As línguas uitotos ou línguas Witoto formam uma família de línguas ameríndias do America do Sul.Jolkesky, Marcelo Pinho De Valhery. 2016. Estudo arqueo-ecolinguístico das terras tropicais sul-americanas. Doutorado em Linguística. Universidade de Brasília.

Línguas Ocaina (okaina) Departamento de Loreto, Peru; Amazonas, Colômbia Witoto Nipode (nüpode, nüpode witoto) Peru Meneca-murui Meneca (meneka, witoto muinane, minica witoto, mɨnɨca) Amazonas, Colômbia; Peru 2.500 falantes (1997)Anatole V. Lyovin (1997). An Introduction to the Languages of the World. Oxford: Oxford University Press, pp. 341. ISBN 0-19-508116-1. Murui (bue, mɨca, witoto murui) <small>Peru; Putumayo y Amazonas, Colômbia</small> 2.000-2.800 (1997) Nonuya (nonuña, nyonuhu, achiote, achote) Amazonas, Colômbia; Departamento de Loreto, Peru (†) Andoquero (andokero) Amazonas, Colombia lengua muerta (†) Coeruna (koeruna) Amazonas, Brasil (†) Coixoma (koihoma, koto, coto, orejón) Departamento de Loreto, Peru (†) (†) = língua extinta

Reconstrução Algumas reconstruções do proto-witoto-ocaina, de nomes de plantas e animais (Aschmann 1993):Aschmann, Richard P. (1993). Proto Witotoan. Publications in linguistics (No. 114). Arlington, TX: SIL; the University of Texas at Arlington.

Número Proto-Huitoto-Ocaina Português Espanhol Inglês 97 *tō() anta danta tapir 98 *hï̄ʔko onça-preta tigre jaguar 99 (hï̄ʔko) onça-parda león, puma puma 100 *n(ē)nï̄́(goï) tatu armadillo, quinquincho, carachupa armadillo 101 *hï̄ʔko cachorro perro dog 102 *kïʔto veado venado deer 103 *(tī)nōī morcego murciélago bat 104 *(ïpóʔe) lontra nutria otter 106 (io, iyo) bugio mono aullador howler monkey 108 (-haino) capivara chigüiro, ronsoco capybara 109 (hḗākï) tamanduá-bandeira oso hormiguero anteater 110 (akaino) paca paca, guagua, majas paca 111 *(na)ʔï̄ma jacaré caimán crocodile 113 *mainí-(goï) tartaruga tortuga tortoise 114 (dzoʔdzo) tracajá tortuga, motelo river turtle 115 (medo) caititu saíno collared peccary 117 *p(íí)to, *mï̄(goi) cutia agutí agouti 118 *minï̄́() rato rata rat 119 (hï̄ʔko) gato gato cat 121 (oʔoo) rabo cola tail 122 (iβána) cobra serpiente, culebra snake 123 ?*()óʔyo sucuri mapana anaconda, water boa 124 (namaini) cascavel cascabel rattlesnake 125 (daïto) cobra-coral coral coral snake 126 *(n)op(aï)goï, *goaïkï̇(ho), *(h)edaï sapo sapo toad 128 *piʔtíʔto beija-flor picaflor, colibrí hummingbird 129 *(ae)(β)a(do) arara guacamayo macaw 130 *nokáiʔto tucano tucán, pinsha toucan 131 ?*(tóóda), (manáíni), *(k)(oi)yïkï papagaio loro parrot 132 ?*(gai)di(ko-goï) periquito perico, pihuicho parakeet 133 *īno() urubu gallinazo buzzard 134 ?*(k)oodz(a) mutum pavo curassow 135 *mṓnō() coruja lechuza owl 137 *áʔta-βa, (káda-βa) galinha gallina hen 139 (ïmḯ-goï) piranha caribe piranha 140 *(do)ʔ-hidakï(goï) abelha abeja bee 141 *(ïní)kï mosca mosca fly 142 ?*(p)aïd(á)to pulga pulga flea 144 *(oi)ʔtó() mosquito zancudo mosquito 145 *(kadákï-goï), (igïdakï-goï) cupim comején, hormiga blanca termite 146 (dakḯ-goï) formiga hormiga ant 147 *(hebekï-goï) aranha araña spider 148 *odó-taï-(goï), *odó-(kaï-goï), *(iʔo)-taï-(goï) bicho-de-pé nigua, pigue chigger 161 *(dai)ʔtïhā́ï̄́(hā) capim hierba grass 163 *hōʔtí(), *máhī(kahï) mandioca yuca cassava 165 *tïʔó() tabaco tabaco tobacco 166 (háʔikï) algodão algodón cotton 168 *(h)aʔkáíʔ-ti(dai) cará ñame yam 170 *nonṓ() urucum achiote, bija annatto 171 *hiʔpíʔ-hï(βe) pimenta ají chili pepper 172 *híibí(ʔe) coca coca coca 173 *õnāʔõ ayahuasca ayahuasca, yajé Banisterium 174 *(hikado) banana plátano plantain 175 *(haimina) pupunha chonta chonta palm 178 *(po)kaníʔ-ta cana-flecha caña brava cane

Ver também Línguas bora-muinane Língua yaruro#Comparações lexicais

Bibliografia Nimuendajú, Curt (1941). Witoto, Miranya und Kayuisána (manuscrito no arquivo da FUNAI, Rio de Janeiro).

Ligações externas Vocabulário uitoto - Schuller (1911)

Categoria:Línguas ameríndias