Glottolog je brezplačna spletna bibliografska podatkovna zbirka svetovnih jezikov. Poleg popisa jezikoslovnih gradiv (slovnice, člankov, slovarjev), ki opisujejo posamezne jezike, podatkovna zbirka vsebuje tudi najsodobnejše jezikovne pripadnosti na podlagi dela strokovnjakov s področja jezikoslovja.
Glottolog so najprej razvili na Inštitutu Maxa Plancka za evolucijsko antropologijo v Leipzigu, med letoma 2015 in 2020 pa na Inštitutu Maxa Plancka za znanost o človeški zgodovini v Jeni. Njegova glavna skrbnika sta jezikoslovca Harald Hammarström in Martin Haspelmath.
Pregled in značilnosti
Sebastian Nordhoff in Harald Hammarström sta leta 2011 ustanovila projekt Glottolog/Langdoc. Nastanek Glottologa je deloma spodbudilo pomanjkanje celovite jezikovne bibliografije, zlasti v katalogu Ethnologue.
Glottolog ponuja katalog svetovnih jezikov in jezikovnih družin ter bibliografijo posameznih jezikov. Od Ethnologuea se razlikuje v več pogledih:
vključuje samo tiste jezike, za katere so uredniki lahko potrdili, da obstajajo in da se razlikujejo. Različice, ki niso bile potrjene, vendar so podedovane iz drugega vira, so označene kot »nepravi« (spurious) ali »nepotrjeni« (unattested). poskuša samo razvrstiti jezike v družine, za katere je dokazano, da so veljavne skupine na podlagi raziskav jezikoslovcev, specializiranih zanje. na voljo so izčrpne bibliografske informacije, zlasti za manj znane ali premalo opisane jezike. v omejenem obsegu so alternativna imena navedena glede na vire, ki jih uporabljajo. razen ene same točke na zemljevidu v njegovem geografskem središču ni na voljo nobenih etnografskih ali demografskih podatkov.
Imena jezikov, uporabljena v bibliografskih vnosih, so označena s kodo ISO 639-3 ali lastno kodo Glottologa (Glottocode). Na voljo so zunanje povezave do ISO, Ethnologue in drugih spletnih jezikovnih podatkovnih zbirk.
Najnovejša različica je 5.2, izdana pod mednarodno licenco Creative Commons Attribution 4.0 maja 2025.
Projekt je del projekta Cross-Linguistic Linked Data (CLLD), ki ga gosti Inštitut Maxa Plancka za znanost o človeški zgodovini.
Jezikovne družine
Glottolog je pri ugotavljanju pripadnosti jezikov in družin bolj konservativen kot druge podatkovne zbirke glede na stroga merila za postuliranje večjih skupin. Po drugi strani je podatkovna zbirka bolj permisivna v smislu obravnavanja neklasificiranih jezikov kot izolatov. Izdaja 5.0 navaja 430 družin materno govorjenih jezikov in izolate, kot sledi:
{| class="wikitable sortable wikitable mw-collapsible mw-collapsed" |+ class="nowrap" | Seznam Glottologovih genealoških družin |- ! slovensko ime družine || angleško ime || regija || podružine || število jezikov* || ISO 639 || Glottocode |- | style="background: /*niger–congo*/ #ffddaa"; | atlantskokongovska || Atlantic-Congo || A || 916 || 1.410 || alv || atla1278 |- | style="background: /*austronesian*/ pink"; | avstronezijska || Austronesian || A, E, JA, O || 750 || 1.274* || map || aust1307 |- | style="background: /*indo-european*/ #c9ffd9"; | indoevropska || Indo-European || A, AV, E, JA, O, SA || 348 || 586* || ine || indo1319 |- | style="background: /*sino-tibetan*/ salmon"; | sinotibetanska || Sino-Tibetan || E || 310 || 514* || sit || sino1245 |- | style="background: /*afroasiatic*/ #faecc8"; | afroazijska || Afro-Asiatic || A, E || 241 || 381* || afa || afro1255 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | jedrskotransnovogvinejska || Nuclear Trans New Guinea || O || 188 || 316* || ngf || nucl1709 |- | style="background: /*australian*/ #eba9ee"; | pamanjunganska || Pama-Nyungan || AV, O || 158 || 250 || – || pama1250 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | otomanguejska || Otomanguean || SA || 104 || 181 || omq || otom1299 |- | style="background: /*austro-asiatic*/ lightcoral"; | avstroazijska || Austroasiatic || E || 95 || 158 || aav || aust1305 |- | style="background: /*tai–kadai*/ lavender"; | taikadajska || Tai-Kadai || E || 65 || 95* || – || taik1256 |- | style="background: /*dravidian*/ mediumspringgreen"; | dravidska || Dravidian || E || 47 || 82 || dra || drav1251 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | aravaška || Arawakan || JA, SA || 55 || 77 || awd || araw1281 |- | style="background: /*niger–congo*/ #ffddaa"; | mandska || Mande || A || 57 || 75 || dmn || mand1469 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | tupijska || Tupian || JA || 45 || 70 || tup || tupi1275 |- | style="background: /*uto-aztecan*/ #80bfff"; | utoazteška || Uto-Aztecan || SA || 40 || 69* || azc || utoa1244 |- | style="background: /*nilo-saharan*/ gold"; | srednjesudanska || Central Sudanic || A || 37 || 63 || csu || cent2225 |- | style="background: /*nilo-saharan*/ gold"; | nilotska || Nilotic || A || 37 || 56 || – || nilo1247 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | jedrskotorricellijska || Nuclear Torricelli || O || 30 || 55 || – || nucl1708 |- | style="background: /*uralic*/ lime"; | uralska || Uralic || E || 31 || 49 || urj || ural1272 |- | style="background: /*algic*/ lightskyblue"; | algijska || Algic || SA || 26 || 47 || aql || algi1248 |- | style="background: /*na-dene*/ #99ddff"; | athabaskanskoejaškotlingitska || Athabaskan-Eyak-Tlingit || SA || 27 || 46 || xnd || atha1245 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | panotakananska || Pano-Tacanan || JA || 21 || 45 || – || pano1259 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | kečuanska || Quechuan || JA || 24 || 43 || que || quec1387 |- | style="background: /*altaic*/ yellowgreen"; | turška || Turkic || E || 30 || 43 || trk || turk1311 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | karibanska || Cariban || JA ||23 || 42 || – || cari1283 |- | style="background: /*hmong–mien*/ #f2ceee"; | hmongmienska || Hmong-Mien || E || 24 || 43* || hmx || hmon1336 |- | style="background: /*niger–congo*/ #ffddaa"; | kruška || Kru || A || 27|| 38 || kro || krua1234 |- | style="background: /*caucasian*/ lightgreen"; | nakhdagestanska || Nakh-Daghestanian || E || 22 || 36 || – || nakh1245 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | sepiška || Sepik || O || 20 || 36 || – || sepi1257 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | majevska || Mayan || SA || 25 || 34 || myn || maya1287 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | nižjesepiškoramuška || Lower Sepik-Ramu || O || 2 + 14 || 6 + 24 || – || lowe1423 ramu1234 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | jedrskomakrožejska || Nuclear-Macro-Je || JA || 15 || 29 || – || nucl1710 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | čibčanska || Chibchan || JA, SA || 18 || 27 || cba || chib1249 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | tukanska || Tucanoan || JA || 22 || 26 || – || tuca1253 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | sališanska || Salishan || SA || 15 || 25 || sal || sali1255 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | timorskoalorskopantarska || Timor-Alor-Pantar || O || 14 || 23 || – || timo1261 |- | style="background: /*niger–congo*/ #ffddaa"; | dogonska || Dogon || A || 9 || 20 || – || dogo1299 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | jezerskoplaninska ||Lakes Plain || O || 10 || 20 || – || lake1255 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | mihesokejska|| Mixe-Zoque || SA || 11 || 19 || – || mixe1284 |- | style="background: /*afroasiatic*/ #faecc8"; | ta-ne-omotska || Ta-Ne-Omotic || A || 7 || 19 || – || gong1255 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | jamska || Yam || O || 9 || 19 || – || more1255 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | siuanska || Siouan || SA || 12 || 18 || sio || siou1252 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | animska || Anim || O || 9 || 17 || – || anim1240 |- | style="background: /*altaic*/ yellowgreen"; | japonska || Japonic || E, O || 11 || 17 || jpx || japo1237 |- | style="background: /*altaic*/ yellowgreen"; | mongolskokitanska || Mongolic-Khitan || E || 9 || 17 || xgn || mong1329 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | mejnopapuanska || Border || O || 7 || 15 || – || bord1247 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | severnohalmaherska || North Halmahera || O || 10 || 15 || – || nort2923 |- | style="background: /*altaic*/ yellowgreen"; | tunguška || Tungusic || E || 10 || 15 || tuw || tung1282 |- | style="background: /*khoisan*/ goldenrod"; | khoekvadska || Khoe-Kwadi || A || 11 || 14 || – || khoe1240 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | anganska || Angan || O || 7 || 13 || – || anga1289 |- | style="background: /*eskimo-aleut*/ lightcyan"; | eskimoaleutska || Eskimo-Aleut || E, SA || 6 || 13 || esx || eski1264 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | mivoškocostanoanska || Miwok-Costanoan || SA || 6 || 13 || – || miwo1274 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | ndujska || Ndu || O || 6 || 13 || – || nduu1242 |- | style="background: /*nilo-saharan*/ gold"; | nubijska || Nubian || A || 7 || 13 || nub || nubi1251 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | torskoorjaška || Tor-Orya || O || 3 || 13 || – || toro1256 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | totonakška || Totonacan || SA || 7 || 13 || – || toto1251 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | čapakurska || Chapacuran || JA || 10 || 12 || – || chap1271 |- | style="background: /*australian*/ #eba9ee"; | gunviniguanska || Gunwinyguan || AV || 6 || 12 || – || gunw1250 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | kočimskojumanska || Cochimi-Yuman || SA || 7 || 12* || – || coch1271 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | irokeška || Iroquoian || SA || 3 || 11 || iro || iroq1247 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | skouska || Sko || O || 7 || 11 || – || skoo1245 |- | style="background: /*nilo-saharan*/ gold"; | surmiška || Surmic || A || 8 || 11 || – || surm1244 |- | style="background: /*australian*/ #eba9ee"; | zahodnodalyjska || Western Daly || AV || 5 || 11 || – || west2434 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | zahodnogeelvinkškozalivska || Geelvink Bay || O || 3 || 10 || – || geel1240 |- | style="background: /*andamanese*/ #c99fee"; | velikoandamaneška || Great Andamanese || E, O || 7 || 10 || gac || grea1241 |- | style="background: /*niger–congo*/ #ffddaa"; | heibanska || Heibanic || A || 6 || 10 || – || heib1242 |- | style="background: /*niger–congo*/ #ffddaa"; | idžoidna || Ijoid || A || 7 || 10 || – || ijoi1239 |- | style="background: /*nilo-saharan*/ gold"; | mabanska || Maban || A || 5 || 10 || – || maba1274 |- | style="background: /*australian*/ #eba9ee"; | njulnjulska || Nyučnyulan || AV || 7 || 10 || – || nyul1248 |- | style="background: /*nilo-saharan*/ gold"; | saharska || Saharan || A || 7 || 10 || – || saha1256 |- | style="background: /*nilo-saharan*/ gold"; | songhajska || Songhay || A || 4 || 10 || son || song1307 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | južnobougainvillska || South Bougainville || O || 8 || 10 || – || sout2948 |- | style="background: /*australian*/ #eba9ee"; | vororska || Worrorran || AV || 3 || 10 || – || worr1236 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | čokoška || Chocoan || JA || 6 || 9 || – || choc1280 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | daganska || Dagan || O || 3 || 9 || – || daga1274 |- | style="background: /*khoisan*/ goldenrod"; | tuuška || Tuu || A || 5 || 9 || – || tuuu1241 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | višjekverbska || Greater Kwerba || O || 3 || 8 || – || kwer1242 |- | style="background: /*american*/ #c0dde6"; | kajovskotanoanska || Kiowa-Tanoan || SA || 4 || 8 || – || kiow1265 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | koiarijska || Koiarian || O || 5 || 8 || – || koia1260 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | mailujska || Mailuan || O || 2 || 8 || – || mail1249 |- | style="background: /*niger–congo*/ #ffddaa"; | ozkotalodiška || Narrow Talodi || A || 5 || 8 || – || narr1279 |- | style="background: /*papuan*/ #fd79da"; | bosavijska || Bosavi || O || 3 || 7 || – || bosa1245 |-