Lo Parlament del Reialme Unit de Grand Bretanha e Irlanda del Nòrd (en anglés : Parliament of the United Kingdom of Great Britain and Nothern Ireland), comunament nommat Parlament britanic o Parlament de Westminster, es lo suprèma còrs legislatiu del Reialme Unit, de las dependéncias de la Corona e dels Territòris Britanics d’Otramar.Colonial Laws Validity Act 1865Statute of Westminster 1931 Ten sol la sobeiranetat parlamentària e de fach lopoder ultim dels còrs politics del Reialm Unit e de sos territòris. Son sèti es lo Palais de Westminster a Londres.

Lo Parlament britanic es bicameral mas es compausat de tres partidas, consistuit del Sobeiran (La Reina en son Parlament), d’una cambra nauta (de fach la segonda cambra) nomenada Cambra dels Lòrds, e la nomenada cambra bassa (mas de fach la primièra cambra) Nomenada Cambra de las Comunas.

La cambra dels Lòrds inclusís dos diferents tipes de members: the Lòrds Esperitals, consistuit dels mai ancian evèsques de la Glèisa d’Anglatèrra, e los Lòrds Temporals, consistuits subretot per de pars a vida, nomenats pel sobeiran sus avís del Primièr Ministre, e de 92 pars ereditaris.

Los 650 membres de la Cambra de las Comunas son elegits al vòte uninominal majoritari a un torn per cinc ans. Las doas Cambras se reünisson dins de cambras separadas del Palais de Westminster a Londres. Per convencion constitucionala, totes los ministres del governament, inclusit lo primièr Ministre, son membre de la Cambra de las Comunas o, pus rarament, de la Cambra dels Lòrds.

Lo Parlament de Grand Bretanha foguèt fondat en 1707 après la ratificacion del Tractat de l’Union segon l’Acte d’Union passat entre lo Parlament d’Anglatèrra e lo Parlament d’Escòcia. Al començament del sègle XIX, lo Parlament s’agrandiguèt per l’Acte d’Union de 1800 ratificat entre lo Parlament de Grand Bretanha e lo Parlament d’Irlanda per crear lo Parlament del Reialme Unit de Grand Bretanha e d’irlanda. En1927 foguèt nomenat "Parlament del Reialme Unit de Grand Bretanha e d’Irlanda del Nòrd",Royal and Parliamentary Titles Act 1927 per rendre compte de la secession de la Republica d'Irlanda en 1922.

Amb l’espandiment mondial de Empèri britanic, lo Parlament del Reialme Unit serviguèt d’exemple amb lo Sistèma de Westminster atal se nomena "Maire dels Parlaments".

En teoria, lo poder legistatiu suprèm del RU es oficialament investit per la Corona en son Parlament. Mas, la Corona complís los avises del Primièr Ministre e los poders de la Cambra dels Lòrds son limitats sonque dins l’escasença de legislacion dilatòria; alara, de facto lo poder es conferit a la Cambra de las Comunas.

Istòria

Parlament del Reialme Unit de Grand Bretanha e d’Irlanda vinheta|Gravadura del Palais de Westminster, abans l’incendi de1834 Lo Reialme Unit de Grand Bretanha e d’Irlanda foguèt creat lo 1èr de genièr de 1801, per la fusion dels reialmes de Grand Bretanha e d’Irlanda Segon l’Acte d’Union de 1800. Lo principe de responsabilitat ministeriala de la Cambra bassa èra pas desvolopat al sègle XIX—La Cambra dels Lòrds èra superiora a la Cambra de las Comunas que siá en teoria e en practica. Los Membres de las Cambras de la Comunas (MPs) èran elegits per un sistèma electoral antic, dins de circonscripcions de dimencions fòrça diferentas. Atal, la circonscripcion Old Sarum, amb sonque set votans, podava elegir dos membres, tot coma aqueste de Dunwich, qu’aviá gaireben desaparegut dins la mar per causa d’erosion.

Fòrça circonscripcions pichonas èran contrarotladas per de membres de la Cambra dels Lòrds, que s’asseguravan l’eleccion dels pròches o sostens. Pendent las refòrmas del sègle XIX, lo sistèma foguèt regularizat. Dependents pas pus dels Lòrds per lors sèti, los MPs s’afirmèron.

