miniatura|Ël sìrcol zodiacal con ij 12 segn
L'astrologìa a l'é na tradission antica ch'a pretend d'arserché la relassion antra le posission dij còrp celest e j'event teren, specialment la personalità e ël destin ëd le përson-e. Considerà na pseudo-siensa da la comunità sientìfica, a l'é studià an antropologìa, stòria e filosofìa për soa anfluensa cultural.
Definission L'astrologìa a peul esse definìa com: La pretèisa siensa ch'a studia l'anfluensa dj'astr an sla vita uman-a Ël sistema ch'a corela le posission celestiaj con j'event teren La tradission divinatoria basà an sël moviment dij pianeta e dle stèile
Stòria
Orìgin antiche Mesopotamia (3000 a.C.): prim osservassion sistemàtiche Babilonèis: division dlë zodìach an 12 part Egit antich: corelassion antra le pien-e dël Nil e le stèile
Svilup clàssich Grecia antica: fusion con la filosofìa Claudius Ptolemy (100-170 d.C.): Tetrabiblos, euvra fondamental Imperi Roman: divulgassion an tut l'imperi
Età medieval Mond islàmich: preservassion e dësvlup Euròpa medieval: integrassion con la religion cristian-a Università: part dël curiculum académich
Età moderna Rivolussion sientìfica: separassion da l'astronomìa Iluminism: crìtiche filosòfiche Sécol XX: revival popolar
Sistema astrològich
Lë zodìach Ij 12 segn zodiacaj: Ariet (21 mars - 19 avril) Tòr (20 avril - 20 magg) Gemej (21 magg - 20 giugn) Càncher (21 giugn - 22 luj) Leon (23 luj - 22 agost) Vèrgin (23 agost - 22 stèmber) Bilansa (23 stèmber - 22 otòber) Scorpion (23 otòber - 21 novèmber) Sagitari (22 novèmber - 21 dzèmber) Capricòrn (22 dzèmber - 19 gené) Aquari (20 gené - 18 fërvé) Pess (19 fërvé - 20 mars)
Ij pianeta Significà tradissional dij pianeta: Sol: l'é, la volontà Lun-a: emossion, incossient Mercuri: comunicassion, pensé Véner: amor, blëssa Mart: energìa, agressività Gieuv: espansion, fortun-a Saturn: lìmit, dissiplin-a
Ca astrològiche Le 12 ca ch'a rapresento j'àmbit dla vita: Ca 1: personalità e aparensa Ca 2: valor e risorse Ca 3: comunicassion e studi Ca 4: famija e rèis Ca 5: creatività e amor Ca 6: salute e travaj Ca 7: relassion e mariagi Ca 8: trasformassion e mòrt Ca 9: filosofìa e viagi Ca 10: cariera e reputassion Ca 11: amis e speranse Ca 12: subcossient e isolament
Tipo d'astrologìa
Astrologìa natal Basà an sla data, ora e leugh ëd nàssita Carta natal personal Predission dël caràter e dël destin
Astrologìa mondan-a Studi dj'event coletiv Predission polìtiche e sossiaj Anàlisi dij cicl stòrich
Astrologìa eletiva Sernìa dël moment òtim për n'assion Anàlisi dij moment favorèvoj Usagi pràtich për le decision
Astrologìa kàrmica Relassion con le vite passà Studi dle lession d'evolussion Anfluensa dël destin passà
Critiche sientìfiche
Mancansa d'evidense Studi statìstich ch'a mostro gnun-a corelassion Efet psicològich ma nen fìsich Ampossibilità dij mecanism causaj
Efet psicològich Efet Forer: acetassion ëd descrission vaghe Bias ëd conferma: serché j'evidense positive Autosugestion: comportament conforma a le atèise
Problema dla precession Spostament dj'equinossi Disaliniament antra segn zodiacaj e costelassion Mancansa d'atualisassion dël sistema
Anfluensa cultural
Literatura e art Referiment astrològich ant la literatura Sìmboj zodiacaj ant l'art Ispirassion për poesìa e teatro
Lengagi e espression Terminologìa astrològica ant ël lengagi comun Espression idiomàtiche Influensa an sla cultura 'd massa
Media e divulgassion Oròscopi dij giornaj Program televisiv Contnù dij social media
Astrologìa e filosofìa
Debat epistemològich Stat dla conossensa astrològica Problema dla verificabilità Confront con la metodologìa sientìfica
Determinism vs lìber arbitri L'astrologìa a negherà la libertà uman-a? Compatibilità con la responsabilità përsonal Tension antra destin e libertà
Antropologìa dla credensa Përchè le përson-e a chërdo an astrologìa? Fonsion psicològica e social Bisogn ëd significà e control
Astrologìa contemporania
Revival modern Anteresse chersent ant la società contemporania Comunità an ligna Neuve forme d'astrologìa
Astrologìa e psicologìa Usagi com utiss d'introspession Valor terapéutich possìbil Lìmit e perìcoj
Astrologìa e spiritualità Integrassion con àutre pràtiche spirituaj Svilup ëd neuve tradission Tension antra tradission e inovassion
Autor amportant Claudius Ptolemy (100-170) Albumasar (787-886) Guido Bonatti (1207-1296) William Lilly (1602-1681) Alan Leo (1860-1917)
Euvre fondamentaj Tetrabiblos ëd Claudius Ptolemy Christian Astrology ëd William Lilly The Astrologer's Magazine ëd Alan Leo
Vëdde ëdcò Astronomìa Pseudo-siensa Zodìach Divinassion Efet Forer
Bibliografìa Ptolemy, C., Tetrabiblos, sécol II Campion, N., Stòria dl'astrologìa, 2008 Dean, G., Astrologìa: Pro e contra, 2016
Categorìa:Filosofìa Categorìa:Antropologìa Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI