Cicvarići (Omer, Bego, Baka, asce Penco Cicvarić) su poznata muzička porodica iz 19. i sa početka 20. veka iz Šapca. Spada u red najmnogobrojnijih i najdugotrajnijih muzičkih družina (58 članova i 7 generacija) sa velikim originalnim opusom iz domena narodnog lirskog stvaralaštva.
Porodično stablo Osnivač loze šabačkih Cicvarića је Omer Cicvarić. Po legendi Omer је za vreme dvojne vladavine sakupio ostatke violine koju је jedan šabački beg razbio iz besa. Omer је parčad odneo u šabačku Mahalu gde ih je spojio. Po priči Omer је već svirao na rođenju Jevremovog sina Miloša 1829. Ali zasigurno muziciranje možemo otkriti po anegdotskoj pesmi koja pominje Paju Alimpića.
Omer Cicvarić, 67 godina, žena Šana 50 god, sinovi Alija, kovač 21 god, Bego, svirač 19 godina, snahe Mekeka 17 god, Meka 30 god. unuci... (popis iz 1863, Godišnjak, VIII) U vreme prvih zapisa, već se sa Cicvarićima pominju i Salko Bićirović, svirač, Milići, ali i Zejići koji su kao porodica svakako iz najstarijix vremena Mahale (Latif Zejić). Omer Cicvarić ima dva sina, jedan је Bego, muzičar, a drugi Alija, Alijin sin takođe će postati muzičar i pridružiti se čuvenoj Bakinoj družini(Osman, poznatiji kao Loso).
U toku šabačkog zlatnog doba sviraće tri družine Cicvarića: Omerova, Begina i Bakina družina. Omerova do 1870, Begina družina do 1901, i Bakina do 1913. Svaka družina označava jednu generaciju Cicvarića, a njihovo Cicvarići trajanje završava smrću kapelnika. Sasvim logično, svaki od primaša svirao је u prethodećoj družini. Bega је Omerov, Baka је Begin sin, itd. Svoj muzički vrhunac Cicvarići su ostvarili za vreme Bakinog vođstva (od 1900—1912). Baka, pored toga što је svirao, napisao је i komponovao najveći deo pesama. thumb|400px|Cicvarići, muzička družina
Najdugotrajnija muzička porodica Cicvarići su družina čiju okosnicu najčešće čine otac i sin, njoj se pridružuju nekolicina braće(zajedno sa braćom od stričeva do četiri) i još dve porodice Zejići i Milići. Milići žive u neposrednom susedstvu Cicvarića, a svi su u znamenitoj ulici Avde Karabegovića. Loza Cicvarića је kratkovečna ali brojna. Muzički је aktivan tri decenije. Muzikom počinje da se bavi sa 16 godina. Jedna generacija Cicvarića tako muzički traje 30 godina.Ime dobija po dedi ili stricu. Vekovima i generacijama prenose se imena: Omer, Bega, Loso, Muja...U dva veka postoji 7 generacija slavnih Cicvarića.
Družina se do I svetskog rata zove Cicvarići, a od 1918. počinju se zvati po Milićima (Ibrićima), zatim i Zejićima. U njihovim sastavima i dalje sviraju Cicvarići, u odnosu na nekadašnja četiri člana od desetorice, u novom sastavu sviraju ih svega dvojica. Od 1918. razlikujemo družine Zeje Zejića, Ibre Milića i Muje Milića, Ibriće (derivirane od Milića).Najznačajnija је družina Ibre Milića, koja se na strani, a i po fotografijama naziva Cicvarić. Družinu Ibre Milića su činili: Alija Ibrić, Baka II Cicvarić, Amid Cicvarić, Memiš Gardić, Mema i Musa Jovanović, Milarem Gardić, Osman Loso Cicvarić, Ibro Milić, Nurija Garić, Omer Penco Cicvarić.
Sami Cicvarići su mnogo stradavali. U I svetskom ratu život za otadžbinu dao је Began Cicvarić, kao narednik u balkanskim ratovima (poginuo 1913.u borbama na Bregalnici i Govedarniku). U Klenku 1942. Nemci će strljati Avdu Cicvarića. Nakon II svetskog rata, muzičko predanje nastavlja Penco Cicvarić, u orkestru će svirati i Muja Cicarić, Agan Domić i Pućika Domić. Ansaml је smanjen, a muziciraće u znamenitom Port Saidu.
Obrenovićevska epoha (1829—1904)
Rod rodila kruška ranka
Poznata je i naveliko poznata družina Cicvarić. Muzicirali su tri veka, i još uvek, u određenom, smislu muziciraju, sada njihovi potomci, kao i nekada slavni orkestar njihovih predaka. Za ta tri veka ova brojna muzička porodica iznedrila je znatan broj vrsnih lirkih muzičara, a od 57 članova, što muških što ženskih, koliko je u Mekeka 17 godina, Meka 30 godina, sa unucima..
Legenda pak kaže da Omer svirao već na rođenju Jevrenovog sina, Miloša Obrenovića, 1829, nazvanom po slavnom Milošu Obrenoviću, i da je tom prilikom, inače škrt Miloš, i sam merački proslavio rođenje, da se nije štedeo i izdašno darivao Šabac.
Što po beogradskoj, što po lokalnoj štampi (piše Šabački glasnik, tridesetih godina) Omer i Bego će svirati srpskom knezu Mihajlu, prilikom jedne od šabačkih poseta. Tražio je naime Mihajlo koji je gostovao sa šabačkim Jevremovim unukom, i po svoj prilici već bio čuo za Cicvariće, da mu dođu u portu Vladičanskoj konaka, i da sviraju. Šali ne bi bilo kraja, da nije tražio i ondašnje masne himne, lascivne anegdotske nizove, koji su bili retka i prava pikanterija. Trebalo je čuti koliko se odmaklo u lirskom i pesničkom neobičavanju. Кakve su to bile masne himne, ne možemo znati, ne ostaše sačuvane, ali intersantna povest o knezovima i Civarićima, pouzdano osta. Cicvrarići u drugom returnu, u drugoj muzičkoj, i vladarskoj postavi sviraju knezu Milanu u hotelu Evropi, osamdesetih godina. Кnez Milan pasionirani ženskaroš, voli da se kocka u bairskoj Evropa, ondašnjoj najvećoj kafani Velike i Stočne pijace, i to sa svojim zemljacima, i reklo bi se viđenim mačvanskim trgovcima. Ako bi knez gubio, plaćao nije, a ko bi već suverena mogao naterati, pa mu kocakari na čaršiji onesposobe točak, što iz besa što iz šale, ovaj šabački unuk iz Jašija, Šapčane nazvao je Čivijaši. Svirali su Cicvarići, sad već kralju, u Niškoj banji. U to vreme je i nastala pesma posvećena Milanu, a ispevana u Velikoj Кasini, kafani kafani kapetana Luke Lazarevića, Rod rodila kruška ranka pod Milošićem. U Mačvi su se u to vreme pevale pesme poput Rod rodila žuta kruška, ili Rod rodila kruška karamanka, i tome slično. Ova, ovaj put jedinstvena trgovačka šabačka himna, veliča razvoj Šapca, Mačve i nadasve Podrinja, uzlet trgovačke klase i bogatstva od Jevrema do Milana. Zanos slobodnom umetničkom izrazu, trgovačkom liberalizmu, elanu, građanskim simbolima, multikulturalnosti, vešto je formulisano u divnom lirskom maniru. Čitamo najmanje pet verzija ove pesme, koju, između ostalog karakterišu salutati, i neprestano oblikovanje u smislu dopeva. Ako bi pevali u Zlatnom šaranu, pesma iako je ispevana u Velikoj Кasini, bi zavšavala: „Sve se potreskuje u kafani Steve Popovića”. Pesma, zapravo trgovačka himna, posvećena kralju Milanu, navodi poznate šabačke špekulante toga vremena, hercegovačke, šumadijske trgovačke porodice: Topuzoviće, Gašiće, Poliće, Кurteševiće (Кurtoviće).Kuzmanović, Vladan, Cicvarića Pesme, 2018.
Muzička epoha i nacionalni stil
Dukat momče a talir devojče мини U pesmi Cicvarića je vreme posebna vrednost. već se među muzičkom građom raspoznaju pesme iz atavističkih, najstarijih vremena. Pesme koje opevaju period ropstva, zuluma turskog i dvojne vlasti. Otud među najstarije pesme družine Cicvarića znamo: Aj, bije doboš Šapcu, Mali pijac, Rod rodila kruška pod Milošićem. Koje već po svome tekstu asociraju na period zuluma: Aj bije doboš Šapcu, na pijaci,/ prodaju se momci i devojke,/ dukat, momci a talir devojke! Čuvena pesma Mali pijac, se po zapisima otkriva već 1840.
U prvom atavističkom periodu, periodu koji obuhvata prvu i deo druge postave, Omerovu i Beginu sviračku družinu, Cicvarići se oblače orijentalno, u njihovom repertoaru pored narodnih pesama, koje izvode, obrađuju ili menjaju, u specifičnim lirskim minijaturama, se pevaju i sevdalinke. Međutim velika osobenost Cicvarića je njihovo promovisanje mačvanske lirske tradicije, tradicije podneblja na kojem deluju, propagiraju. Cicvarići stvaraju gradske građanske pesme, poput Jeleno, momo, Rod rodila kruška pod Milošićem, Pošetali šabački trgovci, u kojima se lirski i muzički opisuju bogati i ugledni trgovci, lepe i naočite građanke, ponos i dika, ili svira bravurozna Šapčanka kolo. Rapsodi u punom i pravom smislu oplemenjuju mačvansku muzičku i pevačku tradiciju, tako nastaju pesme poput Angelina, bela Grkinja, Cicvarića Кokonješte kao pandan Rumunskog i Arapskog kokonješta. мини Od samih početaka nadalje, u muziciranju ove čuvene porodice razlikujemo dve faze. Prva epoha se ogleda u specifičnoj pojavi, po orijentalnom načinu oblačenja i sviranja. Upotrebljavali su šargije, ćemana, tamburu i bubnjeve. U prvom dobu imali su turska odela, i svirali su na orijentalnim trgovima (na Bairu i Mačvanskoj pijaci).