La supremacia del Cambra de las Comunas s’afirmèt al començament del sègle XX. In 1909, la Comunas passèron lo nomenat "Budget del pòble", que fa diferents cambiaments dins lo sistèma de taxacion que venguèt desaventjós per tèrratenents. La cambra dels Lòrds, qu’èra mai sovent de tèrratenent poderoses, regetèt lo Budget. Sus la basa de la popularitat del Budget e en consequéncia l’impopularitat dels Lòrds, lo Partit Liberal de pauc ganhèron doas eleccions generalas en 1910.

Dins son mandat, lo Primièr Minister Liberal, Herbert Henry Asquith, introduguèt un projècte de lei parlamentari per restrénher los poders de la Cambra dels Lòrds. Quand los Lòrds refusèron de votar lo projècte, Asquith los contrèt amb la promesa facha en secret del Rei abans la segondas eleccion generalas 1910 respondent favorablament a la demanda de creacion d’un centenat de pars liberals, atal seriá estat avalida la majoritat concervatritz de la Cambra dels Lòrds. Per paur d’aquò, la Cambra dels Lòrds votèt de pauc en favor del projècte.

Lo projècte de lei sul Parlament de 1911, que passèt, empachava los Lòrds de blocar lo projècte de lei monatari blocking a money bill, e permetava de retardar los autres projèctes sonque pendent tres sesilhas (tombada a doas en 1949), après que la lei es passada malgrat lors objections. Pasmens, malgrat la leis sul Parlament de 1911 e 1949, la Cambra dels Lòrds sempre gardèt lo poder illimitat de vèto sus quin que siá projècte amb per objectiu d’espandre la vida d’un parlament.

Parlament de Reialme Unit de Grand Bretanha e d’Irlanda del Nòrd L’Acte de 1920 sul Govèrn d’Irelanda creèt los parlaments de Irlanda del Nòrd e de l’Irlanda del Sud e redusiguèt la representacion d’ambedos partidas a Westminster. Lo nombre dels sètis d’Irlanda del Nòrd tornèt aumentar en 1973 (direct rule). L’Estat Liure d’Irlanda benguèt independent en 1922, e en 1927 lo parlament foguèt nomenat Parlament del Reialme Unit de Grand Bretanha e d’Irlanda del Nòrd.

De refòrmas de la Cambra dels Lòrds se realizèron al sègle XX. L’acte suls pariatges de 1958 autorizèt la creacion regulara de dignitats de pariatges a vida. Dins las annadas 1960, la creacion regularade dignitats de pariatge ereditari s’acabèt; thereafter, gaireben totes los pars novèls foguèron nomenats a vida

L’ Acte de 1999 sus la cambra dels Lòrds remandèt lo drech automatic dels pars ereditaris de far sesilha a la Cambra Nauta, demora l’exepcion per 92 d’eles per èsser elegit a vida pels autres pars ereditaris, amb eleccion parciala a lors mòrt. La Cambra dels Lòrds es ara una cambra subordonada a la Cambra de las Comunas. Mai, l’Acte de 2005 sus la Refòrma Constiticionala establís l’abolicion de la foncion judiciària de la Cambra dels Lòrds amb la crecion de la novèla Cort Suprèma del Reialme Unit en octobre de 2009.

Composicion e poders L’autoritat legislativa, la Corona en son Parlament, se compausa de tres elements destriats: lo Monarca, la [Cambra dels Lòrds, e la Cambra de las Comunas. Un mèsme individú poirà pas èssser membre d’ambedoas cambras, e los membres de la Cambra dels Lòrds son legalament enebit de votar per las eleccions dels membres de la Cambra de las Comunas. Formalament, pas deguns serà membre del Parlament mentretant que foncionari de la Corona, per manténir la separacion dels poders, mas lo principi s’erodèt. Fins a 1919, los Membres del Parlament qu’èra pagat per un ofici ministerial perdavan lor sèti a la Cambra de las Comunas e devon èsser de nòu elegits, la règla foguèt abolida en 1926.

La sanccion reiala del Monarca es necessària per que los projèctes legislatius vengan de leis, e unas legislacions delegadas devon èsser realizadas pel Monarca amb decrèt en Conselh. La Corona a tanben de poders executius que dependon pas del poder legislatiu, mejans lo poders prerogatius, coma la realizacion dels tractats, declaracion de guèrra, prèmis onorifics e nominacion als oficis civils e militaris. En practica son sempre realizats pel Monarca sota avís del Primièr Ministre o autre membre del govèrn. Los Primièr Ministre e Membres del Govèrn son responbles fàcia al Parlament, mejans lo contraròtle de las finanças publicas, fàcia al public mejans l’eleccion dels membres del Parlament.

