23–27. септембра 2022. року в контексті Російської інвазії в Украйину окупаційна власть Російської федерації справила так звані референдумы за анексію окупованых украйинськых територій. Они ся шыроко держати за безалтернативні и были засужені многыми державами. Резултаты сих референдумув были признані лиш Сівернов Корейов.

Референдумы справили у чотырьох областях Украйины: окупованых частях Донецької и Луганської областий тай окупаційных воєнных адміністраціях у Херсонськуй и Запорозькуй областях (вытвореных бігом першого тыжня повномасштабної інвазії); а щи на території Росії. На момент проведеня референдумув Росія не контрольовала повнустю ниєдну из областий; булшина населеня пушла гет уд зачатку інвазії. Референдумы были узнані незаконными у гатарах межинародного права и засужені Орґанізаційов споєных націй ги нарушеня єї Хартії.

30. септембра 2022 президент РФ Владімір Путін уголосив анексію Донецької, Херсонської, Луганської и Запорозької областий Украйины у зверненьови д обом хыжам російського парламента. ОСН, Украйина и многі другі державы засудили анексію.

Орґанізація

Реакція

Украйина Уряд Украйины держит референдумы за нелеґітимні и обвиняє Росію в силованю бывателюв тай завезеньови псевдоелектората з Крыму.

Росія

Російськый експрезидент и предсіда Рады безпекы Російської федерації Дмітрій Медведєв 27. септембра 2022 заявив у свому Telegram-каналови: „Референдумы ся завершили. Резултаты очевидні. Витайте дома, в Росі[ї]!“

Шор російськых експертув, у тум числі Міхаіл Мінаков и Олег Іґнатов, указали на незаконность референдумув даже в гатарах російського законодавства и на сам факт їх справленя без контроля над булшинов територій, што розбиват даже майдрубну ілузію їх леґалности.

У марцьови 2024. року Владімір Путін удзначив „вернутя“ анексовых територій до складу Росії, кажучи: „Што ся кыват Новоросії, Донбаса, тамтешньый наруд … выразив своє желаня вернути ся ид своюй руднуй файті. Їхньый путь назад до свої отцюзнины ся указав май тяжкый, май траґічный, айбо не позиравучи на вто, нам ся тото дало.“

Межинародні орґанізації : Ґенералный секретарь ОСН Антоніу Ґутерреш назвав референдумы „нарушеньом Хартії ОСН и межинародного права“. Через дакулько днув ун уповів: „Хартія ясно [каже]. Хотьяка анексія території державы другов державов у резултаті угрозы вадь хоснованя силы є нарушеньом принципув Хартії ОСН и межинародного права. … [Т]ак звані ‚референдумы‘“ не можут ся называти истым выражіньом волі народу. Орґанізація про безпеку и сполупрацю в Европі (ОБСЕ): Головы ОБСЕ засудили планы справляти референдумы на окупованых територіях Украйины и назвали їх незаконными подля як украйинського, так и межинародного законодавства. НАТО: Ґенералный секретарь НАТО Єнс Столтенберґ написав у Twitter, ож „безалтернативні референдумы не сут леґітимні и не мінявут природы Російської войны против Украйины. Се далша ескалація у Путіновуй войні“. Европська унія: Высокый представник Унії з вонкашньых діл и безпекової політикы Джузеп Боррель заявив, ож „Европська унія читаво засужує йсі заплановані незаконні ‚референдумы‘, котрі йдут против леґітимної и демократично убратої украйинської власти“.