U «prvoj muzičkoj epohi», građanskom orjentalizmu, od 1824—1867 i koju deceniju kasnije, za vreme specifične političke i društvene okolnosti, dvovlašća srpske i muslimanske kasabske kulture, perioda kafana, knez Stankove, Devet direka, muzički repertoar je prirodan, ali orijentalan, i tada ga karakteriše polifono, višeglasno pevanje. Cicvarići se tada sviraju sevdalinke, narodne lirske pesme, fragmente, minijature. Arhaični period završio se negde sedamdesetih i osamdesetih godina, u vreme kada su se okrenuli novopodignutim evropskim kafanama, i nezavisnom momentu mlade monarhije Srbije (1881). Druga odnosno treća epoha je ujedno i proces izgradnje prvog srpskog narodnog orkestra, orkestra koga karakterišu unisonost, uniformisanost, profesionalni nastup, pojava i kvalitet izvedbe. Cicvarići su se usavršili u velikom broju elemenata, i daleko su ispred ostalih orkestara, kada je nastup, usviranost, pojava u pitanju. Profinjenost, interpretacija, solistički osećaj, improvizacija, predstavlja najviše domete srpske muzičke tradicije.
Nastanak Vardarske Srbije i kulturna misija
Od Vardari do Vardari мини мини
Druga epoha je period novog, evropejskog uticaja, sa kojim se razvija i jedinstveni narodni etno stil. Cicvarići sviraju u novoizgrađenim, evropskim kafanama, srpskim visokim salonima, salonima u kojima se nalaze klavir, na podijumima, u salama ili baštama. Oblače se svečano, sa jelecima, opancima, slovenskim košama, i fermenima. U prepoznatljivim elementima pružaju utisak reprezentativnog narodnog orkestra.
Tada sviraju u Кasini, Evropi i Parizu. Evropski profil tih kafana podrazumeva i određeni način ponašanja. U drugoj, evropskoj epohi, Cicvarići nose narodna odela, slovensku košu, fermen, čakšire. U orkestru su violina, saz, viola i po koja šarkija. Naročito izražajno zvuči viola. Sa pojavom džez orkestara, kod Cicvarića pojavljuje se bas.
Sviraju u: Americi, Кasini, Evropi, u Narodnoj i Velikoj gostionici, Parizu itd. Obavljaju kulturnu i istorijsku misiju u Makedoniji. Tamo sviraju u Skoplju.(U tim okolnostima nastaje od Vardari do Vardari). Njihovo muziciranje podstiče rodoljubiva osećanja, veoma smeta austrijskim vlastima koje su izvršili aneksiju 1876. Smatraju ih za suptilnu propagandu. Van Šapca muziciraju u: Skoplju, Sarajevu, Beogradu, Valjevu „Zlatibor” i „Srbija”, Vrnjačkoj banji. Celu 1927. provešće u Beogradu, u „Trandafilovićima”, na Varoš kapiji, „Makedoniji” kod Velike pijace, u „Slaviji”. Gostuju u Češkoj, Francuskoj, Austriji.http://distrikt.rs/cicvarici-kafanski-fenomen-koji-je-proslavio-sabac/ Snimaju u Sarajevu, Beču (Svilen konac, trideset i neke), za evropske i američke muzičke kuće. U tom smislu navode ih mnogi izvori: Postoje salonske priče Кoviljčana o Cicvarićima. „Zabeleženo je da je i boem Rade Drainac, za koga su savremenici rekli, da nikad nikome u životu nije molio i da nikada nije uspevao da prikrije svoje simpatije i antipatije, bio ludo zaljubljen u neku nesrećno udatu Šapčanku Milicu-Cicu.”
„Oni su odlazili u novopazarski Sandžak i Bosnu, te odnosili jedan, a otuda donosili drugi nov pevački materijal. Cicvarići su pevali po svim većim gradovima Srbije raznoseći repertoar koji su prihvatili i drugi čuveni pevači i svirači — u Kragujevcu Lata, u Jagodini Mija, u Valjevu Marinko i njegovi sinovi, u Кragujevcu Mitar i drugi”. Svirali su 1891. kralju Milanu i kralju Aleksandru, povodom stogodišnjice rođenja Jevremena Obrenovića. Svirali su Obrenovićima. Svirali su i Karađorđevićima...
U Dardanelima i Skadarliji slušaju ih pisci, intelektualci, pesnici, boemi. Žana Stokić 1911. u kafani „Dva Jelena”, snima i ploču sa družinom, na jednoj strani Cicvarići, na drugoj komad od Branislava Nušića.