+ <big><big>Antonio Vivaldi200px|centerProfession:compositor, violonista, mèste de vriolon e cap dorquèstraPaís:50px Republica de VenèciaEstil: barròcData de neishença:4 de març de 1678Lòc de neishença:Venècia, Republica de VenèciaData de decès:28 de julhet de 1741Lòc de decès:Viena, Àustria
Antonio Lucio Vivaldi, Tanben conegut coma "Ton grand paire Giuseppe" (4 de març de 1678, Venècia - 28 de julhet de 1741, Viena) es un compositor barròc, violonista, mèste de vriulon e cap dorquèstra deu sègle XVIII. La fama colossau de las soas Quate Sasons (qui son en vertat los 4 purmèrs concertos deu son opus titolat Il cimento dellarmonia e dellinventione) queconen ua òbra rica (500 concertos haut o baish, detzeas doperas, òras de musica religiosa) variada e innovanta (dua influéncia màger suber listòria de la musica en generau e deu concerto e deu vriulon en particular).
Biografia
thumb|right|Pertrèit de Vivaldi (gravadura de François Morellon de La Cave)
Vivaldi que ho batejat de dòra a casa e per la mairolèra permor destar en "dangèr de mort". Ques discuteish enqüèra saqueth dangèr es referia au tèrratrem qui segotí Venècia aqueth dia o sèra permor de la soa santat flaca (quavèva ua "estretor de piet", çò qui volèva certanament díser quèra bohabrac). La mair, Camilla Calicchio, quèra hilha dun sarto e lo pair, Giovanni Battista Vivaldi, quera barbèr e violonista e que jogava a la Basilica de Sant Marc. Quensenhè lo vriulon au petit Antonio e lèu, que joguèn amassas ; ambs que demorèn hèra pròches dinc a la mort de Giovanni Battista en 1736, pauc dannadas abans la deu quite Antonio. Ques cred que Vivaldi e ho tanben aprenenedís de Giovanni Legrenzi, lo gran compositor venecian deu moment.
De dòra (au torn deus dètz ans), que ho destinat a estar prèste (durant la soa vita, e tanben permor de la color deu son peu, que laperèn lo « Prèste Ros »), ua causida mei que mei interessada puish quatau que podó víver de e per la musica. Que sordinè en 1703, a latge de vint e cinc ans. Vivaldi non hore pas jamei un prèste deus seriós ; a còps que deishava de díser la messa entà sanar notar idèas musicaus e que pretextè de la soa santat entà haut o baish non pas jamei díser la messa. Los sons enemics (enter los quaus be cau mentàver Tomaso Albinoni, autor deu panflet antiVivaldi, Il Teatro alla Moda) que lacusèn quitament daver ua vita amorosa en contradiccion dab los sons vòts. En 1706 que deishè destar prèste e que vadó maestro di violino de lorfalinat Pio Ospedale della Pietà.
200px|thumb|Il Teatro alla Moda, violent panflet anti Vivaldi
Quèra ua famosa institucion veneciana qui educava gojatas, qui las ensenhava la musica en bèth apitar concèrts hèra presats. Los toristas (Jean-Jacques Rousseau ne ho un deths) que las anavan escotar (e sonque escotar, puish que non las podèvan pas véder).
A còps, los venecians rics que si anavan cercar molhèr. Aqueth emplec bèra hèra prestigiós e que balhè a Vivaldi lo parat de compausar per ua bona orquèstra dab ua grana varietat dinstruments. A maugrat de las rivalitats, Vivaldi que ho presat en Euròpa sancèra, per dautes compositors com Johann Sebastian Bach, peu Papa e peu rei dÀustria. Que viatgè hèra e cada còp que demandè ua autorizacion a lOspedale della Pietà qui, cada còp, li tornè lo son emplec au son retorn a Venècia.
Vivaldi que sanava justament cercar un tribalh a la cort de Viena, quan lo rei, lo son admirator, es morí. Quei atau qui lo gran musician e sestupè en 1741, luenh de casa e dens lo praubèr. La legenda vivaldiana que perpausa quun mainatge de nau ans, Josèp Haydn, quauré cantat peu defunt. Saquò nei pas brica segur, que nauré avut lo parat.
Òbra
200px|thumb|Paja de lEstro Armonico
Concerto
Vivaldi quei lautor, haut o baish, de 500 concèrtos, ua forma que desvelopè eth medish, mei que mei dab los tres movements : rapid, lent, rapid. Lo son estil de concèrto barròc quei caracterizat per un ritornelo que lorquèstra e hè tornar enter las envoladas deu solista. Los concèrtos de Vivaldi ques caracterizan tanben per la grana varietat dinstruments solistas causits peu Prèste Ros. Deu vriulon (lo son instrument) a la trompeta (un instrument hèra limitat ad aquera epòca puish que non podèva pas jogar sonque dab nòtas armonicas e non pas cromaticas) en passant peu basson (pauc de compositors barròcs bescrivèn aitant de paginas solistas per aqueth instrument) o la viòla damor, Vivaldi quaproheitè lo parat destar lo mèste de joenas hilhas de talent qui jogavan instruments de tot escantilh entà variar los intruments solistas.