Державы Австралія: Міністерка загатарных діл Пенні Вонґ заявила, ож „території, ныні окуповані російськым войськом, сут сувереннов територійов Украйины. Ниякі безалтернативні референдумы тото не помінявут“. Австрія: Міністерство загатарных діл заявило, ож „безалтернативні референдумы не мавут нияку леґітимность у гатарах межинародного права и не будут признані“. Бразілія: Постуйный представник у ОСН Роналду Коста Філю заявив, ож „не є розумно думати, ож населеня на території конфлікта годно слобудно выразити свою волю“. Болґарія: Міністерство загатарных діл заявило, ож ядерна реторика Москвы и так звані референдумы „посилювут потребу в послідовнуй пудпорі“ суверенітета, територіалної цілосности тай незалежности Украйины. Канада: Премєрміністер Жустін Трудо у Twitter написав, ож Канада и G7 „ниґда не признавут резултаты“. КНР: Державный радник и міністер загатарных діл Ван І уповів, ож суверенітет и територіална цілосность ушыткых крайин має ся честовати. Чехія: Президент Мілош Земан пудписав ворошну заяву за непризнаня провб Росії незаконно анексовати украйинські території. Премєрміністер Петр Фяла написав у Twitter, ож „Чехія не признає референдумы за анексію чотырьох украйинськых областий [и їх прикапчаня] ид Росії“ и ож „анексія сих територій Російов є неприйнятна и нелеґітимна, и Чеська республіка буде дале держати тоты території украйинськыми“. Данія: Премєрміністерка Метте Фредеріксен засудила референдумы тай уповіла, ож „они не мавут нич общого из вольов народа“. Естонія: Премєрміністерка Кая Каллас написала у Twitter: „Мы ниґда йсе не признаєме“ и „Украйина має вшыткі права забрати свою територію. Донбас, Крым, Херсон = ушытко Украйина“. Президент Алар Каріс пудписав ворошну заяву за непризнаня російськых провб незаконно анексовати украйинські території. Фінландія: Президент Саулі Нііністы и премєрміністерка Санна Марін засудили російські референдумы и заявили, ож Фінландія не признає ниякі провбы анексовати украйинські території. Франція: Президент Емануель Макрон назвав референдумы „фарсом“ и заявив, ож Франція не признає їхні резултаты. : Міністерство загатарных діл засудило референдумы тай пудчеркнуло пудпору суверенітета и територіланої цілосности Украйины. Німещина: Канцлер Олаф Шолц різко засудив ідею Росії правити референдумы на територіях Украйины. Вун уповів, ож є „доста ясно, ож тоты безалтернативні референдумы прияті быти не годні“ тай указав на їх нелеґітимность подля „межинародного права тай розуміня, ид котрому на днешньый день прийшло світовоє общество“. Ґана: Посол и постояный представник у ОСН у Ню Йорку Гаролд Адлай Аґєман заявив, ож межинародноє общество „не годно дале жыти у паралелных вселенных“ и закликав Росію честовати суверенітет Украйины. Мадярщина: Міністер Ґерґей Ґуяш заявив, ож Мадярщина не признає анексію украйинськых територій Російов. Індія: Речник Міністерства загатарных діл Аріндам Баґчі высловив пудпору суверенітета тай територіалної цілосности Украйины. Іран: Речник Міністерства загатарных діл Нассер Канаані наголосив на потребі держаня територіалної цілосности у гатарах межинародного права. Ірландія: Міністер загатарных діл Саймон Ковні заявив, ож Ірландія удмітує „псевдореферендумы“ и „ниґда не признає російські претензії на незаконно анексовані дарабы Украйины, тай лишит ся незрушнов у пудпорі украйинського народу“. Ізраїль: Міністерство загатарных діл уголосило, ож Ізраїль узнає суверенітет и територіалну цілосность Украйины, и не буде признавати резултаты референдумув у восточных областях. Японія: У телефоннум звонку из президентом Украйины Зеленськым японськый премєрміністер Фуміо Кішіда різко засудив російську анексію украйинськых територій, кажучи, ож „процес, котрый Росія назвала референдумом и єї анексія дарабув Украйины не будут прияті ниґда“. Казахстан: Речник Міністерства загатарных діл Айбек Смадіяров заявив, ож Казахстан не признає референдумы. Вун додав, ож „Казахстан ся керує принципами територіалної цілосности держав, їх суверенної рувности тай мирної спувекзістенції“. : Президент Еґілс Левіц пудписав ворошну заяву за непризнаня російськых провб незаконно анексовати украйинські території. : Президент Ґітанас Наусєда пудписав ворошну заяву за непризнаня російськых провб незаконно анексовати украйинські території. Міністер націоналної обороны и історик Арвідас Анушаускас порувняв анексаційні референдумы