Aquelarticle presenta la liste des emperaires romans dempuèi August fins a la deposicion de Romul August.

Lo títol d'Emperaire roman, resultant d'un concèpte pro modèrne, resumís la posicion tenguda pels individús tenent lo poder dans l'Empèri roman. L'Empièri, desvolopat dempuèi la Republica romana après aver fach de sa capitala Roma lo poder dominant en Euròpa al sègle I AbC, se caracteriza per la concentracion dels poders entre las mans d'un sol individú, puslèu qu'entre aqueles del "Senat e del pòble roman (Senatus populusque romanus, SPQR).

August () es sovent reconegut coma essent lo primièr emperaire. Segon las fonts, Juli Cesar () fa o fa pas partit de la lista coma essent lo primièr. Oficialament e al moment de sa mòrt en 44 AbC, ten lo títol de dictator a vida, mas es August qu'acaba amb la Republica en 27 AbC. Aquel sap trapar un equilibri entre un poder pro fòrt per èsser durable e lo manten aparent de las institucions republicanasAuguste évita l'écueil de sembler restaurer une monarchie honnie des Romains depuis la Royauté en ménageant les institutions en place, notamment le Sénat, e mèna, al contrari de Cesar, una vida privada simpla e sens luxe ostentatòri (volent paréisser coma un primus inter pares, « primièr entre los sieus parelhs »), tot acumulant una immensa concentracion de poders, de segur d'origina republicana, mas desligat de lor magistratura (, tribun de la plèba, eca). S'assegura d'utilizar pas de títol especific per qualificar sos poders, que pas jamai pren  d'esperel, mas se los fas conferirr pel Senat. Son regne comença en 27 AbC, es el que realiza las refòrmas que Cesar sonque aviá promulgadas, donant atal a l'Empèri de trachs economics e socials fòrça diferents d'aqueles de la Republica.

Lo mot latin , que nos ven « emperaire », designava a l'origina pas qu'una qualitat militara (aquela de general en cap) d'entre totes los títols e poders acumulats per August. Per designar l'emperaire, los Romans utilizavan puslèu los tèrmes de « Cesar », d’« August (títol) », car consideravan totes los emperaires coma ligatss senon per la sang, al mens per una mena de ligam d'adopcion, a la familha de Cesar (los primièrs emperaires èran de vertat de sa familha). Lo prenom de l'emperaire après son aveniment es per la majoritat dels sobeirans romans, los e variant seguent los titularis. Lo tèrme modèrne d'emperaire es donc utilizat per descriure los dirigents de l'empèri roman, essent donat los ligams estrechs qu'entretengavan amb l'armada (que dependava lo sosten armat de lor poder) e discriminava pas los estils diferents de govèrn pendent las diferentas fasas de l'Empèri.

Fin finala, se cal destriar lo periòde del Principat ont los emperaires se comportan mai o mens al biais d'August, es a dire coma de magistrats (levat unas excepcions) e lo periòde del Dominat ont las institucions de Dioclecian e de Constantin transforman prifongondament lo ròtle d'emperaire, lo fasent passar de a , « senhor e dieu », revelant atal l'evolucion de fach ligada a la Crisi del tresen sègle.

Lo Principat (-27 a 285)

Dinastia dels Julioclaudians La dinastia dels Juliclaudians règna dempuèi lo començament de l'Empèri en -27  fins al suicidi de Neron en 68. Donant las relacions incestuosas frequentas, unes emperaires son a vegada considerats coma de "fòls", coma CaligulaSuétone (trad. . Juli Cesar es a vegada a tòrt considerat coma lo primièr empereraire de la dinastia, qu'èra de las gens dels , alara qu'èra nomenat dictator a vida de la Republica romana e a títol militar. Après sa mòrt lo 15 de març de -44, es son nebòt e filh adoptiu Octavi (futur August) que fonda lo Principat e l'Empèri roman en -27 e regna mai de quarante ans, son règne essent un dels mai long de l'istòria de l'Empèri.

Lo poder passa de biais dinastic, coma dins una monarquia, unes emperaires nomenon lor successor a lor preferéncia. Sus cinc emperaires, sonque dos morisson de causa naturala. Mai, alara que Tibèri ven de mostrar sul tròn, un primièr usurpator de l'Empèri ensag de prene lo poder sens capitar.

