thumb|Vielm ëd Occam Ël Rasor d'Occam (o Prinsipi ëd parsimònia) a l'é 'n prinsipi metodològich e filosòfich ch'a fortiss che, an tra vàire spiegassion possìbij për un fenòmeno, cola pì sempia a l'é da preferisse. Ël prinsipi a l'é atribuì al frà franciscan e filòsof inglèis Vielm ëd Occam (c. 1287-1347), ch'a l'ha formulalo an manera sistemàtica.
Enonsià dël prinsipi Ël Rasor d'Occam as peul esprime an vàire manere: "Entia non sunt multiplicanda praeter necessitatem" (J'esse a devo nen esse multiplicà sensa necessità) "Tra vàire spiegassion, cola ch'a deuvra men ipòtesi a l'é da preferì" "La natura a l'é essensialment sempia"
Significà e aplicassion Ël prinsipi a fortiss nen che la spiegassion pì sempia a sia për fòrsa vera, ma che: A l'é da preferì fin-a a tant che l'evidensa a la sosten A l'é 'n criteri eurìstich për serne an tra vàire ipòtesi A evita d'introdùe 'd congeture inùtij o complicassion superflue
Esempi An astronomìa: La rivolussion copernican-a a l'ha preferì 'l model eliocèntrich a col geocèntrich përchè a l'era pì sempi e a spiegava ij moviment dij pianeta sensa dabzògn 'd complicà epicli. An biologìa: La teorìa dl'evolussion për selession natural a spiega la diversità dle specie sensa dovré 'd fòrse vitaj o 'd proget inteligent. An medzin-a: Prima 'd diagnostiché 'd maladìe ràire, as deuv consideré le cause pì comun-e.
Stòria L'idèja dla parsimònìa a l'era già present an filòsofìa prima d'Occam: Aristòtil'': "La natura a fà gnente d'inùtil" Ptolemeo: "As dev serché 'd modej geométrich sempi për ij moviment selestiaj"
Guglielmo ëd Ockham a l'ha dovrà 's prinsipi për critiché la scòla scolàstica, ch'a multiplicava j'esse e le distinsion sensa necessità.
Crìtiche e lìmit Ël Rasor d'Occam a l'é pa na lege assolùa e a peul esse criticà: La natura a peul esse complicà: Vàire vire ij fenòmen pì complicà a ciamo dë spiegassion complicà. Sogetività: Lòn ch'a l'é "sempli" a peul dipende dal contest e da le concession ëd partensa. Amprecision: A l'é nen sempe ciàir lòn ch'a conta com "nùmer d'ipòtesi".
Aplicassion an àutri camp Ël Rasor d'Occam a l'é dovrà an: Siensa: Për serne an tra vàire teorìe Anteligensa artifissial: An programassion e an proget ëd sistema Lògica: An semplifiché j'argument Lengage''': An linguìstica, për spieghé l'evolussion dle lenghe
Arferiment stòrich Ël termo "rasor" a ven da l'idèja che ël prinsipi a "rasa" vìa j'ipòtesi superflue, lassand mach l'essensial.
Vos corelà Vielm ëd Occam Métod sientìfich Epistemologìa Teorìa dle decision Eurìstica
Arferiment
Categorìa:Filosofìa Categorìa:Stòria dla filosofìa Categorìa:Epistemologìa Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI