alt=Deux pages d'un manuscrit présentant un Indien et une Indienne en habit d'époque.|vinheta|Pagina del manuscrit Setanta especimens de castas en Índia (1837). Las castas son de divisions de las societats del soscontinent indian en grop ereditaris, endogams e ierarquizats.
Lo tèrme d'origina occidentala « casta », del portugués (pur, non mesclat), pòt designar dos concèptes diferents mas ligats: los varnas e los jatis, que son las divisions dels varnas. Las castas an lor origina dins l'indoïsme mas tòtan totas la societat indiana. Unes autors considèran que la colonizacion britanica de l'Índia aguèt un ròtle màger dins la rigiditat del sistèma de las castas.
L'article 15 de la Constitucion de l'Índia interdit las discriminacions fondads sus las castas mas aquestas contunhan de jogar un ròtle màger dins la societat contemporanèa. De categorias (Dalits, Adivasis, ) benefician d'una politica de quotas dins la representacion politicz, la foncion publica e l'educacion.
Encastre istoric Pendent lo periòde vedic e modificacion essenciala al respècte de las societats dravidians anterioras, los colonisators arians constituisson una societat de classas. Van se destriar de las populacions indigènas que someton e considèran coma inferiorasJacques Dupuis, Histoire de l'Inde, éd., Éditions Kailash, 2005, . Atal, naís la formulacion d'una teoria des classas socialas: la teoria dels Varna (lo mot varna significant « color » en sanskrit, puèi « reng »). La societat es destriada en Bramans que realizan los servicis religioses, en dejós d’eles los Kshatriyas o guerrièrs, puèi los Vaishyas, que son a l'origina de proprieyaris cultivators, rèire encara los Shudras, pichons agricultors e elevaires. La quatrena classa, aquesta dels Sudra o Shudras es mestiçada amb la populacion indigèna. Los Varnas constituisson una primièra figuracion del sistèma de las castasDupuis, 2005, .
Pasmens, aqueste sistèma social novèl es encara luènh de s'impausar dins l'ensemble del mond indian e a d’efièchs plens pas que dins la plana gangica, lo centre e lo sud de l'Índia i escapann totalament. Mai, la naicença del bodisme e lo començamnt de son desvolopament condamnava tot sistèma de castaDupuis, 2005, . Gaireben a l'èra crestianas, las Leis de Manu, tractat didactic redigit per de bramans, pas gaire un rebat de la societat de l'epòca, representan pas que l'opinion d’unes mitans bramanics sul biais qu’una societat ideala dèu èsser ordonada. Quitament es un tèxte fondamental de la societat bramanica e serán largament espandits dins una granda partida de l'Índia. Es l'ideologia de las leis de Manu que plaça al primièr plan la « puretat » de la sang çò qu’aurà per consequéncia per cada comunautat sociala la practica de l'endogamia.
Es malaisit de precisar la cronologia d’aqueste cambiament prigond de société. Las regions del Sud que conservèran de lengas dravidianas demorèron ligadas a las ancianas formas societalas al mens fins al sègle VII. Es pas que es seguida de grand movement religiós que vei l'afirmacion dels cultes de Shiva e de Vishnó que l'establiment d’aquesta ierararquia ven efectiu per l'ensemble de l'Índia çò que mòstra lo grand conflicte social del sègle XIIDupuis, 2005, .
Fondaments
Castes dins l'indosme Segon François Gautier : « Dins l'Índia anciana, las castas representava un sistèma que provesiá las foncion al sen de la societat, tot coma foguèt lo cas dels còrs de mestièr dins l'Euròpa de l’Edat Mejana. Mas lo principi sus que èra basada aquesta distribucion es particular a l'Índia. » Per Guy Deleury, « l'element essencial — e de segur unic del modèl social indó — es de pausar en principi absolut la reconeissença per l'ensemble de la societat de l'identitat culturala de caduna de las comunautas que la compausan. »
Dins los tèxtes classics indós, las personas e lor ròtle dins la societat son descrichs mejans lor varna (वर्ण (Varna), « color, clasa ») . :Segon Louis Dumont, las tres primièras castas apareisson dins los primièrs libres del Rig-Veda mas los shudra pas que dins un imne tardièr; poirián èsser d’aborigèns integrats dinss la societat jos forma de servitud..
