L'inconscient (de in-, prefixe privatiu, e conscient, compausat del prefixe con-, « amb », e de scientia, « lo saber ») es un concèpte de psicologia que designa l'activitat psiquica se debanant fòra de l'esfèra conscienta dins l'esperit d'un individú.
Seguent los domènis e los punts de vista teorics, un desir subconscient, una percepcion subliminala, una actitud o un prejutjat implicit, un aprendissatge procedural, poiriá esser designats coma « inconscient ».
L’inconscient es lo concèpte central de la psicanalisi, son objècte d’estudi e de practica.
Istòria Occurréncia del tèrme
La primièra occurréncia del tèrme — coma non conscient — que s'encontrèt es en lenga anglesa. Ven d'un jurista anglés, Henry Home Kames, en 1751Elisabeth Roudinesco e Michel Plon, Dictionnaire de la psychanalyse, ed; Fayard, París, 2011, coll: La Pochotèque, ed: 1997 isbn 978-2-253-08854-7 p.731. Puèi, es un escrivan soís que l’introduguèt dins la lenga francesa, Henri-Frédéric Amiel vèrs 1860 al sens de vida psiquica inconscienta.
Conceptualizacion del tèrme: de la filosofia cap a la neurosciéncias
La filosofia a partir de l'Antiquitat interessèt a una activitat que poiriá escapar a la consciéncia mas foguèt al sègle XVII que Descartes, amb lo cogito, conceptualizèt l'oposicion entre la consciéncia coma fondament de la rason e çò que li escapava « S’instaura alar una dicotomie essenciala: consciéncia, rason, intuicion, intellècte, psiquic son més d’un costat alara qu’inconscient, sensibilitat, imaginacion, fisic, demoran de l’autre. Aquela concepcion cartesiena de la racionalitat fondada sus la consciéncia establís e pausa l'estatut del sabent. Purgat de tot çò que encombra lo psiquisme coneissant — « anticipacions, prejutgats, idòlas » —, es alara capable de questionar la natura e d’obtenir de reponsas dirèctas. La genèsi de la rason reducha a la pura intellectualitat deu nos tornar a de vertats primièras. Se pòt parlar de racionalitat desincorporada. Lo « cogito », la primièra de totas las vertats, lo luòc de la veritat e son modèl » in Hélène Mialet « À propos d'invention : reconfiguration d'un sujet philosophique saisi dans ses pratiques », Rue Descartes, 1/2001 (n°31), p.87-103, DOI10.3917/rdes.031.0087 — relegat per el dins lo domèni de la folia« Descartes dins la primièra de las Meditacions metafisicas que pòt pa doptar que « aquelas mans e lo quita còs siá a [el] », « s'es benlèu [que se] compara a aqueles insensats (« insanis »), de que lo cervèl es tan troublat e ofuscat per las negras vapors de la bila », aqueles que cal dire : « Mas que? Son de fòls, e serai pas mens extravagant, se me reglavi sus lors exemples » Méditations métaphysiques, París, Librairie générale française, 1990, p.14, citat in Pierre Sauvêtre, « Folie / non-folie », Tracés. Revue de Sciences humaines, 2004. Leibniz, amb un tèxte al subjècte las « pichonas percepcions confusas » (o teoria de las pichonas percepcions) s'apròcha tanben d’un concèpte d'inconscient que s'opausa a la concepcion cartesiana de la consciéncia. Constata que las nòstras pensadas umanas son de contunh a l’amagat de las nòstras consciénciasde Descartes à Freud: Redécouverte d'un parcours Michel Parahy, L'Harmattan, 2010. Dins lo mèsme temps, Pascal e Spinoza tornèron sus l’autonomia de la consciéncia entre autre amb l’importança dels automatismes e dels afèctes.
Al apareguèt sus aquel presupausat la « primièra psiquiatria dinamica »Elisabeth Roudinesco e Michel Plon, Dictionnaire de la psychanalyse, ed:Fayard, París, 2011, coll: La Pochotèque, 1a ed:1997,isbn 978-2-253-08854-7 p. 732 que practica una « terapeutica fondada sul magntisme » coma per Franz Anton Mesmer, çò que consistís a veire l’inconscient « coma una dissociacion de la consciéncia: subconsciéncia o automatisme mental » e accessible a l'ipnòsi.