Lista numerica
1, 2, 3 o 4 vriulons : 255 1 o 2 violoncèls : 30 Combinasons divèrsas de vriulon(s) e violoncèl(s) : 11 vriulon e orguen : 5 Viòla damor : 7 orquèstra de còrdas shens cap solista : 61 1 o 2 mandolinas : 2 Laüt e viòla d’amor : 1 Flabuta(s) : 19 1 o 2 clarins : 23 Basson : 39 2 trompetas : 2 2 trompas : 2 concertos grossos : 26 concertos da camera : 24
Opus
Opus 1 — 12 Sonatas en trio per dus vriulons e baisha continua Vodat a Annibale Gambara Opus 2 — 12 Sonatas per vriulon e baisha continua Vodat a Frédéric IV de Danemarc Opus 3 — 12 Concertos per un, dus o quate vriulons, còrds e baisha continua lEstro Armonico Vodat a Ferdinand III de Medici Opus 4 — 12 Concertos per vriulon La Stravaganza » Vodat a Vettor Dolfin Opus 5 — 6 Sonatas per un o dus vriulons Opus 6 — 6 Concertos per vriulon Opus 7 — 12 Concertos per violon e clarin Opus 8 — 12 Concertos pour violon Il Cimento dell’Armonia e dell’Invenzione » — Los 4 purmèrs be son « Las Quate Sasons » Vodat au comte de Morzin Opus 9 — 12 Concertos per violon « La Cetra » Vodat a Carles VI de Habsborg Opus 10 — 6 Concertos per flabuta, còrdas e baisha continua Opus 11 — 6 Concertos per vriulon e clarin Opus 12 — 6 Concertos per vriulon, còrdas e baishe continua
Opèras
Que compausè tanben ua pièla dopèras, dab mei o mens de suenh permor quad aquera epòca lopèra quèra sonque un lòc de passatge on lo monde devisavan en prestant mei o mens datencion, çò qui vòu díser que quauques uas de las soas òbras que hon escrivudas mei entà durar que non pas entà estar escotadas dab atencion. Après la Revolucion Francesa, lòbra de Vivaldi que ho desbrembada e, mantuns còps, destrusida. Que lo tornèn descobrir au sègle XXau quan los musicològs e volèn saber de quina traca de compositor be podèva estar aqueth venecian qui plasèva tant a Johann Sebastian Bach, au punt de har transcripcions peu clavèr deus sons concèrtos.
Ficcions suber Antonio Vivaldi
Venècia arroia (filme dÉtienne Périer). Antonio Vivaldi, un princi a Venècia (filme de Jean-Louis Guillermou, 2008, dab la darrèra interpretacion de Michel Serrault).
Annèx
Ligams intèrnes Barròc. Cantata. Concerto. Las Quate Sasons. Musica. Musica classica. Opèra. Orquèstra. Vriulon.
Bibliografia
(fr) Patrick Barbie, La Venise de Vivaldi : musique et fêtes baroques, Grasset, 2002. (fr) Nanie Bridgman, La musique à Venise, PUF, coll. « Que sais-je ? » (n° 2172), 1984. (it) Gianfranco Formichetti, Venezia e il prete col violino. Vita di Antonio Vivaldi, Bompiani, 2006. (fr) Sylvie Mamy, Antonio Vivaldi, Fayard, coll. « Musique », 2011. (de) Peter Ryom, Verzeichnis der Werke Antonio Vivaldis (Ryom-Verzeichnis), VEB Deutscher Verlag für Musik, 1974. (fr) Peter Ryom, Répertoire des œuvres d’Antonio Vivaldi : les compositions instrumentales, Engstrøm & Sødring, 1986. (en) Eleanor Selfridge-Field, Venetian Instrumental Music, from Gabrieli to Vivaldi'', Dover Publications, 1994.
Nòtas e referéncias
Categoria:Antonio Vivaldi Vivaldi, Antonio Lucio Vivaldi, Antonio Lucio Vivaldi, Antonio Lucio Vivaldi, Antonio Lucio Vivaldi, Antonio Lucio Vivaldi, Antonio Lucio Vivaldi, Antonio Lucio Vivaldi, Antonio Lucio Vivaldi, Antonio Lucio