Edison Arantes do Nascimento (Três Corações, Brasil, 23 d'otóber dël 1940 - San Pàul ëd Brasil, 29 dzémber 2022), pì arnomà coma Pelé, a l'é stàit un fotbaleur brasilian ciamà con lë stranòm ëd "re".
A l'é stàit un dij mèj fotbaleur ëd la stòria mersì a soa abilità a marché grije da qualsëssia posission e për soa giustëssa ant ij passagi. Furnìa soa cariera da giugador a l'é stàit ministr brasilian për lë spòrt, e ambassador për l'UNESCO. A l'é 'dcò stàit ator ant ël film Escape to Victory dël 1981.
Cariera
La part pì gròssa dla cariera 'd Pelé a l'ha passala ant la squadra brasilian-a dël Santos, sossietà anté che a l'ha giugà soa prima partìa a 16 ani an marcand na grija. Soa vita sportiva a l'é sempre stàita gropa a costa società andoa a l'ha vagnà doe Cope Libertadores, na Copa dle Cope Sudamerican-a, na Copa Intercontinental, 15 campionà brasilian e 5 Cope dël Brasil fin-a 'l 1975 quandi a l'é stàit vendù aj New York Cosmos, squadra dla North American Soccer League.
Ant soa cariera Pelé a l'ha pa mai giugà an Euròpa e donca a l'é stàit l'ùnich sudamerican tra ij pì fòrt ëd la stòria ch'a l'ha squasi mai chità sò pais (antramentre che Maradona, Ronaldo, Alfredo Di Stefano e Ronaldinho a l'han fàit ëd bon-e esperiense europenghe).
Sò nòm a l'é intrà ant ël lìber dij primà coma giugador che a l'ha marcà pì grije ant la stòria (1279 grije dal 1956 al 1977), coma fotbaleur pì giovo ch'a l'ha giugà na partìa final dël mondial (ai 19 ëd giugn dël 1958 quand a l'avìa nomach 17 ani a Göteborg contra la Svessia).
Selession nassional
A l'ha vagnà tre vire la Copa dël Mond (1958, 1962, 1970) con soa selession nassional ansema a giugador coma Mario Zagallo, Garrincha, Didì, Vavà, Zico, e via fòrt.
Ij nùmer Partìe giugà: 1366 Grije marcà: 1282 Record ëd grije marcà ant na partìa: 8 grije, ai 21 ëd novèmber dël 1964, ant la partìa Santos 11 - Botafogo 0 Partìe con la selession brasilian-a: 115 Grije con la selession brasilian-a: 103 Marcador pì giovo dël Campionà Paulista: 1957 - Santos (a 17 ani) Campion Mondial pì giovo: 1958 - Brasil (17 ani) Record ëd grije ant na stagion: 1959 - 127 grije Record ëd grije ant la stòria dla selession brasilian-a: 95 grije Recòrd ëd grije coma fotbaleur professionista: 1199 grije Pì granda transassion ëd vèndita ant ël fótbal prima dla fin dj'agn 1970: 1975 - Per ël Cosmos (US$ 7 milions)
Grije
Campionà Paulista
1957 - Santos (17 grije) 1958 - Santos (58 grije) 1959 - Santos (45 grije) 1960 - Santos (33 grije) 1961 - Santos (47 grije) 1962 - Santos (37 grije) 1963 - Santos (22 grije) 1964 - Santos (34 grije) 1965 - Santos (49 grije) 1969 - Santos (26 grije) 1973 - Santos (11 grije)
Copa Amèrica 1959 - Brasil (8 grije)
Copa Brasil
1961 - Santos (9 grije) 1963 - Santos (12 grije)
Torneo Rio-São Paulo
1961 - Santos (7 grije) 1963 - Santos (15 grije) 1964 - Santos (3 grije) 1965 - Santos (7 grije)
Mondial Interclubs
1962 - Santos (3 grije)
Copa Libertadores d'América
1963 - Santos (11 grije)
Grija nùmer 1000
A l'ha marcala aj 19 ëd november dël 1969 ant soa partìa nùmer 909, ant la vitòria dël Santos sël camp Vasco da Gama.
Sossietà
Santos FC - (Brasil) - 1956-1972 New York Cosmos - (Stat Unì) - 1972-1975
Vitòrie
Campionà Nassionaj
Santos FC - (Brasil) - 1958 (Campionà Paulista) Santos FC - (Brasil) - 1959 (Torneo Rio-Sao Paolo) Santos FC - (Brasil) - 1960 (Campionà Paulista) Santos FC - (Brasil) - 1961 (Copa Brasil) Santos FC - (Brasil) - 1961 (Campionà Paulista) Santos FC - (Brasil) - 1962 (Copa Brasil) Santos FC - (Brasil) - 1962 (Campionà Paulista) Santos FC - (Brasil) - 1963 (Copa Brasil) Santos FC - (Brasil) - 1963 (Torneo Rio-Sao Paolo) Santos FC - (Brasil) - 1964 (Copa Brasil) Santos FC - (Brasil) - 1964 (Campionà Paulista) Santos FC - (Brasil) - 1964 (Torneo Rio-Sao Paolo) Santos FC - (Brasil) - 1965 (Copa Brasil) Santos FC - (Brasil) - 1965 (Campionà Paulista) Santos FC - (Brasil) - 1966 (Torneo Rio-Sao Paolo) Santos FC - (Brasil) - 1967 (Campionà Paulista) Santos FC - (Brasil) - 1968 (Campionà Paulista) Santos FC - (Brasil) - 1968 (Copa de Plata) Santos FC - (Brasil) - 1969 (Campionà Paulista) Santos FC - (Brasil) - 1973 (Campionà Paulista) New York Cosmos - (Stat Unì) - 1977
Cope Anternassionaj
Selession Nassional brasilian-a - 1958 (Copa dël Mond ëd fótbal dël 1958) Selession Nassional brasilian-a - 1962 (Copa dël Mond ëd fótbal dël 1962) Selession Nassional brasilian-a - 1970 (Copa dël Mond ëd fótbal dël 1970) Santos FC - (Brasil) - 1962 (Copa Libertadores) Santos FC - (Brasil) - 1962 (Copa Intercontinental) Santos FC - (Brasil) - 1963 (Copa Libertadores) Santos FC - (Brasil) - 1963 (Copa Intercontinental) Santos FC - (Brasil) - 1969 (Copa dle Cope Sudamerican-a) Santos FC - (Brasil) - 1969 (Copa dle Cope Intercontinental)
Copa dël Mond Copa dël Mond dël 1958 - (Svessia) - 1958 (campion) Copa dël Mond dël 1962 - (Cile) - 1962 (campion) Copa dël Mond dël 1966 - (Anghiltèra) - 1966 Copa dël Mond dël 1970 - (Méssich) - 1970 (campion)
Pelé