Segon Robert Deliège, « la casta existís dempuèi de milièrs d'annadas, la literatura en lenga sanskrita en provesissent la pròba irrefutabla ».. Lo Rig-Veda (X, 90, 12) explica que l'òme primordial (Purusha) fa naícer la quatre varnas: « Lo braman foguèt sa boca; lo reial (rājanya, equivalent de kṣatriya) foguèt sos braces; çò qu’es sas coissas, es lo vaiśya; de sos pés lo śūdra nasquèt. » Mai tard, los tèxtes del Dharmashastra donan la mèsma origina mitica dels varnas; las Leis de Manu (I, 88-91) definisson lors ròtles dins la societat.
Aquestes varnas s’aparentan a las foncions tripartitas indoeuropèas decricha per Georges Dumézil: foncion sacerdotala pels Bramans, guerrièra pels Kshatriyas, e productitz pels Vaishyas e Shudras. Mas a aquestes varnas, qu’existisson de biais universal dins tota l’Índia, se subreimpausan los jatis (जाति « naissença »), que correspondon al sistèma de las castas que pòdon èsser observadas sul terren.. De biais general, los Indians, levat los Bramans de segur, fan pro pauc referéncia als varnas mas puslèu als jatis. Alara, quand se fa referéncia a una casta, es mai sovent d’una jati qu’es question ..
Las caracteristicas mai sovent admesas del sistèma de las castas son.:
l’especializacion ereditària: una casta es associada a un mestièr. I a de castas de bugadièrs, de fabres, de blanquièrs, de barbièrs, etc. Pasmens, l'adequacion entre casta e mestièr es pas totala, subretot amb l'aparicion de las professions modèrnas; l'endogamia: las personas d'una casta se maridan amb de personas d’aquesta mèsma casta. Aquesta règle es majoritàriament respectada dins l'Índia modèrna e los maridatges intercastas demoran raras. Los enfants eissits d'un maridatge al sen d'una casta apartenon tanben a aquesta casta e lo demoran tota lor vida: una casta es donc un « grop barrat ». Al delà de l'endogamia, las castas assajan tanben de manténer una distància sociala a vejaire de las autras castas (refús dels repais en comun per exemple) ; la ierarquia: las diferentas castas forman de grops dependents los uns dels autres e ierarqizadas entre eles. Los èsser umans son fondamentalament inegals e cadun deu complir al sen de la societat lo pretzfach que conven a son reng. Aquesta ierarquia s'exprimís per un cèrt nivèl relatiu de puretat de la casta: los indós son sensibles a l’impuretat d’unes eveniments (decès, naissença, etc.) o activitats (lo trabalh de la pèl per exemple). Lo gra d’impuretat d’una ocupacion professionala se rebat sus la puretat relativa de la casta qui la practica. Atal, per exemple, la casta encargada de levar e d’escairar las bèstias mòrtas es considerat coma impurissim, al punt qu’un indó d’una casta superioriora poirà pas tocar o beure la mèsma aiga qu’un de sos membres: es l’origina de l’intocababilitat. ; l'exaustivitat: en principi, tot indó aparten a una casta.
Castas pels nonindós Dins Homo hierarchicus, Louis Dumont explica per exemple que les musulmans — que per definicion es exclusit del sistèma de las castas — gausisson, tanben aquestes plaçat al bas de l’escala sociala, d’una situacion superiora a aquestas dels Intocables. Aquò s’explica pel contèxte politic: l’Índia foguèt pendent de longs periòdes dominada per de governaires musulmans. Mas Dumont nòte que los quita musulmans son divisats en grops. I a d’en primièr « los Ashraf o nòbles, descendents reputats d’imigrants, […] e las gents del comun, que l’origina indiana es avoada, destriats dins un grand nombre de grops que ressemblan fòrça a de castas ». Pels Ashraf, s’i a pas de grops estrictament endogams, los maridatges s’organisan de preferéncia dins un cèrcle restrench e una union fòra del cèrcle equival a una davalada sus l’escala sociala. Atal, sens se conformar a las règlas del sistèma de las castas, los Ashraf son d’un biais « contaminats ». Al subjècte dels autres musulmans, existís tres grops endogamas, comparables a las castas indoas: los convertits de casta superiora, de grops professionals correspondent a de castas artesanalas, e de Dalits, que gardèron lor foncion sociala après lor conversion..
