Čejn-Stoksovo disanje je poseban oblik patološkog disanja kod koga se periodično smjenjuju rastuća hiperpneja i apneja tako da disajni ciklus traje 45 sekundi do 3 minute.
Čejn-Stouksovo disanje se najčešće javlja kod srčane insuficijencije.Hall, John . Guyton and Hall textbook of medical physiology. . Philadelphia, Pa.: Saunders/Elsevier.
Ostaju kontroverze oko toga da li je ovaj obrazac disanja sam po sebi štetan ili je samo marker osnovne težine srčane bolesti.
Epidemiologija мини|Čejn-Stouksovo disanje predstavlja oko 5% do 10% svih slučajeva apneje u snu Čejn-Stouksovo disanje predstavlja oko 5% do 10% svih slučajeva apneje u snu-Stouksovo disanje kao oblik ventilacione nestabilnosti javlja se kod 30% do 40% pacijenata sa sistolnom disfunkcijom leve srčane komore i srčanom insuficijencijom.
Čejn-Stouksovo disanje predstavlja oko 5% do 10% svih slučajeva apneje u snu i nije uobičajeno među pacijentima koji nemaju srčanu insuficijenciju.
Muški pol, starije doba, nizak početni PaCO2 i atrijalna fibrilacija su faktori rizika za Čejn-Stouksovo disanje kod pacijenata sa srčanom insuficijencijom.
Istorija Ovaj oblik patološkog disanja dobio je naziv po lekarima Johnu Cheineu i Villiamu Stokesu, koji su ga prvi opisali u 19. veku.J. Cheyne: . Reprinted in F. A. Willius & T. E. Keys: Cardiac Classics, 1941, pp. 317-320William Stokes (1854), Fatty degeneration of the heart. In his: The Diseases of the Heart and Aorta Dublin, by alok mishra pp. 320–327.
Izraz je postao široko poznat, nakon što je korišćen u Sovjetskom Savezu posle smrti Staljina 1953. godine, koji je prema pisanju sovjetska štampe, u okviru osnovne bolesti imao napade Čejn-Stoksovog disanja.
Etiopatogeneza мини|Grafički prikaz Čejn-Stouksovog i drugi patoloških oblika disanja Čejn-Stoksovo disanje se sastoji od ponavljajućeg smenjivanja perioda povećanja i smanjenja volumena disanja i apneičnih pauza,odnosno od dubokog disanja i apneje u redovnim vremenskim intervalima. Periodi apneje traju 15-60 sec i bivaju praćeni ventilacijama koje se povećavaju u volumenu do dostizanja pika, posle koga se ventilacije snižavaju ponovo do apneje. Trajanje disajnih faza je 30-40 ciklusa.
Karakteristično za ovaj poremećaj disanja je da u fazi hiperventilacije u alveolarnim prostorima dolazi do prekomernog izbacivanja ugljen-dioksida i razvoja hipokapnije koja uslovljava postepeno sniženje ventilacije. Međutim kod ovih bolesnika je hipokapnija prisutna čak i u fazi smanjenog disanja. Zbog toga se smatra da je u osnovi poremećaja povećana osetljivost na PaCO2.
Uzroci mogu uključivati zatajenje srca, zatajenje bubrega, trovanje narkoticima i povišen intrakranijalni pritisak.
U stabilnom fiziološkom stanju stopa produkcije CO2 jednaka je neto brzini kojom se on izdiše iz tela u spoljašnju sredinu (pod pretpostavkom da u spoljašnjem vazduhu nema CO2), i jednaka je optimalnoj koncentracije CO2 u telu. Međutim u patološkim stanjima Čejn-Stouksovim disanje se može sažeto prikazati kao apneja koja dovodi do povećanja CO2 u alveolarnom vazduhu što uzrokuje prekomernu kompenzacijsku hiperventilaciju, koja potom uzrokuje smanjenu koncentraciju CO2 i ponovo dovodi do apneje, odnosno pokretanja ciklusa poremećenog disanja. Mogući uzroci мини|Srčana insuficijencija je jedan od najčešćih uzroka ovog tipa disanja Čejn-Stouksovo disanje se najčešće javlja kod: insuficijencije levog srca, moždanog udara, hiponatremije, endogenih intoksikacija — uremija, delovanja narkotika (trovanje morfinom) starijih osob u snu, zbog odloženog odgovora neurorgulatornog mehanizma regulacije disanja, oštećenja moždanog stabla nakon traumatičnih povreda mozga — zbog prekida eferentnih puteva kod neuroloških poremećaja iznad moždanog stabla. tumora mozga, nekih slučajeva, inače zdravih ljudi tokom spavanja na velikim visinama trovanja ugljen-monoksidom, zajedno sa sinkopom ili komom.
Klinička slika Klinička slika ovog tipa patološkog disanja je vrlo dinamična. Nastaje kao posledica bilo kojih stanja koja snižavaju priliv krvi u moždano stablo što ima za posledicu usporavanja aferentnih impulsa ka respiratornom centru, i čest je slučaj kod insuficijencije levog srca.
Vidi još Disanje Patološki oblici disanja Srčana insuficijencija Reference
Spoljašnje veze
Категорија:Поремећаји дисања Категорија:Плућне болести Категорија:Знаци болести Категорија:Знаци и симптоми Категорија:Болест названа по ономе ко ју је описао