Akira Kurosawa (Kurosawa Akira del sieu nom vertadièr, segon l'us tradicional millenari nipon d'emplec dels noms pichons e d'ostal, nascut a Tòquio en 1910 e defuntat idem en 1998), es un immens cineasta (realizator, scenarista, productor) japonés. Biografia

Jovença e formacion

Enfança e educacion

Akira Kurosawa nasquèt lo 23 de març de 1910 a Tòquio. Son paire, Isamu Kurosawa (1864–1948), èra lo descendent d'una familha de samorais de la Prefectura d'Akita. Èra director de l'escòla segondària de l'Institut d'Educacion Fisica de l'armada. Sa maire, Shima Kurosawa (1870-1852), èra la descendenta de marchands originaris d'Osaka(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, pp. 14-15.. Akira Kurosawa èra lo darrier fiu dau pareu qu'aguèt un totau de sèt enfants. Isamu Kurosawa considerava la cultura occidentala coma un element fondamentau de l'educacion, çò que permetèt a son fiu de descubrir lo cinèma tre 1916(en) Akira Kurosawa, Something Like an Autobiography, Vintage Books, 1983, pp. 5-7.. Pasmens, estudièt tanben d'arts tradicionaus de Japon coma la calligrafia e lo kendo(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, p. 16..

L'enfança d'Akira Kurosawa foguèt tanben fòrça influenciada per son fraire Heigo, nascut en 1906. D'efiech, après aver mancat l'examen d'intrada au licèu, se concentrèt sus la literatura estrangiera. Dins leis ans 1920, Heigo Kurasawa venguèt benchi, es a dire comentator de films muts. Aquò permetèt a Akira Kurasawa de descubrir mai lo cinèma, lo teatre e lo circ(en) Akira Kurosawa, Something Like an Autobiography, Vintage Books, 1983, pp. 72-74 e 82.. En parralèl, assaièt de venir pintre d'estil occidentau, mai capitèt mau. Après l'aparicion dau cinèma parlant, Heigo Kurasawa aguèt de dificultats financieras e son fraire deguèt s'entornar en cò de sei parents. Finalament, Heigo se suicidiguèt en junh de 1933 amb sa femna. Quatre mes pus tard, moriguèt tanben lo fraire ainat d'Akira(en) Akira Kurosawa, Something Like an Autobiography, Vintage Books, 1983, p. 84..

L'aprendissatge dau cinèma

En febrier de 1936, Kurosawa obtenguèt un pòste d'assistent realizator au sen de l'estudiò de cinèma « Photo Chemical Laboratories » (PCL) que vendrà pus tard l'estudiò Toho. Per aquò, aguèt lo sostèn dau realizator Kajiro Yamamoto (1902-1974) qu'èra estat interessat per lei concepcions cinematograficas de Kurosawa(en) Akira Kurosawa, Something Like an Autobiography, Vintage Books, 1983, pp. 89-93(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, p. 25.. Durant cinc ans, lei dos òmes trabalhèron sus 17 films, çò que permetèt a Kurosawa de desvolopar son talent e de passar de « tresen assistent » a « cap assistent realizator »(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, pp. 29-30.. Pasmens, Kurosawa trabalhèt tanben amb d'autrei realizators. Aqueu trabalh d'assistent li permetèt Kurosawa de participar a l'elaboracion dei scenas e a la chausida dei luòcs de filmatge. En parallèl, estudièt l'acabament dei scenarios, lei repetiticions, l'esclairatge, lo doblatge, lo montatge e la direccion de la segonda còla(en) James Goodwin, Perspectives on Akira Kurosawa, Nòva York/Toronto, G. K. Hall, 1994, p. 40..

Mai Kurosawa comprenguèt subretot l'importància dau scenario per lo realizator(en) Akira Kurosawa, Something Like an Autobiography, Vintage Books, 1983, p. 103.. Ansin, venguèt autor de scenario e obtenguèt un premier succès amb Lo Trionf deis Alas de Satsuo Yamamoto en 1942. Kurosawa contunièt d'escriure de scenarios per d'autrei realizators fins ais ans 1960 car aquela activitat èra fòrça lucrativa(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, pp. 657-707..

De la guèrra a la reconoissença internacionala

Lo cinèma de guèrra

thumb|right|Aficha de La Legenda dau grand judo, premier film de Kurosawa.

A partir de 1941, Kurosawa assaièt de trobar un scenario per començar sa carriera de realizator. A sa demanda, Toho crompèt lei drechs d'adaptacion d'un roman de Tsuneo Tomita (1904-1967)(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, p. 39.(en) Akira Kurosawa, Something Like an Autobiography, Vintage Books, 1983, pp. 121-123. Aquò menèt a La Legenda dau grand judo qu'es lo premier film de Kurosawa. Pasmens, deguèt copar 18 mn de son òbra per contentar la censura. Puei, Kurosawa s'interessèt ais obrieras en temps de guèrra. Sortiguèt ansin un film de propaganda, Lo pus bèu, qu'es una mena de documentari centrat sus una còla d'obrieras d'una usina de lentilhas destinadas a un usatge militar.

Durant lo filmatge, Kurosawa rescontrèt l'actritz Yoko Yaguchi (1921-1985). Lei dos se maridèron lo 21 de mai de 1945 e lo pareu aguèt dos enfants : Hisao Kurosawa nascut en 1945 e Kazuko Kurosawa nascuda en 1954. En parallèl, Toho demandèt una seguida a La Legenda dau grand judo, çò que donèt La Nòva Legenda dau grand judo qu'es considerat coma un film marrit e pauc personau(en) Akira Kurosawa, Something Like an Autobiography, Vintage Books, 1983, pp. 135-137(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, pp. 135-137.(en) Donald Richie, The Films of Akira Kurosawa, Berkeley, University of California Press, 1999, pp. 24-25.. Puei, Kurosawa filmèt Leis òmes que trepejèron la coa dau tigre, un film amb un pichon budget que foguèt blocat tant per la censura japonesa que per la censura estatsunidenca après la capitulacion nipona en setembre de 1945(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, pp. 660-661..