Al , amb Schelling e Arthur Schopenhauer apareguèt l'idèa d’una psiquè presenta dins l’alme umana e qu'escapa al rationalisme. Nietzsche utiliza lo mot "inconscient" Nietzsche, Prefàcia a la segonda edition del "Gai saber", 1886. E es dempuèi alara que se desvelopèt una « psicologia experimentala », medicala e fisiologica, amb Johan Friedrich Herbart, Hermann von Helmholtz, Gustav Fencher, Wilhelm Wundt o Carl Gustav Carus que foguèt lo primièr de notar lo ròtle eminent de las foncions sexualas dins la vida psiquica.
Von Hartmann publiquèt en 1868, « la filosofia de l'inconscient » que faguèt autoritat"Histoire de la psychologie", d'Évelyne Pewzner e Jean-François Braunstein, Armand Colin, 2000. A partir de 1872, los filosòfs Léon Dumont, Charles Renouvier, puèi Ernest Lesigne, Adolphe Franck e Elme Caro faguèron conéisser e debatèron de l'obratge e de las tèsis de Von Hartmann. En 1880, Edmond Colsenet sostenguèt a la Sorbona, una tèsi de filosofia portant sus l'inconscient"Un debat sur l'inconscient avant Freud: la reception d'Eduard von Hartmann chez les psychologues et philosophes français". Serge Nicolas e Laurent Fedi, L'Harmattan, 2008, p.8. Elie Rabier e Alfred Fouillée faguèron de sintèsis sur l'inconscient
Théodule Ribot dona Per Jacques Van Rillaer, . Théodore Flournoy menèt de recercas sus las foncions de l'inconscientHistoire de la découverte de l'inconscient. Par Henri F. Ellenberger, Fayard 2001
Puèi emb lo sègle novèl, Sigmund Freud que, s'èra pas lo descobridor de l'inconscient o l'inventor del mot, ne desvelopèt una novèla concepcion, dempuèi de la sintèsi de l'ensenhament de Charcot, Bernheim e Breuer dins un primièr temps puèi de L'Interpretacion dels sòmis dins un segond, donant atal naissença a la psicanalisi ont aquela nocion es centrala Elisabeth Roudinesco e Michel Plon, Dictionnaire de la psychanalyse, ed:Fayard, París, 2011, col:La Pochotèque, 1a ed:1997 isbn 978-2-253-08854-7, p733}}.
Pendent , los diferents corrents de la psicanalis donèron d'interpretacions variablas del ròtle e de la natura dels fenomèns inconscients. Atal, Jung ne prepausèt una lectura sociala mejans la nocion d'inconscient collectiu. Mélanie Klein conservèt l’inconscient freudian mas insistissent sul ligam arcaíc amb la maire. Puèi Jacques Lacan expausèt una novèla concepcion de l'inconscient, segon sa teoria del significant.
A la meteissa epòca, fòrça òbras en psicologia sociala e en psicologia cognitiva abordèron experimentalament los proceses inconscients e, mai recentament, las basas cerebralas d'aqueles proceses fan l'objècte de fòrça òbras de recerca en neurosciéncias cognitivas, coma mercé a las informacions donadas pels estudis neuropsicologics de fenomèns coma la « vision ceca » o la negligénça, coma pels estudis en neuroimatgeriá. Segeuent los autors, aquelas òbras se plaçan dins una perspectiva compatibla o al contrari gaireben disjoncha dels apròches psicanalytics mencionats çai dessúsLionel Naccache, Le nouvel inconscient, Odile Jacob, 2006 .
Teoria psicanalitica Per la psicanalisi, e segon Freud, l'inconscient es lo quite l’objècte de son estudi e de sa pratctica. Pòt èsser concebut coma una ret d'idèas, de percepcions, d'emocions, de Mots, de significants, de pulsions constituissent lo psiquisme, influent sus las nòstras conduchas, e inapercebudas per la consciéncia. S'agiriá pas aicí simplament de l'oposicion a la nocion de consciéncia mas d'una estructura reactiva e dinamica. Per exemple, un cambiament dins l'una de las malhas provocat per una percepcion poiriá provocar de modificacions sus una partida mai granda del psiquisme. Çò que se debana dins l'inconscient es, dins aquel sens, pas somés a las leis de la logica« Les règles de la pensée logique ne jouent pas à l’intérieur de l’inconscient et l’on peut appeler ce dernier le royaume de l’illogique.» S.Freud, Abrégé de psychanalyse. Puf, 2001. pasmens susceptible de compreneson: los nòstres actes mancats (tanben las representacions, que son d'« actes psiquics » segon Freud) respondent a de rasons, de desirs non formulats de biais intelligible, sens consciéncia d'aqueles motius. Dempuèi, la psicaanalisi se presenta coma un metòde d'investigacion dels proceses psiquics inconscients.
