thumb|schema 'd bomba a man Na granata a man a l'é na bomba cita e portàtil, fàita për esse lansà a man a curt ragg. A l'é n'arma ëd supòrt dla fanterìa, efetiva contra le trupe nemise an pòst duert, e contra veìcoj leger. La soa detonassion a l'é controlà da 'n sistema a temp o a contat.

Stòria Le prime granate moderne a son comparìe an assedi durant l'Età Moderna (granatié). Soa produssion e dotrin-a 'd dovragi a son dësvlupasse ant la Prima guèra mondial për ël combatiment ant le trincee. Le granate dla Sconda Guèra Mondial a son dventà pì sicure e efetive. Ancheuj a fan part dl'equipagiament standard ëd vàire esércit.

Part prinsipaj Caria esplosiva: Generalment TNT, RDX, o 'd composission (Comp B). Invlup estern (casing): An fer o plàstica, a peul esse a righe për prodùe 'd schege o lìss për l'efet dë s-ciòp. Inesch (fuze): Sistema a temp ch'a l'é ativà quand as gava la sicura e a lassa andé la manoja. Manoja (spoon o lever): Ch'a ten sarà l'àmola dël temporisator, a l'é tnùa dal portador fin-a a 'l moment dël lans. Sicura (safety pin): Na sicura 'd metal ch'a l'é da gavé prima 'd dovré la granata.

Sòrt prinsipaj Granata ofensiva (a s-ciòp) L'invlup a l'é liss e l'efet prinsipal a l'é l'onda dë s-ciòp. A l'é bon-a ant ël combatiment ant le posission sarà (edifissi, trincee) përchè a mnassa meno col ch'a la lansa, ch'a peul sté cogià. Esempi: M67 american-a.

Granata difensiva (a schege) L'invlup a l'é quadrëttà o a righe për slansé dë schege letaj an tute le diression quand a esplòd. A deuv esse lansà da tèra për nen colpì 'l lansator. Esempi: Mk 2 (pineapple) american-a, RGD-5 russa, M61.

Granate speciaj Granata antigas: Për creé un colp ëd fum o lacrimògen për ël camofagi o l'atach. Granata assordanta (flashbang): Për fé përde l'orientament sensa fé 'd ferìe letaj (sovens dovrà da le fòrse speciaj). Granata incendiaria: Për causé d'incendi. Granata anti-blindà: A lansa na caria cava che a penetra ij veicoj. Granata 'd signalassion: Për comunicassion e fanal ëd socors.

Sistema 'd funsionament (temporisator) Ël soldà a gava la sicura an tenend sarà la manoja. Quand a lansa, la manoja a së slarga e a lassa l'àmola. L'àmola a mzura un temp curt (2-5 second). A la fin dël temp, l'àmola a lansa un percussor contra l'esplosiv d'ancamin, ch'a fa esplode la caria prinsipal.

Perìcol e precaussion Le granate a man a son arzigose për: Temporisator curt: As deuv nen perd-se 'd temp. Pèis e dimension: A son pì pesante che na bala. Colp s-ciancant: Ël nemis a peul tiré andaré la granata (se pa esplodùa). Faliment dël temporisator: A peul esplode prima o, për maleur, nen esplode e resté armà (UXO - Unexploded Ordnance).

Ël dovragi ant la tàtica Le granate a son dovrä ant la bataja: Për dëscovré 'l nemis sota copërtura. Për netié 'd càmere e trincee. Për fé dë sgomber ant l'avansà. Për difende na posission. Për causé dë sbaruv an tra le trupe nemise.

Produssion Le granate a son produvùe an manera massiva da d'industrie militar. Le granate moderne a peulo avèj invlup ëd plàstica rinforsà con fibra 'd véder për manca dë schege precisa e për pèis pì bass.

Granate e dirit ëd guèra L'usagi ëd granate ofensive e difensive a l'é regolà da vàire tratà antërnassionaj. Le granate a schege a son considerà arme nen selessive për sò ragg letaj motobin estèis.

Vardé ëdcò Bomba Fanterìa Tàtica militar Esplosiv Arme dë stermini 'd massa

Arferiment

Categorìa:Tecnologìa militar Categorìa:Prima guèra mondial Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI