Montoliu es una comuna occitana, situada administrativament dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
thumb|Lo Pont del Diable de Montoliu, sul flume d'Arièja.
Geografia vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia Montoliu La prononciacion es [muntu'liw]. Las fòrmas ancianas son Monte Olivo en 1272, Monteolivo en 1323, Montoliu en 1380, 1385, 1387, 1390, 1398 e cap a 1460 (Cronica d'Arnaud Esquerrièr), etc Patrici Poujade, Dictionnaire toponymique de l'Ariège, ed. IEO d'Arièja, 2021, p. 303-304.
Segon Dauzat e Rostaing, lo determinant de Mont es benlèu motivat per lo nom de l'oliu (del latin olivus) Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 468[çò qu'es improbable pr'amor del clima] o tanben, segon los Féniés, pel Mont dels Olius, siti biblic de l'Ancian Testament e del Novèl Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 249. Alan Novèl e Coromines, citats per Patrici Pojada, interprètan lo nom d'après lo nom de l'arbre. Segon Lemoine, citat per P. Pojada, Montoliu seriá un remembre del Mont dels Olius, tornat de la Crosada. Bouvier, per Montoliu (Droma), citat tanben per P. Pojada, estima que lo nom ven del Mont dels Olius, ont Jèsus foguèt arrestat e patiguèt la Passion; la topografia dels lòcs e benlèu un bastiment auriá pogut facilitar la denominacion. Segon Negre, citat per Patrici Pojada, Montoliu ven del nom latinizat Montem Olivarum « Mont dels Olius», tractat coma Montem Olivum. Per lo de l'Aude (Montilionis en 834), l'origina seriá lo latin monticulus ambe'l sufixe diminutiu -onem, puèi lo nom auriá conegut l'atraccion de Mont Oliu.
Segon Patrici Pojada, lo sens es « mont de l'oliu ». una etimologia esconduda coma la qu'es citada pel Montoliu d'Aude s'opausa a l'abséncia de pròvas e a la dificultat de l'evolucion fonetica (lo resultat de monticulus sol es Montelhs).
Ginavat La prononciacion es [ʒina'βat]. Las fòrmas ancianas son Genevat en 1390, 1445 e cap a 1460 (Cronica d'Arnaud Esquerrièr). Le nom a conegut una evolucion fonetica dempuèi l'Edat Mejana. I a pas agut d'explicacions del nomPatrici Poujade, Dictionnaire toponymique de l'Ariège, ed. IEO d'Arièja, 2021, p. 204.
Senhaus La prononciacion es [se'ɲaws]. La grafia es Senhaus. Las fòrmas ancianas son Sanhaus en 1272, Segnium en 1318-25, Senhaus, Sanhaus en 1385-1390, Sanhaux cap a 1460 (Cronica d'Arnaud Esquerrièr). I a pas agut d'explicacions del nom. La finala es totjorn en -aus. Se pòt pensar a la scripta bearnesa dels comtes de Foish per notar -al. La sequéncia [ɲaws] es tanben presenta dins Nhaus (< Anhaus), mès aquò explica pas la primièra sillaba. Se pòt tanben pensar a l'element aquitano-basc -auz, « puèg », cò que correspond al site que tresplomba la val d'Arièja, mès demòra tanben la primièra sillaba inexplicadaPatrici Poujade, Dictionnaire toponymique de l'Ariège, ed. IEO d'Arièja, 2021, p. 398-399.
Istòria
Administracion
Demografia
En la populacion èra de abitants e la densitat èra de ab/km².
Lòcs e monuments Cultura locala A Montoliu, qui s'i pòrta pan, plan s'i viu (provèrbi, citat per Adelin Moulis; A Montoliu, qui plan s'i pòrta, plan s'i viu (le Journal de l'Ariège, n° 196, 6-9 a 12-9/1996, p. 14).
Personalitats ligadas amb la comuna Veire tanben Comunas d'Arièja Ligams extèrnes
Nòtas
Categoria:Comuna d'Arièja Categoria:Comuna del País de Fois