Математика (из ґрицького μαθηματικός (матгематікос); μάθημα (матгема) = наука, знаня, познаня) є область наук, котра убвлят и упорядковує методикы, тиорії і теоремы, котрі сут розвойині и доказані за потребы емпіричных наук и самої математикы. Еґзіштує много областю математикы, гий на пр. тиорія чисел (наука о числах), алґебра (наука о формулах и повязаных структурах), ґеомитрія (наука за формы и просторы, што їх обсягувут), аналіз (наука за неперерывні изміны) и тиорія множин, котра днись служит гий основа цілої математикы.
Математика описує и маніпулує абстрактныма обєктами, што авадь походят уд природы, авадь — у типирішнюй математици — сут докус абстрактні утворы, котрым ся приписувут даякі особности, што ся кличут аксіомы. Математика хоснує чисту лоґіку на доказованя властивостю такых обєкту; доказ є послідовность хоснованя дедуктивных правил на уже еґзіштувучі выслідкы, до котрых надлежат уже довидині теоремы, аксіомы и — при абстракції уд природы — даякі основні особности, котрых ся рахувут зуправдныма зачатковыма пунктами выбраної тиорії. (at ResearchGate )
Математика є незамінна в природных науках, інжинірствови, медицині, фінансах, компютеровых и соціялных науках. Хоть ся математика широко хоснує про моделованя рузных яв, основні истины математикы не зависят уд якыхись науковых експерименту. Дакотрі области математикы, гий уприклад штатистика и тиорія бавок, розвоювут ся в скапчаньови из їхньым практичным хоснованьом и часто ся рахувут за прикладну математику. Другі же розвоювут ся без ниякого ника на хоснованя (гий чиста математика), айбо потум находят практичні приміняня.Peterson, Ivars (1988). The Mathematical Tourist: Snapshots of Modern Mathematics. W. H. Freeman and Company. ISBN 0-7167-1953-3. LCCN 87033078. OCLC 17202382Wigner, Eugene (1960)."The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences". Communications on Pure and Applied Mathematics. 13 (1): 1–14. Bibcode:1960CPAM...13....1W. doi:10.1002/cpa.3160130102. S2CID 6112252.
Історично, розуміня доказа и скапчана из ним математична строгость первый раз ся появила в ґрицькуй математици, особливо в Евклідовых Елементах. Уд зачинаня математика была розділена на ґеомитрію и аритметику (маніпулація из натуралныма числами а дробами), онь ид XVI–XVII стогоддьом, коли ся обявила алґебра и безконечно малі убчисліня гий нові области. Уд тогды общый вплыв математичных іновацій і науковых находок причинив ся до быстрого розвоя обыдвох. Пуд куниць XIX стогоддя в математици появила ся "основоположна кріза", што вела до систематизації аксіоматичного метода – што в свою очерідь зачало силный розвой многых новых областю математикы и їх хосновань. Днись Межинародна класифікація математичных тем списує булше ги шістдисят першостепенных областю математикы.
Удкликаня
Катеґорія:Формалны наукы Катеґорія:Математіка