RetrachNomNaissençaMagistraturas e títolRegneSuccessionMòrtNotas80px August 23 de setembre de 63 AbC Roma (Itàlia)August (a p. de 27 AbC.)Tribun (a p. de 23 AbC.)Pontifex maximus (12 AbC.)Cònsol (a p. de 2 AbC.)Pater patriae (2 AbC.) 16 de genièr de 27 AbC. – 19 d'agost de 14( ans) Ven de facto emperaire a la seguida d'un acòrdi entre el lo Senat roman. 19 d'agost de 14 (a ans) Causa naturala August sus , o 80px Tibèri 16 novembre 42 av. J.-C. RomeCònsol (a p. de 13 AbC.)imperator (9 AbC-16)Tribun (a p. de 6 AbC.)Pontifex maximus (15) 18 de setembre de 14 – 16 de març de 37( ans) Filh d'un primièr maridatge de Livia, la femna d'August.Adoptat per August. 16 de març de 37 (e ans) Benlèu de vielhum, benlèu assassinat Tibèri sus , o Usurpator Clemens en 16 : Esclau d'Agrippa Postumus. Pren l'identitat de son mèstre après son execucion. Arrestat e executat sus òrdre de Tibèri.Scribonian sus 80px Caligula 31 d'agost de 12 Antium (Itàlia)Pater patriae (34)Pontifex maximus (34)Cònsol (a p. de 35)imperator (a p. de 35)Tribun (a p. de 40) 18 de març de 37 – 24 de genièr de 41( ans) Pichon nebòt de Tibèri e son fellen adoptiu.Reire fellen d'August e de Marc Antòni. 24 de genièr de 41 (à ans) Assassinat pendent una conspiracion implicant de senators e la garda pretorianaDamnatio memoriae Caligula sus , o 80px Claudi 1èr d'agost de 10 AbC. Lugdunum (Gàllia)Cònsol (37-51)Tribun (a partir de 41)Pontifex maximus (41)Pater patriae (42) 25/26 de genièr de 41 – 13 d'octobre de 54( ans) Nebòt de Tibèri, fraire de Germanic e oncle de Caligula. Fellen de Marc Antòni.Proclamat emperaire per la garda pretoriana. 13 d'octobre de 54 (à ans) Benlèu empoisonat per sa femna Agripina la Jova, en favor de son filh Neron Claudi sus , o Usurpator Scribonian en 42: Legat de Dalmacia. Considerat coma lo successor possible de Caligula. Se suicida sus l'illa de Lissa après aver èsser abandonat per las tropas.Scribonian sur 80px Neron 15 de decembre de 37 Antium (Itàlia)Tribun (a p. de 54)Cònsol (a p. de 55)Pater patriae (55)Pontifex maximus (55)imperator (a p. de 56) 13 d'octobre de 54 – 8 de junh de 68( ans) Fellen de Germanic, nebòt, bèl filh e filh adoptiu de Claudi.Reire reire fellen d'August. 9 de junh de 68 (a ans) Se suicida après aver èsser declarat enemic public du SenatDamnatio memoriae Neron sus , o Usurpators Gai Juli Vindex en 68: Legat en Gàllia lugdunenca que comença una revòlta menant amb el los autres governaires; son initiativa provòca la rebellion menant Galba a prene lo poder. Se suicida après la desfacha de son armada per Luci Vergini Ruf.Gaius Julius Vindex sus Luci Clodi Macer en 68: Legat de la Legio III Augusta en Africa; se revòlta contra Neron e arrèsta l'exportacion de cerealas cap a Roma dempuèi Cartage. Assassinat per Treboni Garutian pendent que Galba es emperaire.Lucius Clodius Macer sus Notas

An dels quatre emperaires Los quatre emperaires sont Galba, Oton, Vitelli e Vespasian, los tres primièrs essent nomenats e capvirats (assassinats o suicidits) pendnet l'an 69. En decembre, Vespasian fonda la dinastia dels Flavians, e règna encara gaireben detz ans. Los ans 68 e 69 correspondon a una novèla guèrra civila romana, oposant entre eles dels ciutadans romans. A la mòrt de Neron en 68, Nimfidi Sabin ensag d'usurpar lo tròn a Galba, fasent valer sa pretenduda descendéncia de Caligula.

