Pandantiv

mini|200px|right|thumb|<center>Kupola na pandantivima. Pojedinačni pandantiv je označen crveno.<center>

mini|200px|right|thumb|Maleni pandantivi – nosači kupole crkve sv. Sergija i Bakha, Carigrad, oko 536. god.

Pandantiv (od franc. pendantif, privjesak) je naziv za sferni trougao koji ima funkciju prijelaznoga članka za formiranje kupole nad kvadratičnim ili poligonalnim tlocrtom.Gvozdanović 1964; Damjanov/Radulić 1967 Smatra se savršenim rješenjem toga prijelaza, kako u konstruktivnom, tako i u estetskom smislu.Gvozdanović 1964; Müller/Vogel 1999, 49

Oblika je trougaonog segmenta kugle, čiji promjer odgovara dijagonali kvadrata na čije se uglove upiru vrhovi pandantiva. Na presjeku te zamišljene kugle 4 pandantiva se, često dodirujući se, spajaju u krug koji čini osnovu kupole.Gvozdanović 1964

Klasična rimska arhitektura nije poznavala konstrukciju kupole na pandantivima. Pandantivi su, po svoj prilici, otkriveni i prvi puta primijenjeni na tlu Armenije između 4. i 6. st.

Najstariji sačuvani primjeri pandantiva nalaze se istočnorimskoj tj. vizantijskoj arhitekturi grada Gerese (Jordan) i na Aja Sofiji, podignutoj između 532. i 537. godine prema projektima Antemija iz Trala i Izidora iz Mileta, te još nešto ranije na djelu istih arhitekata – crkvi sv. Sergija i BakhaVlastito istraživanje autora, podignutoj između 527. i 536. godine, kao svojevrsna maketa za veličanstvenu Aja Sofiju.

Vidi još Trompa (građevinarstvo)

Reference

Literatura Damjanov/Radulić 1967 - Damjanov, Jadranka; Radulić, Ksenija: Pandantiv, Umjetnost (Likovne umjetnosti), 3. izdanje, Zagreb, 1967, str. 185 Gvozdanović 1964 – Srebrenka Gvozdanović: Pandantiv, Enciklopedija likovnih umjetnosti, sv. 3, Zagreb, 1964, str. 626 Müller/Vogel 1999 - Werner Müller; Gunther Vogel: Atlas arhitekture 1, preveo Milan Pelc, Zagreb, 1999, str. 49, 63

Pandantivi Aja Sofije

Категорија:Arhitektonski elementi Категорија:Građevinarstvo

Pandantiv

Źródło i licencja