèt ai Prussians d'equilibrar — encara parcialament — lo rapòrt de poissança amb Àustria dins l'espaci alemand e va favorizar lo raprochament entre Prússia e d'autreis estats alemands.
Jovença
thumb|right|Retrach de Johanna von Bismarck en 1857.
Bismarck nasquèt dins una familha de Junker. Lei Junker èran d'aristocratas terrens e ruraus que formavan la basa dau reiaume prussian, especialament gràcias a sei ròtles d'oficièr dins l'armada o de foncionari dins l'administracion auta. Ansin, lo paire d'Otto, Ferdinand von Bismarck (1771-1845), aviá realizat una carriera militara d'oficièr fins a 1795 avans de se retirar dins son tenement a Schönhausen. Aquela familha èra implantada dins la region de Brandenborg dempuei lo sègle XIII. Pasmens, avans Otto, foguèt totjorn limitada ai ròtles subltèrns. De son caire, la maire de Bismarck, Wilhelmine Mencken (1789-1839), veniá d'una familha de la borgesiá de Berlin e representava donc la classa sociala en ascension au sègle XIX.
Dins aquò, la vida rurala agradava gaire Wilhelmine. En 1822, obtenguèt que la familha passèt una partida de l'annada a la vila. Aquela annada, Otto, destinada a una carriera dins l'administracion o la diplomàcia per son maire, acomencèt de frequentar l'Institut Plamann de Berlin. Son fiu gardèt una remembrança fòrça marrida qu'aquel endrech. Aquò vendriá la fònt de relacions marridas ambé sa maire. Pasmens, de 1827 a 1832, Otto contunièt son percors acedemic e venguèt bachelièr. Aqueleis estudis foguèron pas marcadas per de resultats excepcionaus e Bismarck o qualificarà per la seguida de « normau ». D'un biais logic, lei relacions ambé son paire foguèron bònas renfòrçant l'identificacion de Bismarck a la classa dei Junker e a la vida rurala. De mai, coma son paire, èra aquistat ai valors de la monarquiá prussiana maugrat lo fach que Bismarck reconoguèsse una simpatia per leis idèas republicanas durant sa jovença.
Après son bachelierat, Bismarck intrèt ai Universitats de Göttingen puei de Berlin. Chausiguèt lo drech coma matèria principala, ço qu'èra lo camin normau per preparar una carriera administrativa. Levat dei cors d'istòria dau professor Arnold Heeren, èra pas un estudiant assidú. Pasmens, capitèt d'obtenir son diplòme en 1835. Durant aqueleis annadas, rescontrèt tanben l'estudiant estatsunidenc John Lothrop Motley que vendriá per la seguida un istorian e un diplomat famós e lo còmte e futur scientific Alexander von Keyserling. Demorèt amic ambé lei dos òmes.
Après 1835, acomencèt una carriera dins l'administracion judiciària a Aquisgran. Pasmens, quitèt aquela vila per seguir la familha de sa promessa anglesa Isabelle Lorraine-Smith. Après la rompedura d'aquela relacion, tornèt dins l'administracion a Potsdam e passèt una annada dins lei fòrças armadas de Prússia. Pasmens, en 1839, a la mòrt de sa maire, son paire cridèt Otto e son fraire ainat per s'ocupar deis afaires dau tenement. A la mòrt de Ferdinand en 1845, lei bens de la familha èran ja partejats entre seis eiretiers. Otto recebiguèt lei tenements de Schönhausen e de Kniephof. Bismarck poguèt donc tornar trobar lo mòde de vida dei Junker e s'ocupèt ambé succès de restablir la prosperitat de sei bens. A la fin d'aqueu periòde, faguèt un rescòntre decisiu ambé lo parèu Moritz von Blanckenburg e Maria von Thadden. D'efèct, faguèt la conoissança de sa futura frema, Johanna von Puttkammer, dins lo ceucle de relacions dau parèu. Se mariguèron lo 28 de julhèt de 1847. Puei, l'influéncia de Maria e sa mòrt de malautiá entraïnèron sa conversion religiosa. D'efèct, se Bismarck èra ja protestant durant sei premiereis annadas, sa fervor èra alora fòrça limitada, ço que va rapidament cambiar après lo decès de son amiga.
La Revolucion de 1848 e lo començament de sa carriera politica
Afaires intèrns de Prússia
thumb|right|Representacion dau succès dei revolucionaris a Berlin durant lei jornadas dei 18 e 19 de març de 1848.
Dins leis annadas 1830 e 1840, se desvolopèt un corrent nacionalista dins leis estats alemands. En Prússia, aqueu movement se conjuguèt ambé d'aspiracions liberalas. L'actitud ambigua dau rèi Frederic Guilhèm IV — favorable a una representacion tradicionala deis interés de la populacionEs a dire basat sus lo drech divin. mai non a una monarquiá constitucionala — l'encoratjèt e permetèt d'unificar l'oposicion. En abriu de 1847, lo rèi deguèt donc reünir una dieta per assaiar de la neutralizar gràcias a un partiment dei poders fòrça favorable au rèiLa dieta aviá solament lo drech de votar d'impòsts o d'emprunts novèus. Tot lo rèsta (convocacion, frequéncia dei discussions...) èra dirigit per Frederic Guilhèm IV..
Gràcias a l'influéncia de seis amics protestants, Bismarck capitèt de venir deputat d'aquela dieta. I foguèt rapidàment remarcat per son talent d'orator e sei posicions fòrça conservatritz. D'efèct, Bismarck s'ataquèt dirèctament ais idèas liberalas per defendre lei drechs de la Corona e leis interés de l'aristocràcia. Durant lei dos mes d'existéncia de la dieta, Bismarck venguèt donc un pòrtaparaula conegut dei faccions conservatritz e foguèt tanben remarcat per lo rèi de Prússia. En junh de 1847, dins lo corrent d'un viatge a Venècia, Frederic Guilhèm IV invitèt Bismarck a manjar per lo regraciar de son sostèn. Aquò permetèt a Bismarck d'intrar dins lei ceucles conservadors pròches dau poder.
Pasmens, l'onde revolucionària de 1848 entraïnèt au contrari son alunchament. D'efèct, après la fugida dau rèi de França, la pression populara entraïnèt la fin dau regime de Meternich a Viena lo 13 de març de 1848. Aquò representava un succès major per lei liberaus europèus e la màger part deis estats conoguèron de periòdes de trebols revolucionaris. En Alemanha, acomencèron en Renània e regardèron Berlin a partir dau 18 de març. Lei generaus prussians assaièron de reprimir lo movement e una batalha saunosa comencèt. L'endemans, en fàcia dau bilan dei combats (mai de doas centenaus de mòrts), Frederic Guilhèm IV acceptèt d'adoptar una politica pus liberala e de reünir tornarmai la dieta. Un ministèri liberau foguèt format e Frederic Guilhèm IV annoncièt son sostèn a la libertat d'Alemanha durant la ceremonia d'omatge ai victimas dei combats.