Йо́ґа (санскрит योग [joːɡɐ], буквално „ярмо“ вадь „унія“) є зберька фізичных, менталных и духовных практик авадь дисциплін, котрі ся заклали у Давнюй Індії, цільов котрых є контроль (зато и зязок из „ярмом“) над тілом тай розумом на пути д спасінюKeown 2004, Yoga.Johnson 2009, Yoga. у гіндуїстськых, джайністськых тай буддистськых традиціях.
Хоть сут верзії, ож йоґа має доведичні коріня, першый спомин за неї ся фіксує у першому тысячрочови до нашої еры. Она ся заклала на ворошных практиках народув восточного басейна рікы Ґанґа, у тому числі на ведичных елементах.Crangle 1994, бб. 1–6.Crangle 1994, бб. 103–138. Похожі на йоґові практикы ся споминавут у РіґведіWerner 1977. тай шорі ранньых Упанішадув,Ayyangar 1938, б. 2. айбо системачні концепції йоґы ся появили бігом пятого тай шестого сторочув до н. е. у давньоіндійськых кываньох санняса тай шрамана, у тум числі джайнізмі тай буддизмі.Samuel 2008, б. 8. Класичный текст за гіндуїстську йоґу, „Йоґа-сутра Патанджалі“, закладеный на дуалістичнуй ортодокснуй філозофії самкхя из вливом буддизма, датує ся першыма сторочами нашої еры.Bryant 2009, б. xxxiv.Desmarais 2008, бб. 16–17.Bryant (2009, б. xxxiv): „Булшина ученых датувут текст зачатком нашої еры (приблизно першоє-другоє стороча)“.
„Most scholars date the text shortly after the turn of the Common Era (circa first to second century).“ Межи 9. тай 11. сторочами ся зачали появляти тексты за гатга-йоґу, котра ся базує на традиції тантра.
Йоґа має світову популарность, айбо у западнум світі пуд понятьом „йоґа“ розумівут сучасну форму гатга-йоґы тай вид фізичної и релаксувучої вправы,Burley 2000, бб. 1–2. котра ся булшинов чинит асанами — разными поставами тіла; традиційна йоґа ся межи тым фокусує на медитації тай сепарації уд земного.King 1999, б. 67:
„Челядь на западі розуміє пуд йоґов варіацію сучасных пережывань за здоровля тай фізичну форму тай спосуб бороти ся из стресом тай сучасными каждоденными проблемами. Айбо сесе всьо має дуже мало общого из традиційными практиками у гатарах усталеных традицій авадь течій (сампрадая) учителя (ґуру) тай учня (шішя), структурованых подля ієрархічных стадій розвоя тай переплетеных из аскетичным способом жывота тай світониканьом, котрі дуже далекі уд пережывань сучасного западного бывателя великого вароша“.
„Many westerners see yoga as a variation on the modern concern for health and fitness and a means of overcoming the stresses and strains of modern day living. Most of what passes for yoga in this context, however, bears little relation to traditional practices, institutionalised as they were within established traditions or lineages (sampradaya) of teacher (guru) and pupil (śiṣya), structured according to hierarchical and initiatory stages of development and bound up with an ascetic lifestyle and world-view very different from the concerns of the modern western urbanite.“Jantos 2012, бб. 362–363. Популаризовали ї індійські ґуру по успішнуй адаптації гіндуїстськым монахом и реліґійным учительом Свамі Вівеканандов йоґы без асан у другуй половині 19. стороча – на зачаткови 20. стороча.White 2011, б. xvi–xvii, 2. Вівекананда познакомив запад из Йоґа-сутров, тай они ся укріпили по популаризації гатга-йоґы у 20. сторочови.White 2014, бб. xvi–xvii.
Етимолоґія Санскритовый назывник योग (йоґа) походит уд пня युज् (юдж) „припойовати, зєдновати, опанововати, брати у ярмо“.Satyananda 2008, б. 1.Jones & Ryan 2007, б. 511. Подля верзії Констанс Джонс тай Джеймса Раяна, авторув „Енциклопедії гіндуїзма“, зязок из игом узятый из концентрації ранньых практик конкретно на контрольови над чуствами, а пак назывку виділи ги метафору на „припойованя“ вадь „заярмльованя“ до Бога ци божественного.
У „Принстонському словникови буддизма“ Роберт Базвелл тай Доналд Лопез товмачат „yoga“ ги „зязок“, „(само)контроль“ тай за асоціаційов и „духовну дисципліну“.Buswell & Lopez 2014, yoga. У „Вступови до гіндуїзма“ Ґевін Флад капчат контроль над розумом ги його „заярмльованя“.Flood 1996, б. 95.
Подля изглядователя гіндуїзма тай буддизма Майкла Бырлія, першый раз слово „йоґа“ ся споминат у гімнови 5.81.1 Ріґведы, присяченому сходячому Богови-Сонцьови, тай інтерпретує ся як „ярмо“ вадь „контроль“.Burley 2000, б. 25.
Санскритськый ґраматішта-філолоґ Па́ніні у 4. сторочови до н. е. писав, ож термін „йоґа“ годен мати два походжіня: yujir yoga („давати у ярмо“) авадь yuj samādhau („концентровати ся“). У контексті Йоґа-сутры, традиційні коментаторы рахувут другый варіант правилнов етимолоґійов.Bryant 2009, б. 5. Подля першого коментатора Йоґа-сутры Вясы,Bryant 2009, б. xxxix. „йоґа“ значит samadhi, т.є. концентрацію.
За челядника, котрый практикує йоґу вадь ревно ся держит йоґової філозофії, знає ся казати, ож ун йоґі (योगी, IAST yogī); на жун ся хоснує термін йоґіні (योगिनी, IAST yoginī).
Жерела
Референції