Aklan (Aklanon, Akeanon) é língua falada na província de Aklan da ilha Panay nas Filipinas. Sua característica única dentre as línguas filipinas é a presença da vogal posterior semifechada não-arredondada [ɤ] representada pelo fonema /ea/ presente na palavra Akeanon (Aklanon).
O dialeto Malaynon é 93% similar no seu léxico à língua Aklanon e reteve os sons "l", os quais em outros locais próximos são pronunciados como "r".
O dialeto Ibayjanon (Ibajaynon) apresenta versões encurtadas de palavras Aklanon. Escrita O alfabeto latino usado pela língua Aklan não apresenta as letras C, F, J, Q, C, X, Z. Apresenta a forma Ng . Sua ordem alfabética, conforme David Zorc, forma uma frase com significado: Aba ka daeaga, ha? Ila' mana nga opah ra sa Ta'uwaya? (Pule nas minhas costas, minha menina, ok? Gostaria, por assim dizer, que essa casca de arroz (vai) para Tauwaya?)
Zorc esteve durante 4 anos nas Filipinas com os Peace Corps. Em Aklan, escreveu um dicionário e uma gramática] e casou com uma falante da língua. Frases Akeanon Malaynon Português Hay Kamusta Olá Mayad-ayad nga agahon Mayad nga agahon Bom dia Mayad-ayad nga hapon Mayad nga hapon Boa tarde Mayad-ayad nga gabi-i Mayad nga gab-i Boa noite Mayad-ayad nga adlaw Mayad nga adlaw Bom dia (todo) Saeamat Salamat Grato Mayad man Mayad man Estou bem Pangabay Pangabay Por favor Hu-o Hu-o Sim Bukon/Ayaw Bukon/Indi Não Uwa Uwa Não/Nenhum/Incapaz Paalin? Paano? Como? Hin-uno? San-o? Quando? Alin?/Ano? Alin?/Ano? O quê? Kamusta ka eon? Musta ron? Como vai você? Ano panga-ean mo? Ano imo pangalan? Como é seu nome? Si-in ka ga-adto? Siin ka maadto? Onde você está indo? Si-in kita ga-adto? Siin kita maadto? Onde estamos indo? Anong oras eon? Anong orasa ron? Que horas são? Tig-pila ra? Tig-pila ra? Quanto custa isso? Ka-guapa git-ing Gwapa ka gid timo Você é bonito(a) Ka-guapo git-ing Gwapo ka gid timo Você é corajoso(a) Kabu-ot ka git-ing Buot ka gid timo Você é gentil Musyon eon Dali ron Vamo-nos Balik eon kita Mabalik 'ta ron Vamos voltar Owa ako naka eobot Wa ko ka lubot Eu não entendo Owa ako naka sayud Wa ko kasayud Eu não sei Gusto ko maeamig nga beer Ila ta kon it malamig nga beer Eu queria uma bebida gelada Gusto ko maeamig nga tubi Ila ta ko't malamig nga tubi Eu queria água gelada Gutom na gutom ako Gutom-gutom ron gid ta 'kon Eustou mesmo com fome Owa ako't kwarta Wa ta ko't kuarta Eu não tenho dinheiro Ikaw kaumangon Umang ka gid timo Você está maluco Magamit ko it cr Pagamit ko it cr Preciso ir ao banheiro Gapanaw eon kita Panaw ta ron Estamos indo Mag dahan ka Pagdahan ka Cuide-se </ref> Números Números Akeanon/Malaynon Filipino Português1IsaeaIsaUm2DaywaDalawaDois3TatloTatloTrês4Ap-atApatQuatro5Li-máLimaCinco6An-omAnimSeis7PitóPitoSete8Waeo/WaloWaloOito9SiyámSiyamNove10Púeo/PuloSampuDez
Amostra de texto Provérbio nacional das Filipinas
Ro uwa' gatan-aw sa anang ginhalinan hay indi makaabut sa anang ginapaeangpan. (Akeanon)
Ang di kausoy magbalikid sa anang ginhalinan hay indi makaabut sa anang ginaayanan (Malaynon)
Tradução (Filipino/Tagalog) - Ang hindi' marunong lumingon sa pinanggalingan ay hindi' makakarating sa paroroonan.
Português – Aquele que não olhar para trás, de onde veio, jamais chegará a seu destino. Notas
Literatura Note: All these poems were written by Melchor F. Cichon, an Aklanon poet. Ambeth. Philippine Panorama, August 14, 1994. Emergency Room. The Aklan Reporter, December 7, 1994, p. 10 Eva, Si Adan! (Finalist Sa Unang Premyo Openiano A. Italia Competition, January 1993, Duenas, Iloilo) Ham-at Madueom Ro Gabii Inay? Philippine Panorama, March 27, 1994, p. 29. (First Aklanon poem published in the Phil. Pan.) Also in The Aklan Reporter, April 6, 1994, p. 8. Hin-uno Pa. The Aklan Reporter, February 23, 1994, p. 8. Also in Ani December 1993, p. 44 Inay. Philippine Collegian, October 4, 1973, p. 3 (First Aklanon poem in the Philippine Collegian) Limog sa Idaeom. Ani December 1993, p. 48 Mamunit Ako Inay. The Aklan Reporter, December 28, 1994, p. 10 Manog-Uling. The Aklan Reporter July 29, 1992, p. 9. Also in Ani December 1993, p. 50 Owa't Kaso, Saeamat. Mantala 3:97 2000 Ro Bantay. The Aklan Reporter, September 6, 1995, p. 7 Competition, March 13, 1998, UPV Auditorium, Iloilo City) Sa Pilapil It Tangke. Ani December 1994, p. 46 Toto, Pumailaya Ka. Pagbutlak (First Aklanon in Pagbutlak) Welga. Mantala 3:99 2000 Aprendizado "Five-language Dictionary (Panay Island)" ISBN 971-9023-25-2, 2003 Roman dela Cruz Kalibo, Aklan "A study of the Aklanon dialect" / Authors: Beato A. de la Cruz, R. David Paul Zorc, Vicente Salas Reyes, & Nicolas L. Prado; Public Domain 1968-1969; Kalibo, Aklan "Vol.I Grammar" Smithsonian Institution Libraries call# 39088000201871 (Full text on ERIC) 'Vol.II A Dictionary (of root words and derivations) Aklanon to English" Smithsonian Institution Libraries call# 39088000201889 (Full text on ERIC) "The functions of ‘hay’ in Aklanon narrative discourse". 1990. Brainard, Sherri and Poul Jensen. "A preliminary study of demonstratives in Aklanon narratives". 1992. Jensen, Kristine and Rodolfo R. Barlaan. Ligações externas aprender Aklanon Aklanon Wordlist at the Austronesian Basic Vocabulary Database Provérbio Aklanon Aklan em Tripod.com Frases para Viagem – Aklan Aklan em Ru-Nscb Aklan em Omniglot.com Aklan em Ethnologue
Categoria:Línguas filipinas centrais Categoria:Línguas das Filipinas Categoria:Línguas visaianas