Александр Сергеевич Никольский (по некоторым источникам настоящее имя Борис Александрович Грюнберг, ) — румынский коммунист и советский разведчик, руководитель румынской спецслужбы Секуритате до начала 1960-х годов.

Молодость Родился в семье мельника в ТирасполеBălteanu, p. 46. В 1932 году вступил в местное отделение молодежного крыла Коммунистической партии РумынииBălteanu, p. 46; Deletant, p. 19.

В 1933 был арестован румынской секретной полицией СигуранцаDeletant, p. 19. Был введен в члены внутреннего Политбюро компартии. В декабре 1940 года после занятия Бессарабии советскими войсками стал советским гражданином и был принят на службу в НКВД, проходил специальную подготовку в ЧерновцахAdameşteanu; Deletant, p. 19; Bălteanu, p. 46-47; Tismăneanu, p. 45, 297. Под именем Василия Стефанеску перешел нелегальным образом в Румынию, передавал сведения о румынских войсках накануне начала операции Барбаросса. Был арестован и приговорен к пожизненной каторге. Содержался в тюрьме Плоешти вместе с другими советскими разведчиками Владимиром Грибици и Афанасием Шишманом.

Государственная служба Освобожден Красной Армией 28 августа 1944 года по всеобщей амнистии.Adameşteanu; Frunză, p. 150 Никольский стал инспектором румынских спецслужб и быстро продвигался по карьерной и партийной лестнице. В мае 1945 года участвовал в операции по передаче Йона Антонеску и его ближайшего окружения из Лубянской тюрьмы обратно в Румынию для судебного процесса.Tudor & Pavelescu Позднее принял участие в переформировании румынских спецслужб и создании Секуритате на основе мобильных бригад. Был назначен заместителем первого директора Секуритате Георге Пинтилие. Лично участвовал в высылке короля Михая I и в убийстве бывшего главы компартии Штефана Фориша. Выступал организатором массовых репрессий против некоммунистических политиков, государственных и общественных деятелей.

Никольский осуществлял негласную координацию действий сталинских спецслужб и Георгия Георгиу-Дежа, проводил московскую линию в ходе внутрипартийных конфликтов. В 1953 году Никольский стал Генеральным секретарем МВД Румынии. По ряду источников, осуществлял прослушивание разговоров Георгиу-Дежа скрытой аппаратурой.

Отставка В 1961 году в ходе охлаждения советско-румынских отношений Никольский был отправлен в отставку в звании генерал-лейтенанта.

Умер в Бухаресте в 1992 году в тот же самый день, когда Генеральный прокурор начал следствие по его делу на основании заявлений от семей жертв Секуритате.

Примечания

Литература The Security Police (Securitate) between 1948 and 1989 at The Memorial of the Victims of Communism and of the Resistance Gabriela Adameșteanu, «Crimele neglijate ale comunismului. O sintagmă neinspirată» («The Neglected Crimes of Communism. An Ill-Inspired Syntagm»), in Observator Cultural Dumitru Bacu, [https://web.archive.org/web/20070927051409/http://litek.ws/k0nsl/detox/anti-humans.htm The Anti-Humans. Student Re-Education in Romanian Prisons], Soldiers of the Cross, Englewood, Colorado, 1971 (translation of Pitești, Centru de Reeducare Studențească, Madrid, 1963) Valeriu Bălteanu, «1948-1958: Control, supraveghere, verificare, dominație. Agenții NKVD și consilierii sovietici din MAI și Securitate» (1948—1958: Control, Supervision, Verification, Domination. NKVD Agents and Soviet Advisers in the Ministry of Internal Affairs and the Securitate"), in Dosarele Istoriei, 3/1996 Lavinia Betea, «Testamentul lui Foriș» («Foriș' Last Will»), in Magazin Istoric, April 1997 Gabriel Catalan, Mircea Stănescu, «Scurtă istorie a Securității» («Short history of the Securitate»), in Sfera Politicii, Nr. 109 (2004), p. 38-53 Ruxandra Cesereanu, «„Limba“ Securității» («The Securitate’s „Language“»), at Memoria.ro (review of Marius Oprea, Banalitatea răului. Istoria Securității în documente) Adrian Cioroianu, Pe umerii lui Marx. O introducere în istoria comunismului românesc («On the Shoulders of Marx. An Incursion into the History of Romanian Communism»), Editura Curtea Veche, Bucharest, 2005 Dennis Deletant, Ceausescu and the Securitate, M.E. Sharpe, Armonk, New York, 1995 Communist Terror in Romania, C. Hurst & Co., London, 1999 («The Communist Party’s Infiltration by Legionaries. Green Souls with Red Berets»), in Dosarele Istoriei, 4/1997 Victor Frunză, Istoria stalinismului în România («The History of Stalinism in Romania»), Humanitas, Bucharest, 1990 Sanda Golopenţia, «Introducere la Ultima carte de Anton Golopenția (Anchetatorii)» («Introduction to Anton Golopenția’s Ultima carte (The Inquisitors)»), at Memoria.ro Valentin Hossu-Longin, «Procesul Canalului Morții» («The Trial of the Death Canal»), in Ziua, March 11, 2006 Aurel Dragoș Munteanu, «Comuniști și verzi — Eșecul alianței dorite de Moscova» («Communists and Greens — Failure of the Alliance Desired by Moscow») , in Jurnalul Național, September 20, 2006 Miruna Munteanu, «Sinistrul Nicolschi», in Ziua, June 28, 2003 Ion Mihai Pacepa, «E timpul ca Securitatea să fie repudiată» («It’s Time for the Securitate to be Repudiated»), part IV , in Jurnalul Național, October 8, 2005 Adrian Pop, «Antanta extremelor politice româneşti. „Pactul“ legionari — guvernul Groza» («The Entente of Romanian Political Extremes. The Legionaries — Groza Government „Pact“»), in Dosarele Istoriei, 4/1997 «1950. Legația S.U.A informează: Dominația U.R.S.S asupra României nu poate fi slăbită» («1950. The US Legation Informs: The USSR’s Domination over Romania Cannot Be Loosened»), in Magazin Istoric Stelian Tănase, «Dej — omul resentimentului» («Gheorghiu-Dej, the Man of Grudges»), in Magazin Istoric Vladimir Tismăneanu, Stalinism pentru eternitate, Polirom, Iași, 2005 (translation of Stalinism for All Seasons: A Political History of Romanian Communism, University of California Press, Berkeley, 2003, ) Alina Tudor, Șerban Pavelescu, «Moscova — închisoarea Liubianka. Mareșalul Antonescu: alte interogatorii» («Moscow — Lubyanka Prison. Marshal Antonescu: Other Interrogations»), in Magazin Istoric''

Категория:Коммунисты Румынии Категория:Государственные деятели Румынии Категория:Разведчики-нелегалы Категория:Генералы Секуритате Категория:Разведчики СССР