Lo Monara tanben nomena lo Primièr Ministre, alara aquestes darrièr forma un govèrn que los membres son eissits de la Cambras del Parlament. Aqueste deu èsser un cap de la majoritat eissida de la Cambra de la Comunas. Pel passat lo monarca deguèt a vegadas realizar un jutjament, coma al monenar Alec Douglas-Home en 1963 que pensava que lo Primièr Ministre sortent, Harold Macmillan, èra en un estat terminal d’un càncer. Mas, ara lo monarca es avisat pel Primièr Ministre sortant de l’identitat de qui deuriá succedir.

La Cambra Nauta es formalament designada "Los fòrces onorables, los Lòrds Esperitals e Temporals dins lo Parlament Reünits", los Lòrds Esperitals son los evèsques de la Glèisa d’Anglatèrra e los Lòrds Temporals son los Pars del Reialme. Los Lòrds Esperitals e los Lòrds Temporals son considerats coma "estates" separats, mas fan sesilha, debaton e vòtan ensems.

Amb los Actes pel Parlament de 1911 e 1949, los poders de la Cambra dels Lòrds venguèt fòrça men important qu’aquestes de la Cambra de la Comunas. Totes los projèctes levat los projèctes budgetaris son debatuts e votat dins la Cambra dels Lòrds; pasmens, al votar contre un projècte, la Cambra dels Lòrds pòt retardar l’adopcion al maxim per doas sesilhas parlamentàrias de l’annada. Après que, la Cambra de las Comunas pòt forçar l’adopcion del projècte sens lo concens dels Lòrds, sota los Actes Parlamentaris. La Cambra dels Lòrds pòt tanben demanda de comptes als ministres del govèrn mejans de questions e un pichon nombre de comitats restrenchs. La Nautissima Cort en Anglatèrra e Escòcia e en Irlanda del Nòrd èra un comitat de la Cambra dels Lòrds, mas ne venguèt independent en 2009.

Los Lòrds Esperital enclusissiá totes los membres del clergats de la Glèisa d’Anglatèrra—arquevèsques, evèsques, abats, e prior mitrats. Amb la Dissolucion dels Monastèris jos Enric VIII los abats e prior mitrats perdèron lors posicions al Parlament. Totes los evèsques diocesans contunhan a far sesilha al Parlament, mas amb lo temps sonque los 26 mai ancians demoran Lòrds Esperital. D’entre aquestes son inclusits sempre los tenents dels ‘cinc grands sètis’ que son Arquevèsque de Canterbury, l’Arquevèsque d’Yòrk, l’evèsque de Londres, l’evèsque de Durham e l’evèsque de Winchester. Los autres 21 Lòrds Esperitals son lo mai ancians dels evèsques diocesans.

Los Lòrds Temporals son de pars a vida creats en 1876 (Appellate Jurisdiction Act 1876) e 1958 (Life Peerages Act 1958), en mai 92 pars ereditaris (House of Lords Act 1999). Ancianament, los Lòrds Temporals èran de pars ereditaris. Lo drech d’unes pars ereditaris a far sesilha al Parlament èra pas automatic: après l’union de l’Escòcia e de l’Anglatèrra dins la Grand Bretanha en 1707, foguèt establit que totes los pars que las dignitias qu’avián estat creadas pels reis Angleses podavan far sesilha al Parlament, mas per aquestes qu’avián estat creadas pels reis d’Escòcia devián èsser elegits en nombre limitat coma "pars representatius". Un arenjament similar foguèt realizat per l’Irlanda qund s’uniguèt a la Grand Bretanha en 1801, mas amb l’independéncia de l’Irlanda (levat lo Nòrd) en1922 l’eleccion de representants. En 1963 (Peerage Act 1963), l’eleccion de pars representants escoceses tanben s’acabèt, e totes los pars escoceses avián un sèti garantit al Parlament. En 1999 (House of Lords Act 1999), sols los pariatges (es a dire, las dinignitats de pariatges que son pas ereditàrias) donavan automaticament a lors titularis de sètis a la Cambra dels Lòrds. D’entre los pars ereditaris, sonque 92—lo Comte Marescal (Earl Marshal), lo Lòrd Grand Chamberlain (Lord Great Chamberlain) e los 90 pars autres causits—gardan lors sètis a la Cambra.