Arbàs o Arbast (Arbas en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn. Perimètre deth territòri
Toponimia Era prononciacion qu'ei [ar'bas] a Gantiás contributor Alaric, mai de 2026. Henri Castillon d'Aspet, ath sègle XIX, qu'associava Arbàs damb eth nom de pòble celtic eths Arevaci. Mès que vivián ath centre dera peninsula Iberica. Que pòt s'agir d'un rencontre d'azard. Segon Dauzat, Arbàs que ven deth nom gallic d'òme *Arbatius, inatestat Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 328, a Graix. Segon Negre, Arbast que ven deth gascon arbast, « atraçadis, maishant forratge, maishanta pastura » Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, volume II, n° 21 134. Negre qu'a pescat aqueth apellatiu dens eth diccionari Palay, mès era sua acceptabilitat toponimica qu'ei vesia de zerò. Xavier Delamarre qu'accèpta mei o mensh era proposicion de Dauzat. Er etime que pòt estar *Arbacion o *Arbation (ara derivacion neutra singulara). Arbacus qu'ei atestat e que i a tanben un nom de lòc Arbatilicum Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 55, 285, 324. On an trobat eth -t finau ? Qu'ei absent deth repertòri toponimic de Patrici Pojada. Se era justificacion ei Negre, en cau pas téner compte. Un document (ribagorçan ?) de 1010-1035 que cita noms probablament palhareses, dont un Arbas : comit(atu) Paliarense... Ovorte... Tobes... collo de Arbas.... Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. II, p. 216 https://oncat.iec.cat/visor-oncat/?volum=II&pagina=216&terme=ARB-&columna=b&linia=43. Joan Coromines non ditz arren d'aqueth nom desparegut (e non li incombeish) mès eth paisatge toponimic de Palhars que horneish ua hòrta suspicion d'origina basca.
Istòria Pendent er Ancian Regime, Arbast qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Pàmias. Eth vocable dera glèisa qu'ei Nòsta Dauna. Tanlèu 1790, Arbast qu'èra deth canton d'AspèthDictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 2 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html.
Administracion
Abans era refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, era comuna qu'èra deth canton d'Aspèth; qu'ei ara deth canton de Banhèras de Luishon.
Demografia
En era populacion qu'èra de abitants e era densitat qu'èra de ab/km².
Lòcs e monuments thumb|250px|Autar votiu dedicat ath diu Sheis Arbes, conservat ath Musèu Sent Raimond, descobèrt a Arbàs
Personalitats ligadas damb era comuna
Véser tanben Comunas de la Nauta Garona
Ligams extèrnes
Nòtas
Categoria:Comuna de Comenge Categoria:Comuna de la Nauta Garona