RetrachNomNaissénçaMagistraturas e títolsRegneSuccessionMòrtNotas80px Galba 24 de decembre de 3 AbC. près de Terracina (Itàlia)Cònsol (33 e 69) 8 de junh de 68 – 15 de genièr de 69( mois) Pren lo poder après lo suicidi de Neron, amb lo sosten de las legions ispanicas. 15 de genièr de 69 (à ans) Assassinat per la garda pretoriana dins un còp d’Estat menat per Oton Galba sus , o Usurpator Nimfidi Sabin en 68: Prefècte du pretòri de Neron, s'autoproclama emperaire après lo suicidi d'aquel, cridant qu'es lo filh illegitim de Caligula. Assassinat per la garda pretoriana alara que Galba torna a Roma.Nymphidius Sabinus sus Oton 25 d'abril de 32 Ferentinum (Etruria)Cònsol (69) 15 de genièr de 69 – 16 d'abril de 69( mois) Nomenat per la garda pretoriana. 16 d'abril de 69 (a ans) Se suicidi après la desfacha de la batalha de Bedriacum contra Vitelli Othon sus , o Vitelli 24 septembre 15 RomeConsul (48 et 69) 17 avril 69 – 20 décembre 69( mois) Pren lo poder amb lo sosten de las legions germanas contra Oton. 20 de decembre de 69 (a ans) Assassinat per las tropas de Vespasian Vitellius sus , o Notas

Dinastia dels Flavians Vespasian es lo darrièr emperaire de l'an dels quatre emperaires (69) e lo fondator de la dinastia dels Flavians. Los sieus aliats se ligan un a una lo camp de Vespasian, Vitelli es fin finala batut pendent la segonda batalha de Bedriacum. Los tres emperaires flavians ensajan de far tornar l'equilibri economic e militar de l'Empèri, aflaquit pels darrièrs emperaires juliocladians e per la guèrra civila de 69.

Vespasian reglementa d'en primièr l'estatut de l'emperaire, que precisa sos poders segon la , contribuissent a far del Prince pas mai un òme excepcionalament investit de mai d'un poders mas un magistrat del pòble roman, e legitima la designacion de l'emperaire per l'armada, de per abans investit pel Senat(fr) « IV : Les Flaviens (69 à 96) », sur Histoire.fr (consulté le 25 octobre 2011). Tanben torna afar d'òrdre dins las finanças de l’Estat, mestreja doas revòltas e comença la construccion del Colisèu (70). Fin finala, nomena sos dos filhs, Tit e Domician, Cesars (ne fasent atal sos eritièrs), lo cort règne de Tit (2 ans) essent seguit per aquel de son fraire fins a son assassinat en 96 que marca la fin de la dinastia.

RetrachNomNaissençaMagistraturas e títolsRegneSuccessionMòrtNotas80px Vespasian 17 de novembre de 9 près de Reate (Itàlia)Tribun (a p. de 69)Pater patriae (70)Pontifex maximus (70)imperator (a p. de 70)Censor (73-74) 1èr de julhet de 69 – 24 de junh de 79( ans) Pren lo poder amb lo sosten de las legions de l'Èst contra Vitelli. 24 de junh de 79 (à ans) Causa naturala Vespasien sus , o Usurpator Juli Sabin en 69-70: s'autoproclama emperaire après l'execucion de Vitelli e mena la revòlta de Gàllia. Desfach, viu en clandestinitat pendent d'annadas abans d'èsser traït e executat sus òrdre de Vespasian en 78.80px Tit 30 de decembre de 39 RomeCònsol (a p. de 70)Tribun (a p. de 71)Censor (73)Pater patriae (79)Pontifex maximus (79)imperator (a p. de 70) 24 de junh de 79 – 13 de setembre de 81( ans) Filh de Vespasian. 13 de setembre de 81 (a ans) Causa naturala (pèsta) Titus sus , o Usurpator Terenti Maxim en 79-80: se refugia en Asia amb Artaban IV, un rei part; paréis a Neron fisicament e dins sos actes.Terentius Maximus sus 80px Domician 24 d'octobre de 51 RomeCònsol (a p. de 71)Tribun (a p. de 81)Censor perpetual (a p. de 85)Pater patriae (82)Pontifex maximus (82)imperator (a p. de 82) 14 de setembre de 81 – 18 de setembre de 96( ans) Filh de Vespasian. 18 de setembre de 96 (à ans) Assassinat per d'oficials de la cortDamnatio memoriae Domitien sus , o Usurpator Antòni Saturnin en 89: governaire de la Germània superiora, pòt pas menaire sos aliats Germans a causa del degel del Ren. Es vencut per un general de Domician.Antonius Saturninus sus Notas

Dinastia dels Antonins Lo nom de la dinastia ven d'Antonin lo Pietós (), e lors règnes successius, mai pasibles que los precedents, sus 84 ans an tanben donat lo nom de "sègle d'aur" al sègle II, balhant una certa estabilitat à l'Empèri. Los cinc primièrs emperaires son chafrats los "cinq bons emperaires"(fr) « V : Les Antonins (96 à 193) », sur Histoire.fr (consulté le 25 octobre 2011). Levat Comòde, cada emperaire moriguèt de causa naturala, e causiguèt de son vivent aquel que li succedariá, quatre d'entre eles avent pas agut d'eritièr natural.