Crestians La situacion es un pauc diferenta pels crestians indians. Dumont obsèrva que los cretians « ancians », que segon la legenda foguèron convertits per sant Tomas, son divisat en grops, que se revèlan de fach endogams, e que los « cretians d’origina intocabla semblan aver las lors gleisas ». La question de las castas se pausèt tanben a la Glèisa catolica pendent las conversions mai recentas, los Índians eissits de castas superiorioras acceptant pas lso missionaris qu’anavan tanben dins los ostals dels Dalits, ni de frequentar las mèsmas gléisas qu’aquestes. La situacion obliguèt a d’adaptacions, coma la creacion d’una separacion d’entre las glèisas, mai o mens plan acceptadas per la ierarquia catolica que contrari al principi de l’égalitat dels cresents..
Bodistas Lo bodisme, a la diferéncia del cristianisme o de l’islam, es una religion nascuda en Índia e los principals tèxtes bodista foguèron compausats a una epòca ont lo sistèma de castas èra ja en plaça.. Se Boda critica lo sistèma de las castas e lor ierarquia, segon Yuvraj Krishan, Cal pas i veire una defensa de l'egalitat..
En efièch, dins le Madhura Sutta, Boda indica que los quatre varnas son egals e rebuta la superioritat de las nautas castas sus un plan metafisica: après la mòrt, totes renaisson segon lor karma e non pas de lor casta.. S'agís pasmens pas d'un rebut del sistèma: las castas son reconegudas mas per Boda es la mena d'una persona puslèu que sa casta que determina s’es bona o mala.. Encara segon Krishan, que cita lo Vasala Sutta e loVasetthasutta, lo bodisme considèra que la casta es pas determinada per la naissença mas pel karma de las vidas passadas: lso bodistas considèran las distinccions de castas de la vida presenta coma lo produch de las vidas passasas e non pas coma un accident de naissença..
Sikhs Lo sikhisme parteja amb l'islam e lo cristianisme lo principi de l’egalitat dels cresents fàcia a dieu e se bastiguèt en oposicion a l’indoïsme, per exemple per lo refús de la nocion de pur e impur e l’abséncia de preirat basat sus la casta. Lo primier goró sikh, Nanak, proclama qu’« i a pas de casta dins l’autre mond » e, a partie del cinquen goró, se realiza la practica del repai comun dins los gurdwaras (temples sikhs), assegurant que totes los fidèlas, tanben aquestes de las nautas castas, manjan dins la mèsma sièta. La majoritat dels convertits al sikhisme es eissida de la casta dels Jats, l’elèit rural del Pendjab, e una minoritat de convertits son de Dalits (intocables). Mas, malgrat lo reget doctrinari de las castas, « lo sikhisme menèt pas a la creacion d’una comunautat egalitària o a la fin de la ierarquia de las castas e de las discriminacions »Sikhism did not lead to the creation of an egalitarian community or end of caste hierarchy and discrimination., mas puslèu a un sistèma parallel, amb los Jats coma classa dominanta. Atal, quitament se las règlas semblan mens estrictas que pels indós, l’endogamia es practicada e existís uèi encara de gurdwaras e de luòcs de cremacion reservats als Dalits pels sikhs..
Efièchs de recensament britanic alt=Quatre hommes rajputs en armes.|vinheta|Fotografia britanica de 1868. Los Rajputs èran considerats pels Britanics coma mai nauta casta laïca. Lo primièr recensament complet de l’Índia foguèt menat pels Britanics en 1872 e diferents autors considèran que menèt a la creacion d’una cèrta consciéncia de casta, que fins alara èra mai difusa e flosca.