Kanal Iri je kanal u državi Njujork, Sjedinjene Države koji je deo istočno-zapadne državne rute Sistema kanala države Njujork (ranije poznat kao baržni kanal države Njujork). Prvobitno je imao raspon od od reke Hadson u Olbaniju do jezera Iri u Bufalu. On je izgrađen radi stvaranja plovne vodene rute od Njujorka i Atlantskog okeana do Velikih jezera. Kada je završen 1825. godine, bio je drugi najduži kanal na svetu (posle Velikog kanala u Kini) i uveliko je poboljšao razvoj i ekonomiju države i grada Njujorka, i Sjedinjenih Država.

Kanal je prvi put predložen tokom 1780-ih, a zatim je ponovo predložen 1807. godine. Premeravanje je odobreno, finansirano i izvršeno 1808. Pristalice projekta su postepeno nadvladale oponente; izgradnja je započela 1817. Kanal ima 34 numerisane prevodnice, počinje sa Blek Rok prevodnicom i završava se nizvodno sa federalnom prevodnicom Troj. Obe su u vlasništvu savezne vlade. Kanal ima visinsku razliku od oko . On je bio otvoren je 26. oktobra 1825.

U vreme kada je rasuta roba bila ograničena nosivošću tovarnih životinja (maksimalno )"Works of Man", Ronald W. Clark, (1985), Viking Penguin, New York quotation page 87: "There was little experience moving bulk loads by carts, while a packhorse would [i.e., "could"] carry only an eighth of a ton [(]. On a soft road, a horse might be able to draw 5/8ths of a ton [() or 5×]. But if the load were carried by a barge on a waterway, then up to 30 tons [( or ) or 240×] could be drawn by the same horse."), a kad železnica nije postojala, voda je bila najisplativiji način za isporuku rasute robe.

Politički protivnici kanal su nazivali „Klintonova ludost”The New York State Canal System, The Erie Canal Association. ili „Klintonov veliki jarak”. Erie Canal Opens, This Day in History: October 26, American HistoryChannel.comFrank E. Sadowski Jr., "Clinton's Big Ditch", The Erie Canal Association. To je bio prvi sistem prevoza između istočne obale i zapadne unutrašnjosti Sjedinjenih Država, koji nije zahtevao vuču.

Prevoz kanalom je bio brži od kola koja su vukle životinje i troškovi transporta su bili umanjeni za oko 95%.Using Clark's Works of Man figures, a mule can draw 60,000 lbs but carry only 250 lbs, which need men to load and unload daily, have a need to carry grain as well (parasitic weight), and for same tonnages, required far more men as a labor force, drastically increasing running costs. A 95% reduction is probably conservative, 250 lb/30 t is 0.4% the expenses, so reduction to 5% costs still indicates someone is taking a lot of profits. Kanal je luci Njujork dao neuporedivu prednost u odnosu na sve ostale lučke gradove u SAD-u i pokrenuo je politički i kulturni uspon države u 19. veku. Kanal je podstakao porast broja stanovnika u zapadnom Njujorku i otvorio za naseljavanje regione dalje na zapad. On je proširen je između 1834. i 1862. godine. Najpopularnija godina kanala bila je 1855, kada je bilo 33.000 komercijalnih pošiljki. Godine 1918. zapadni deo kanala je proširen tako da postaje deo Njujorškog državnog baržnog kanala, koji je takođe produžen do reke Hadson koja teče paralelno sa istočnom polovinom kanala Iri.

Kongres Sjedinjenih Država je 2000. godine odredio Koridor nacionalnog nasleđa kanala Iri kako bi se naglasio nacionalni značaj ovog kanalskog sistema kao najuspešnijeg i najuticajnijeg vodenog puta koji je čovek izgradio i jednog od najvažnijih radova građevinskog inženjerstva u Severnoj Americi. Kanal uglavnom koriste rekreacini plovni objekti od povlačenja poslednjeg velikog komercijalnog broda, Dej Pekinpa 1994. godine. Kanal je doživeo oporavak komercijalnog saobraćaja u 2008. godini.

Reference

Literatura

Online review.

Spoljašnje veze

-{Erie Canal case study in Transition Times}- -Information and Boater's Guide to the Erie Canal}- -Canalway Trail Information}- -Historical information (with photos) of the Erie Canal}- -Video showing the operations of Lock 22E in 2016}- -New York State Canal Corporation Site}- -The Opening of the Erie Canal – An Online Exhibition by CUNY}- -The Canal Society of New York State }- -Digging Clinton's Ditch: The Impact of the Erie Canal on America 1807–1860 Multimedia}- -A Glimpse at Clinton's Ditch, 1819–1820 by Richard F. Palmer}- -Guide to Canal Records in the New York State Archives}- -The Erie Canal Mapping Project}- -New York Heritage – Working on the Erie Canal}- -Photographs of the Erie Canal Relating to Fort Hunter, N.Y. Ca. 1910 (finding aid) at the New York State Library, accessed May 18, 2016.}- -William Jaeger's photography of the Canal remains }-

-Newspaper articles and clippings about the Building of the Erie Canal at Newspapers.com}-

Категорија:Канали Категорија:Географија САД Категорија:Њујорк (држава)