Пеші́тта (класичный сірійськый: авадь ) тото стандартноє сірійськоє уданя Біблії про сірійські християнські церьквы тай традиції, котрі ся держат літурґій сірійського обряда.
Пешітта ориґінално тай традиційно написана класичным сірійськым діалектом арамайського языка, хоть уданя Пешітты годні быти потовмачені вадь написані другыма бесідами.
Удну біблеїстичных кругув є неуніверзалный консенсус, ож Старый Завіт Пешітты быв потовмаченый на сірійськый язык из біблійного іврита, навірно у 2. сторочу н. е., тай ож Новый Завіт Пешітты быв потовмаченый из грецького языка.„The Peshitta Old Testament was translated directly from the original Hebrew text, and the Peshitta New Testament directly from the original Greek“ — Сесь Новый Завіт, на зачаткови не обсягувучый спорні книгы (2. посланя Петра, 2. посланя Йоана, 3. посланя Йоана, посланя Юды, Удкровеня), став стандартом перед зачатком 5. ст. Пять спорных книг были додаті у Гаркеловуй верзії (616 н. е.) Томы Гаркелського.„Printed editions of the Peshitta frequently contain these books in order to fill the gaps. D. Harklean Version. The Harklean version is connected with the labours of Thomas of Harqel. When thousands were fleeing Khosrou's invading armies, …“ — Новый Завіт Пешітты часто подабат на бізантськый текстотіп, хоть и з подаякыма варіаціями.
Етимолоґія Пешітта взято из сірійського mappaqtâ pšîṭtâ (ܡܦܩܬܐ ܦܫܝܛܬܐ), што буквално значит „проста верзія“ вадь „пряма верзія“.
Латинков назывка ся удтворює по разному: Peshitta, Peshittâ, Pshitta, Pšittâ, Pshitto, Fshitto. Peshitta тото майчасто трафлявучый ся варіант.
Курта історія Пешітта мала шырокоє пошыреня у Азії зачинавучи 5. столітьом, принимала ся тай честовала ся шором разных деномінацій сірійського християнства. Она мала значный місіонерськый влив: арменська, ґрузинська, арабська тай перська верзії булшинов ся появили вдяку сірійськуй. Несторіанська стела з Чан-ана указує на присутность сірійськых писань у Китайови у 8. сторочу.
Пешітту принюс у Европу Моісей Марденськый, вызначный сірійськый духовник, котрый неуспішно глядав меценаша про єї печатаня у Римі тай Венеції. Меценаша — Алберта Відманштадта — ун такы найшов, айбо ужек у імперськум канцлерстві Сященої Римської імперії, у Відньови у 1555. рокови. Відманштадт узяв на ся печатаня Нового Завіта, а імператор заплотив за удлитя спеціалных шрифтув сірійського алфавіта. У 1569. році Імануел Тремелій, навернутый жыд, удав сірійськый Новый Завіт у гебрейськум письмі. У році 1645 Ґабріел Сіоніта удав editio princeps Старого Завіта про „Паризьку Поліґлоту“, и в 1657. році вшытка Пешітта была включена у „Лондонськуй Поліґлоті“ Браяна Волтона. Тото было уданя Пешітты Джона Люсдена тай Карла Шаафа, котра ся дотеперь цитує симболами „Syrschaaf“ вадь „SyrSch“.
Новый Завіт У деталнум изглядованьови Матея 1–14, Джордж Ґвільям найшов, ож де ся тексты розходят, Пешітта ся соглашат из Textus Receptus лиш 108 раз, а из Codex Vaticanus 65 раз. Межи тым у 137 трафунках она ся удличат уд обох, часто пудпорувучи ся старосірійськым и старолатинськым, а у 31 інстанціях удокремлює уд ушыткых другых текстув.
Заява Евсебія (Евсевія), ож Геґесіпп „цитовав из Єванґелія подля жыдовув тай из сірійського Єванґелія“ значит, ож уже у 160–180 н. е. є референція на сірійськый Новый Завіт, у час того гебрейсько-християнського писателя. Сірійські біблеїшты удзначовали товмаченя Нового Завіта, держачи го „акуратным, вірным и буквалным“; пораз го такой называли „царицьов над верзіями“.
Ник. ищи Тарґум Біблія Септуаґінта Вулґата
Жерела
Референції