з фалсіфіковаными парламентськыми убиранками 1940. року в Литві, Латвії тай Естонії, котрі привели д совєтськуй анексії окупованых балтійськых держав. Молдова: Президентка Мая Санду заявила, ож „Республіка Молдова честує територіалну цілосность и суверенітет Украйины тай держит так звані референдумы, справлені Російськов федераційов у дакулькох областях Украйины ‚фалсіфіковаными‘“, и додала, ож Молдова „не признає ниякі дії по фалошных референдумах“ и ож інвазія в 2022. році „читаво повливала“ на молдавсько-російські удношіня. : Президент Міло Джукановіч пудписав ворошну заяву за непризнаня російськых провб незаконно анексовати украйинські території. Нідерланды: Премєрміністер Марк Рутте уповів: „[И]ся анексія, як и анексія Крыма, ниґда не буде признана Нідерландами. Світ не прийме тото, як Путін мінят гатары змахом ручкы“. : Ґенералный директор Департамента межинародных орґанізацій Міністерства загатарных діл Джо Джол Су заявив: „Мы честуєме волю бывателюв, котрі ся захотіли кывати у бук інтеґрації до Росії и пуддержуєме позицію російського уряду в перечиненьови тых реґіонув на компоненты Росії“. : Президент Стево Пендаровськый пудписав ворошну заяву за непризнаня російськых провб незаконно анексовати украйинські території. Польща: Президент Андржей Дуда заявив, ож Польща не признає резултаты референдумув и пудписав ворошну заяву за непризнаня російськых провб незаконно анексовати украйинські території. Румынія: Міністер загатарных діл Боґдан Авреску назвав референдумы „абсолутно неприйнятными“ тай наголосив на тому, ож Румынія пуддержує незаалежность, суверенітет и територіалну цілосность Украйины у межинародно признаных єї гатарах. Президент Клаус Йоганніс пудписав ворошну заяву за непризнаня російськых провб незаконно анексовати украйинські території. Сербія: Міністер загатарных діл Нікола Селаковіч уповів, ож Сербія не признає резултаты референдумув. Словакія: Президентка Зузана Чапутова, спікер Народної рады Боріс Коллар и премєрміністер Едуард Геґер різко засудили „псевдореферендумы“ у ворошнуй заяві, наголосивши, ож Словакія узнає Украйину незалежнов и сувереннов державов, чія територіална цілосность у межинародно признаных гатарах не може ся пуддавати сомніву. Чапутова пудписала ай ворошну заяву за непризнаня російськых провб незаконно анексовати украйинські території. Іспанія: Міністерство загатарных діл засудило „незаконні псевдореферендумы в Украйині“, наголосивши на „муцнуй пудпорі украйинського суверенітета и територіалної цілосности у межинародно признаных границях“ з боку іспанського уряду. : Премєрміністерка Маґдалена Андерссон бігом пресконференції заявила, ож референдумы на окупованых Російов територіях тото „чистый фарс“. : Федерална рада заявила, ож Росія мусит ся держати межинародного гуманітарного права, людськых прав и екзістувучої украйинської правової системы, и ож окупація не дає суверенітет над територіями. Швайц не буде признавати резултаты так званых референдумув. Федералный департамент загатарных діл узвав быв російського посла, вбы условити позицію Швайца. Республіка Китай (Тайвань): Міністерство загатарных діл Республікы Китай (Тайваня) засудило анексію и наголосило, ож є солідарноє из крайинами-єднодумцями у непризнаньови безалтернативных референдумув Росії тай неприятьови дій Росії, націленых на незаконну анексію украйинськых територій. : Президент Реджеп Таїп Ердован пуддержує удношіня и з НАТО, и з Російов, айбо засудив провбу анексії: „Такі нелеґітимні провбы не будут признані межинародным обществом. Наспак, они усложнят стараня удновити дипломатичный процес и посилят нестабілность“. Споєноє корольство: Міністер загатарных діл Джеймс Клеверлі уповів, ож СК має доказы, ож Росія уже поклала цілі про „угадану явку выборцюв и рейтинґы сих псевдореферендумув“. Споєні штаты Америкы: Президент Джо Байден, выступавучи на Ґенералнуй асамблеї ОСН, засудив „безалтернатині референдумы“ и заявив, ож США не будут признавати їх резултаты.

Орґанізації за людські права Amnesty International описовали референдумы ги „обман, обы Росія [могла] незаконно анексова[ти] украйинські території“ и „читавоє нарушеня межинародного права тай прав людий на окупованых територіях“. Human Rights Watch заявляли, ож референдумы „не мавут леґалного значіня и не чинят основу про анексію вадь передачу суверенітета“.

Ник. ай Російсько-украйинська война

Референції