L’inconscient freudian
Mejans la correspondéncia entre Biswanger e Freud, se vei diferentas influéncias filosoficas e epistemologicas« Perspectives épistémologiques et historiques dans la correspondance Freud-Binswanger. » de Franca Madioni, revue Topique n° 98, 2007.Marceau Jean-Claude, « Freud, Binswanger, Foucault : la psychanalyse à l'épreuve critique de la phénoménologie » , Cliniques méditerranéennes, 2001/2 .. Freud dich premièr encontra 15 e 26 de genièr de 1910.veire tanben lo recit de la tresena visita entre lo 17 e lo 18 de mai de 1913, pel raprochament de l'idèa d'inconscient amb la « causa-en-se » (Nomèn) de Kant.
Freud, dins sas conferéncias de 1932/1933, « prepausa d'abandonar la nocion d'inconscient que jutja ambigüa »Une histoire des sciences humaines, sous la direction de J.-F. Dortier, éditions Sciences humaines, 2006, ISBN 9782912601360 - partie 1900-1950 Le temps des fondations ; chapitre sur Freud..
Ipnòsi e associacion liura La practica de l'ipnòsi, aviá ja, fa temps, més en evidéncia l'existéncia de proceses psiquics inconscients (Bernheim, Janet...) : Freud.S, Cinq leçons de psychanalyse, Payot 1924, .
Quand Freud abandonèt l'ipnòsi e inventèt la tecnica d'associacion liura, arribèt a las meteissas conclusions. L'inconscient existís pas sonque per las personas tocadas de patologias psiquicas, mas per tot èsser uman. Aquel ipotèsi permet de prene compte, segon el, del sòmi, dels actes mancats e dels mots d'eseprit. Dins lo sòmi, lo mot d'eseprit o los actes mancats, son de mancas o de desformacions del discors qu'ensenhan sus de desirs inconscients. L'inconscient, per Freud, es ligat al desir o a la pulsion, e en consequéncia a l'interdit, al tabó, a la transgressionÇò que Lacan noena la Lei.
Per Freud, existisson de biais privilegiats d’accés a l'inconscient: Los sòmis: « la via reiala de coneissença de l'inconscient »Sigmund Freud, Cinq leçons sur la psychanalyse, (1909), Payot, Paris, 1966, . Lo fach que tot òme somia es una pròva de l'existéncia d'un inconscient. L'analisi del sòmi participa de la descobèrta dels mecanismes de simbolizacion d'un psiquisme, e dels mecanismes de deformacions de la censura. Lo sòmi a donc un sens de deschifrar perque es la satisfaccion amagada d'un desir inconscient. Lo lapsus: de mots que venon involontàriament a la plaça dels autres son entenduts coma una expression de l'inconscient e comprés coma essent pas deguts a l'azard mas es dins un sens reprimit qu'es possible de comprendre. L'acte mancat: Existisson de fenomèns quotidians que venon trencar la contunhitat dels nòstres actes (d'oblits, de pèrdas d'objèctes, eca.). Es tanben un dels mejans per la psicanalisi de poder reperar de desirs o de conflictes inconscients.
Mecanismes La condensacion: S'agís d'un trabalh de « compression » que Freud dich qu'es diferent d'un simple resumat. Per exemple, una persona pòt sul còp prene l'aparéncia d'una autra e prene lo caractèr d'una tresena. Es possible de veire la condensacion a l'òbra dins lo simptòma e de biais general dins de formas divèrsas de produccions de l'inconscient (lapsus, oblits...). Mas es dins lo sòmi que seriá la melhora mesa en evidéncia.
Lo desplaçament: Es lo procés amb que un trach segondari o un detalh insignificant dins li recit pren dins l'interpretacion pscianalitica una valor centrala. I a pas de correspondéncia entre l'intensitat psiquica d'un element donat del contengut manifèst e aquela dels elements del contenut latent al que es associat.
La repression: S'agís d'un biais de defença privilegiada contra de pulsions. La repression es l'operacion amb que lo Ièu rebuta e manten alunhat del conscient de las representacions consideradas coma desagradables, perque inconciliablas amb lo real.