Латві́йськый язык ( ) ото восточнобалтійськый язык из індоевропської языкової родины. Ним приказувут латвійці, вун є урядным языком у Латвії и єдным из урядных языкув Европської унії. Латвійськый має дас 1.5 міліона носителюв у Латвії и 100,000 за гатаром. Из них дас 1.16 міліона вадь 62% обывательства Латвії хоснувут го ги основный язык дома; аж не брати Латґалію и район Риґы його має за рудный по селах и варощиках булш як 90% населеня.
Ги балтійськый язык, латвійськый тісно скапчаный из сосідньым литовськым. Звіданка латґалського и курсенєцького, котрі сут узайимозрозумілі з латвійськым, ги окремых языкув ци варіантув латвійського є спорнов.
Латвійськый ся першый раз появив у печати в середині 16. стороча в товмачіньови Господньої молитвы в „Cosmographia universalis“ (1544) Себастіяна Мінстера.
Історія
Походжіня Подля подакотрых ґлотохронолоґічных шпекулацій восточнобалтійські языкы ся удділили уд западнобалтійськых (вадь уд гіпотетичного прабалтського) межи 400. и 600. роками н. е. Розлука межи латвійськым и литовськым зачала ся проявляти по 800. році. Переходні діалекты екзістовали маймало до 14. вадь 15. стороча, а майпузніше пропали у 17. сторочу.
Латвійськый ги окремый язык ся сформовав за дакулько стороч из языка давньых латґалцюв через асимілацію языкув сосідньых балтськых племен: куршського, земґалського и селонського — што привело д тому, ож тоты бесіды помалі стратили свої характерні рисы. Процес конзолідації ся зачав у 13. ст. по Лівонському хрестовому поході и насилнуй християнізації, што сформовало єдиный політичный, економічный и реліґійный простур у середньовічнуй Лівонії.
16–18. стороча Майстара письмова памнятка латвійського языка тото реліґійноє товмачіня 1530. року авторства німця Ніколауса Рамма, котрый жыв у Різі. Майстара вціліла книга по латвійськы тото католицькый катехизм 1585. року Петра Канісія, котрый на днешньый день є в колекції бібліотекы Упсалського університета у Швеції.
Першоє товмачіня Біблії по латвійськы вчинив німець Йоган Ернст Ґлік (Новый завіт у 1685, Старый завіт у 1691). Лутеранськый пастор Ґотгард Фрідріх Штендер быв закладательом латвійської секуларної літературы, вун удав першый ілустрованый латвійськый букварь (1787), першу енциклопедію з назвов „Книга высокої мудрости за світ и природу“ (; 1774), ґраматикы и латвійсько-німецькый тай німецько-латвійськый словникы.
19. стороча До 19. стороча писаный латвійськый быв пуд вливом німецькых лутеранськых пасторув и німецького языка, бо балтійські німці формовали верьхні ешелоны місного общества. У середині 19. стороча ся зачало Першоє латвійськоє націоналноє пробуджіня пуд проводом молодолатвійцюв, котрі популаризовали хоснованя латвійської бесіды. Учасникы кываня заклали фундамент літературного латвійського и популаризовали пуризм и заміну чужоязычных позычок. У 1880. роках, кой до власти прийшов царь Александер III., зачала ся русифікація.
Подля імперського російського списованя людности 1897. року у Курландськуй ґубернії было 505,994 (75.1%), а в Лівонськуй ґубернії — 563,829 (43.4%) хосновачув латвійського языка, спозад чого вун быв майхоснованым у обох ґуберніях.
20. стороча
21. стороча
Референції
Катеґорія:Языкы Катеґорія:Балтія Катеґорія:Балтійські языкы