Lei trabalhs d'après guèrra

Après guèrra, Kurosawa foguèt fòrça inspirat per leis ideaus democratics. Ansin, sortiguèt Regrèti ren de ma jovença que presenta l'istòria d'una joventa que cèrca sa plaça dins un contèxte de crisi politica. Lo film recebèt un acuelh mitigat de part de la critica, mai foguèt un succès popular(en) Donald Richie, The Films of Akira Kurosawa, Berkeley, University of California Press, 1999, p. 37.(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, pp. 70-79.. Sei films seguents contunièron de s'inspirar dei transformacions de la societat japonesa novèla. En 1948, realizèt l’Àngel ebri que foguèt son premier succès internacionau en contant l'istoria d'un mètge assaiant de sauvar un yakuza tocat per la tuberculòsi. De mai, aqueu film li permetèt de descubrir l'actor Toshiro Mifune (1920-1997) que tenguèt regularament de ròtles importants dins sei films seguents.

De 1949 a 1950, Kurosawa sortiguèt quatre films que foguèron de succès a l'excepcion d’Escandòl que maucontentèt lo realizator eu meteis(en) Donald Richie, The Films of Akira Kurosawa, Berkeley, University of California Press, 1999, pp. 65-69.. En revènge, sa darriera òbra dau periòde, Rashomon, es desenant considerat coma lo premier succès internacionau dau cinèma japonés(en) Wheeler Winston Dixon e Gwendolyn Audrey Foster, A Short History of Film, Rutgers University Press, 2008, p. 203.(en) Catherine Russell, Classical Japanese Cinema Revisited, Bloomsbury Publishing, 2011.. En particular, ganhèt l'Oscar dau melhor film estrangier en 1952.

La reconoissença internacionala

De 1952 a 1966, Kurosawa conoís un periòde de succès que li permetèron de venir un estar dau cinèma mondiau e d'influenciar fòrça realizators dins lo mond. Aquò comencèt amb Viure que cònta l'istòria d'un foncionari tocat per un cancèr qu'assaia de trobar un sens a sa vida(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, pp. 155-167.. Pasmens, Kurosawa chausiguèt un ton satiric per tractar son subjècte en plaça dau sentimentalisme. Dos ans pus tard, sortiguèt Lei Sèt Samorais qu'es sovent considerat coma lo melhor film de l'istòria dau cinèma japonés(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, pp. 170-191.(en) Joan Mellen, Seven Samurai (BFI Classics), Londres, British Film Institute, 2002, p. 6.(en) Donald Richie, The Films of Akira Kurosawa, Berkeley, University of California Press, 1999, pp. 97-108..

Lei tres films sortits après Lei Sèt Samorais son desenant considerats coma de classics, mai que rescontrèron un succès limitat a sa sortida(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, pp. 214-223, 230-239 e 239-246.(en) Stephen Prince, The Warrior's Camera : The Cinema of Akira Kurosawa, Université de Princeton, 1999, pp. 142-149, 149-154 e 159-170.. Lo premier, Viure dins la paur de 1955, cònta l'istòria d'un industriau japonés que vòu emigrar en Brasil car aviá paur d'una ataca nucleara còntra Japon dins lo cas d'un conflicte dirècte entre Estatsunidencs e Sovietics. Foguèt la premiera revirada comerciala de Kurosawa. Lo segond, lo Castèu de l'aranha sortit en 1957, es una adaptacion de la pèça Macbeth jogada segon lei règlas dau teatre japonés. Remborsèt just just son budget. Enfin, la Baudralha, tanben comercializat en 1957, es una adaptacion d'una pèça de l'escrivan rus Maxim Gorki. Après aquelei reviradas economicas, Kurosawa reagiguèt amb La Fortalesa esconduda que foguèt un succès critic e popular e qu'inspirèt lo Star Wars de George Lucas(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, pp. 253-264.(en) Donald Richie, The Films of Akira Kurosawa, Berkeley, University of California Press, 1999, pp. 134-139..

En 1959, per aver mai de libertat creativa, Kurosawa creèt una companhiá de produccion comuna amb Toho(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, p. 298.. Aquò marquèt lo començament d'un periòde de succès que durèt fins a 1965. Lo premier foguèt, en 1960, Lei salòps dòrman en patz que descriu lo percors d'un òme dins una companhiá corrompuda per i trobar lei responsables de la mòrt de son paire. Un an pus tard, sortiguèt Lo gardacòrs que cònta l'istòria d'un samorai entraïnant una guèrra entre dos clans per liberar una vila d'aqueu conflicte. Aqueu film èra lo succès comerciau pus important de Kurosawa e inspirèt mai d'una imitacion, compres Per una ponhada de dolars de Sergio Leone(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, pp. 301-313.(en) Mitsuhiro Yoshimoto, Kurosawa : Film Studies and Japanese Cinema, Duke University Press, 2000, pp. 289-292.. Pasmens, aqueu succès foguèt passat tre 1962 amb Sanjuro que repren l'eròi dau Gardacòrs dins una autra istòria(en) Stuart Galbraith IV, The Emperor and the Wolf : The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, Faber and Faber, 2002, pp. 324-329.(en) Mitsuhiro Yoshimoto, Kurosawa : Film Studies and Japanese Cinema, Duke University Press, 2000, pp. 293-296.. Puei, venguèron Entre lo cèu e l'infèrn e Barbarossa en 1963 e en 1965.

Lo periòde hollywoodian